Birleşmiş Milletler (BM) tarafından paylaşılan 2025 yılı demografi verileri, Avrupa kıtasındaki kentleşme oranlarını kapsamlı bir haritayla gözler önüne serdi.
Kıtadaki 37 ülkenin mercek altına alındığı araştırmada Türkiye, yüzde 64,3'lük kentte yaşayan nüfus oranıyla tüm ülkeleri geride bırakarak birinci sıraya yerleşti.
Metropollerdeki yoğun nüfus hareketliliğinin yansıdığı sonuçlar, Türkiye'deki vaandaşların büyük bölümünün şehir sınırları içinde hayatını sürdürdüğünü ortaya koydu.
Listenin tepe noktasındaki bu tablo, kıta genelindeki şehirlileşme eğiliminde Türkiye'nin açık ara önde olduğunu gösterdi.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'DEN KM KARE BAŞINA 1.500 KİŞİ KRİTERİ
Uluslararası demografi ölçümlerinde standart bir çerçeve çizen BM, kent kavramını belirli matematiksel ve mekansal kriterlere dayandırdı.
Resmi raporda yer alan kritere göre kent tanımı; 'nüfus yoğunluğu km2 başına en az 1.500 kişi olan bitişik 1 km2 hücrelerden oluşan ve toplam nüfusu en az 50 bin olan yerleri kapsar' ifadesiyle açıklandı.
Belirlenen bu küresel eşik, ülkeler arasındaki idari sınır farklılıklarını ortadan kaldırarak gerçek şehirleşme yoğunluğunu doğrudan ölçümlemeyi sağladı.
Avrupa genelindeki sıralama bu bilimsel hücre yöntemi üzerinden şekillendi.
BİRLEŞİK KRALLIK VE BELARUS YÜZDE 50 BARAJINI AŞTI
Sıralamanın üst basamaklarında Türkiye'yi takip eden ülkeler arasında sanayi merkezleri ve Doğu Avrupa temsilcileri dikkat çekti.
Birleşik Krallık yüzde 58'lik kentli nüfus payıyla kıtanın ikinci sırasında konumlandı.
Doğu Avrupa'da yer alan Belarus ise yüzde 55,6 oranıyla üçüncü basamağa çıktı.
Akdeniz havzasının büyük ekonomilerinden İspanya yüzde 51,6 ile yüzde 50 sınırını aşan dördüncü ülke oldu.
Yoğun nüfus yapısıyla bilinen Hollanda yüzde 47,7 seviyesinde kalarak ilk beşin hemen ardında yer aldı.
Büyükşehir unvanı var ama 1 milyon nüfusu yok
BALKANLAR VE DOĞU AVRUPA'DA ŞEHİRLEŞME YARIŞI
Güneydoğu ve Doğu Avrupa hattında şehir merkezlerine yönelim oranları farklı dinamikler sundu.
Yunanistan yüzde 45,6 ile listenin üst grubunda tutunurken, Arnavutluk yüzde 45,2 oranı yakaladı.
Bölgenin geniş coğrafyaya sahip ülkesi Ukrayna yüzde 44,6 seviyesinde gerçekleşti.
Baltık ülkeleri arasında bulunan Estonya yüzde 38,8 ile öne çıktı.
Atlantik kıyısındaki Portekiz yüzde 36,1 oranına ulaşırken, Letonya yüzde 35,8 ve Kosova yüzde 35,1 ile orta sıralarda kendilerine yer buldu.
BATI AVRUPA DEVLERİNDE ORANLAR YÜZDE 34 BANDINDA KALDI
Kıtanın önde gelen sanayi ülkelerinde kentleşme oranlarının dengeli bir dağılım sergilediği görüldü.
Almanya ve İtalya yüzde 34,5 ile aynı seviyeyi paylaştı. Fransa ve Sırbistan yüzde 34,4 oranıyla peş peşe geldi.
İskandinavya'nın büyük temsilcisi İsveç yüzde 33,4 seviyesinde kalırken, Avusturya yüzde 33,3 ve İsviçre yüzde 32,5 oranını kaydetti.
Adriyatik kıyısındaki Karadağ yüzde 32,4, Bulgaristan yüzde 31,7, Romanya yüzde 31,3 ve Belçika yüzde 30,9 ile otuz bandındaki yerlerini aldı.
5,5 milyon kişi evinde tek başına yaşıyor
KUZEY VE ORTA AVRUPA'DA KIR KÖY DENGESİ KORUNDU
Avrupa'nın kuzey ve orta kesimlerinde nüfusun önemli bir bölümünün kırsal ve kasaba alanlarında yaşamayı sürdürdüğü tablolara yansıdı.
Litvanya yüzde 30,3 oranı elde ederken, Danimarka yüzde 29,6 seviyesinde gerçekleşti.
İrlanda yüzde 29,3 ile dikkat çekerken; Norveç, Kuzey Makedonya ve Polonya yüzde 28,9 oranıyla aynı basamağı paylaştı.
Hırvatistan yüzde 27,7 seviyesinde ölçüldü.
Finlandiya ile Macaristan yüzde 26,2 oranında eşitlendi.
Moldova yüzde 22,7 ve Çekya yüzde 22,4 ile sıralandı.
EN DÜŞÜK KENTLEŞME ORANI SLOVAKYA VE BOSNA'DA ÇIKTI
Raporda yer alan 37 ülke arasında en az şehirleşme oranına sahip coğrafyalar Orta ve Güneydoğu Avrupa'da toplandı.
Slovenya yüzde 15,5 oranıyla listenin son basamaklarına yaklaştı.
Bosna-Hersek yüzde 15,1 ile kırsal nüfus yoğunluğunun en güçlü hissedildiği ülkeler arasında yer aldı.
Listenin en alt sırasında ise yüzde 14,9 ile Slovakya yer buldu.
Böylece zirvedeki Türkiye ile son sıradaki Slovakya arasında yaklaşık 50 puanlık dev bir şehirleşme farkı kayıtlara geçti.
