Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Marmara Denizi’ndeki fay hatları ve olası deprem senaryolarına ilişkin açıklama yaptı.
Depremin büyüklüğü konusunda farklı bilimsel görüşler olduğunu belirten Kutoğlu, yer bilimlerinde yapılan çalışmaların yanılma payı bulunduğunu söyledi. Depremin 6 civarında da 7 büyüklüğünde de gerçekleşebileceğini ifade eden Kutoğlu, hazırlıkların en kötü ihtimale göre yapılması gerektiğini vurguladı.
Kutoğlu, "İstanbul ve Marmara’da deprem hazırlıklarının en kötü senaryoya göre, 7.5 büyüklüğünde bir depreme göre yapılması lazım. Bundan daha düşük deprem tartışmalarının bilim dünyasının kendi içinde yapılması çok daha doğru" dedi.
"7’DEN BÜYÜK DEPREM ÜRETEBİLİR"
Marmara Denizi’ndeki fay hatlarıyla ilgili çalışmalar hakkında bilgi veren Kutoğlu, bazı bilim insanlarının bölgede depremlerin batıdan doğuya doğru ilerleyen bir karakter gösterdiğini belirttiğini aktardı.
Alman Yer Bilimleri Merkezi'nin çalışmalarına değinen Kutoğlu, Marmara’daki fayların bazı bölümlerinin kilitli olabileceğine dikkat çekerek şöyle konuştu:
"Buradan yola çıkarak Alman bilim insanları diyor ki, Marmara Denizi içerisinde depremlerin batıdan doğuya doğru bir göç karakteristiği var. Dolayısıyla bu teori gerçekleşirse, batıdan doğuya doğru deprem mekanizması kırmızı segmente doğru ilerliyor. İddia edildiği gibi o fay kilitliyse buradaki fay bile 7’den büyük bir deprem üretebilir."
"SÜRÜNEN FAYLAR DA DEPREM ÜRETEBİLİR"
Marmara’daki bazı fay bölümlerinin yüzeyde hareket ediyor görünmesinin yanıltıcı olabileceğini belirten Kutoğlu, fayların derin kesimlerinde enerji birikiminin devam edebileceğini söyledi.
Kutoğlu, "Yüzeyde fay sürünüyor gözükebilir ama fayların derinlikleri onlarca kilometre aşağıya kadar gidebilir. Dolayısıyla belli bir kesimde tekrar kilitleniyor olabilir" ifadelerini kullandı.
Sürünen fayların deprem üretmeyeceği yönündeki değerlendirmenin doğru olmadığını belirten Kutoğlu, bu tür faylarda enerji biriktirme süresinin daha uzun olabileceğini kaydetti.
"DEPREMLER BATIDAN DOĞUYA DOĞRU İLERLİYOR"
Marmara’daki geçmiş depremler üzerinden değerlendirme yapan Kutoğlu, Alman bilim insanlarının depremlerin batıdan doğuya doğru göç ettiğini belirttiğini söyledi.
Kutoğlu, 2011 yılında batı kesimde 5.2, 2012 yılında daha doğuda 5.1 büyüklüğünde depremler meydana geldiğini, ardından Kumburgaz açıklarında 6.2 büyüklüğünde bir deprem yaşandığını ifade etti.
Bu hareketliliğin doğuya doğru ilerleyen bir deprem mekanizmasına işaret ettiğini belirten Kutoğlu, kilitli olduğu öne sürülen fay segmentinin 7’den büyük deprem üretme ihtimali bulunduğunu dile getirdi.
OLASI DEPREMDE HANGİ BÖLGELER DAHA FAZLA ETKİLENECEK?
Prof. Dr. Kutoğlu, geliştirdiği yazılım üzerinden olası bir depremde hasar görebilecek alanlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
7.4 veya 7.5 büyüklüğündeki bir deprem senaryosunda sarsıntının geniş bir bölgede hissedileceğini belirten Kutoğlu, etkinin İzmir ve İç Anadolu Bölgesi’ne kadar ulaşabileceğini söyledi.
Kutoğlu, bu bölgelerde hissedilmenin olacağını ancak hasar oluşturacak seviyede olmayacağını ifade etti.
İstanbul’un özellikle Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan kesimlerinde sarsıntının daha güçlü hissedileceğini belirten Kutoğlu, "Renklerin sarı, turuncu ve kırmızıya doğru kayması depremin çok daha yüksek hissedileceğini gösteriyor. Dolayısıyla buralarda daha fazla hasar meydana gelecektir" dedi.
Marmara’nın güney kıyılarında da zemin özelliklerine bağlı olarak bazı bölgelerde deprem etkisinin daha yüksek olabileceğini kaydetti.
