Bünyan ve Akkışla ilçelerinin verimli topraklarında eylül ayının son günlerinde başlayan gilaburu hasadı, geçen sezon yaşanan zirai don kayıplarının ardından bu yıl yüksek rekolteyle çiftçinin yüzünü güldürdü.
Kırmızı rengi ve salkım yapısıyla üzümü andıran meyve, bölgenin toprak özellikleri ve Erciyes Dağı'ndan esen rüzgarla zengin bir aroma kazanıyor.
Kayseri genelinde 'kırmızı altın' olarak bilinen meyvenin kışa hazırlık ve salamura süreci belirli aşamalardan oluşuyor:
— Ağaç dallarından dökülmeden tek tek elle toplanan taneler temizleniyor.
— Temizlenen meyveler leğenlerde yıkanarak bidon ve şişelere dolduruluyor.
— Şişelerin üzerine içme suyu ilave edilerek hava almayacak şekilde kapatılıyor.
— Serin ve karanlık ortamlarda yaklaşık bir ay bekletilerek olgunlaşması sağlanıyor.
— Kış aylarında ezilip tatlandırılarak meyve suyu veya sofralık ürün şeklinde tüketiliyor.
Geleneksel yöntemlerle saklanan ürünün sağlığa yönelik faydaları da bölge halkı tarafından yakından takip ediliyor.
Meyvenin öne çıkan doğal ve biyolojik nitelikleri şu maddelerle sıralanıyor:
— Yüksek oranda C vitamini barındırıyor.
— Böbrek taşlarının vücuttan atılmasına yardımcı oluyor.
— Doğal ağrı kesici etkisiyle kış mevsiminde direnç sağlıyor.
Melikgazi ilçesine bağlı Gürpınar mahallesinde üretim yapan Ahmet Ulu, toplama mesaisinin kasım ayına kadar sürdüğünü belirterek hasat sürecini anlattı:
"Hasat tek tek elle koparılarak, taneleri dökülmeden yapılıyor.
Kovalarda toplayıp satıyoruz.
Gilaburular turşu olarak kuruluyor.
Yaklaşık 1 ay suda bekletildikten sonra suyu sıkılıp içilebiliyor.
Tane tane de yenilebiliyor."
"Rekolte bu sene çok güzel.
Geçen sene don kesmişti ama bu sene çok güzel.
Hasadı genelde imece usulü yapıyoruz.
Her gün komşular toplanıp bir bahçeye gidiyoruz."
"Kayseri'de dini bayramlar başta olmak üzere özel günlerde gelen misafirlere gilaburu suyu sıkıp ikram ederiz.
Genelde kola veya meşrubat ikram etmeyiz, gilaburu suyu ikram ederiz.
Şeker hastalığına iyi geldiğini ve böbrek taşlarını düşürmede iyi olduğunu duydum.
Turşu gibi yapıp suyunu içiyoruz, yoksa dalından ilk koparıldığında çok acı oluyor."
Ürünün tarımsal pazar değerine değinen Ahmet Ulu, gilaburunun geleneksel meyvelere kıyasla çiftçiye sağladığı ekonomik avantajı aktardı:
"Gilaburunun ekonomisi iyi.
Elmadan, armuttan daha güzel bir getirisi var.
Kilosunun fiyatı ise 70 ile 100 TL arasında satılıyor.
Genelde bizden fabrikalar ve işleyiciler alıyor.
Burada günlük topladığımızı fabrikaya götürüyorlar."
"Onlar da bizim yaptığımız gibi turşu koyup, temizleyip, suya koyup sıkıp içiyorlar.
İmece usulüyle ve herkesin birbirine yardım etmesiyle bu işin içinden çıkıyoruz.
Yiyemeyenler de acısını kırmak için içine biraz şeker atabiliyor."
Kayseri'de meyvenin alım satımını yürüten Eyüp Gül ise bu dönem talebin belirgin biçimde arttığını vurguladı:
"Elle tek tek toplanan ürünlerimize talep yoğun.
Diğer yıllara göre bu sene talep daha fazla.
Biz hem toplamasını hem satışını yapıyoruz.
Geçen yıl soğuklardan dolayı ürünlerimizi don vurmuştu, bu sene ürünler çok güzel.
Verim bizi sevindirdi."
"Ürünleri toplayıp leğenlerde yıkıyoruz.
Bidonlara koyup üzerine su ekleyip o şekilde muhafaza ediyoruz.
Karanlık ve serin yerde saklanırsa ürün daha fazla dayanabiliyor.
Doğal tüketiminin birçok hastalığa iyi geldiği biliniyor.
Şu an 5 kiloluk bidonlarda ürünlerimiz 500 TL'ye satılıyor ama hasattan sonra fiyat değişebiliyor."
Üreticiler, kasım ayı başına kadar dallarda toplanmayı bekleyen meyvelerin kış boyunca sofraları süsleyeceğini ifade ediyor.
