Türkiye'de yap-işlet-devret modeliyle inşa edilen otoyol ve köprüler için Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) bütçesinden yapılan döviz garantili ödemeler, her geçen yıl rekor seviyelere ulaşıyor.
Ekonomist İnan Mutlu'nun paylaştığı son veriler, kamuoyunda sıkça tartışılan bu ödemelerin sekiz yılda ulaştığı çarpıcı boyutları gözler önüne seriyor.
İnan Mutlu, KGM verilerine dayanarak hazırladığı tabloyu, kamuoyundaki iddialara atıfta bulunarak, "İyi ki cebimizden tek kuruş çıkmadı (!)" notuyla paylaşıyor.
Bu ironik paylaşım, devletin kasasından şirketlere aktarılan milyarlarca TL tutarındaki yükü yeniden gündeme taşıyor.
8 YILDA 1 MİLYAR TL'DEN 85 MİLYAR TL'YE ÇIKTI
Paylaşılan grafik incelendiğinde, KGM tarafından döviz garantili köprü ve otoyol projeleri için yapılan ödemelerin düzenli ve keskin bir tırmanış içinde olduğu göze çarpıyor.
Verilere göre, 2017 yılında 1,1 milyar TL olarak gerçekleşen ödeme, 2018 yılında 3,4 milyar TL, 2019 yılında ise 5,1 milyar TL seviyesine ulaşıyor.
2020 yılında bu rakam 10,1 milyar TL olurken, 2021 yılında 14,2 milyar TL seviyesine yükseliyor.
Ancak asıl sıçrama 2022 yılı itibarıyla yaşanıyor ve ödemeler 36,3 milyon TL bandına çıkıyor.
İstanbul'daki iki köprü için flaş 'kiralama' hazırlığı
SON 3 YILDA FATURA DAHA DA AĞIRLAŞIYOR
Garantili projelere ödenen tutarlar, 2023 yılıyla birlikte adeta ivme kazanıyor.
2023 yılında devletin kasasından çıkan tutar 56,8 milyon TL olarak kayıtlara geçerken, bu miktar 2024 yılında 60,2 milyon TL seviyesine tırmanıyor.
Grafikte yer alan 2025 yılı verisi ise bugüne kadarki en yüksek fatura olarak dikkati çekiyor ve tam 85,04 milyar TL ödeme yapıldığı görülüyor.
Uzmanlar, bu devasa artışta hem döviz kurlarındaki hareketliliğin hem de enflasyon oranlarının doğrudan etkili olduğunu vurguluyor.
2026 BÜTÇESİNDE REKOR 101 MİLYAR TL KAYNAK AYRILDI
Gelinen noktada, konunun güncelliği daha da yakıcı bir hal alıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kayıtlarına göre, KGM'nin 2026 yılı bütçesinde hane halkına yapılan transferler adı altında yol, köprü ve tünel müteahhitlerine verilecek geçiş garantileri için 101 milyar 300 milyon TL kaynak ayrılıyor.
Resmi açıklamalara yansıyan bu durum, köprüden geçmeyen araçların maliyetinin vatandaşın cebine yansımaya devam edeceğini kanıtlıyor.
Sadece bu yılın ilk çeyreğinde garantili projelere yapılan ödemelerin 18 ila 19 milyar TL civarına ulaşması, önümüzdeki sürecin maliyet açısından çok daha zorlu geçeceğinin sinyallerini veriyor.
