Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi Başhekimliği, 9 Nisan 2026 tarihinde paylaştığı duyuruda, yeterli mineral alımının önemini gözler önüne serdi.
Uzman doktorlar, özellikle hamilelikte iyot yetersizliğinin çocuklarda zeka geriliğinin en yaygın nedenlerinden biri olduğunu kanıtladı.
Metabolizmanın düzenli çalışması için vazgeçilmez olan bu elementin yokluğu, birçok rahatsızlığı beraberinde getiriyor.
Toplumda her geçen gün artan tiroid hastalıkları tablosu, doğru bilginin değerini kanıtlıyor.
Hastanelere başvuran birçok hastada saptanan iyot eksikliği belirtileri, sadece basit yaşam tarzı değişikliği ile ortadan kaldırılabiliyor.
Bu noktada sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmak büyük fark yaratıyor.
Sağlık Bakanlığı yetkilileri, yayımladıkları son raporda, "İyot yetersizliğini önlemek, sağlıklı nesiller için atılacak en büyük adım" sözleriyle durumun ciddiyetine doğrudan atıf yapıyor.
Şifa arayan vatandaşlar, tahlil sonuçlarını e-Nabız uygulaması üzerinden anlık olarak kontrol edebiliyor.
Gece içtiğiniz o magnezyum sizi zehirleyebilir
İYOT VÜCUTTA HANGİ GÖREVLERİ ÜSTLENİYOR?
İnsan vücudunun son derece az miktarda ihtiyaç duyduğu ancak hayati bir rol üstlenen bu mineral, doğrudan boyun bölgesindeki tiroid bezinde depolanıyor.
Bez, T3 ve T4 adı verilen hormonları üretmek için bu kaynağı kullanıyor.
Üretilen hormonlar, vücudun enerji kullanımını ve genel metabolizma hızını ayarlıyor.
Erken çocukluk dönemi ve gebelik süresince sinir sistemi ile beyin gelişimi tamamen bu hormonların dengesine dayanıyor.
Ciddi bir eksiklik doğrudan beyin hasarı ile sonuçlanıyor.
Hafif seviyelerdeki eksiklik durumunda bile çocukların bilişsel yeteneklerinde ve öğrenme kapasitelerinde büyük düşüş yaşanıyor.
GÜNLÜK İYOT İHTİYACI NE KADAR OLMALI?
DSÖ tarafından yayımlanan güncel rehberler, farklı yaş ve durumlar için farklı miktarlar belirliyor.
İngiltere merkezli sağlık otoriteleri genel kullanım için günde 140 mikrogram önerse de, bu rakam çoğu zaman yeterli gelmiyor.
DSÖ, anne adayları için günlük ihtiyacın 250 mikrogram olduğunu belirtiyor.
Avrupa genelindeki sağlık kuruluşları ise ortalama 200 mikrogram hedefi koyuyor.
Son dönemde yapılan araştırmalar, özellikle doğurganlık çağında bulunan genç kızlar ve kadınlar arasında bu mineralin önemi hakkında yeterli farkındalık oluşmadığını kanıtlıyor.
Erkeklerde ve kadınlarda afrodizyak etkili doğal besinler endorfin üretiyor
İYOT EN ÇOK HANGİ BESİNLERDE BULUNUYOR?
Gıdalardaki içerik oranları, yetiştikleri suyun ve toprağın yapısına göre büyük farklılıklar gösterdiği için kesin bir rakam vermek zorlaşıyor.
Yıllar içinde toprağın üst katmanlarındaki mineraller sularla denizlere sürüklendiği için tarım arazilerinde eskiye oranla çok daha az mineral bulunuyor.
Bu durum, doğrudan soframıza gelen gıdaların besin değerini düşürüyor.
Ancak balık, midye, yengeç gibi deniz ürünleri ve özellikle morina balığı en zengin kaynaklar olarak öne çıkıyor.
İngiltere örneğinde, hayvan yemlerine yapılan özel eklentiler sayesinde halkın toplam ihtiyacının yüzde 40 gibi büyük bir bölümü süt ve süt ürünleri üzerinden karşılanıyor.
Yumurta, yoğurt ve özel olarak zenginleştirilmiş bitkisel sütler de önemli alternatifler yaratıyor.
Üretim mevsimi ve sütlerin yağlı ya da yağsız olma durumu içerik üzerinde küçük oynamalar yaratabiliyor.
İYOT EKSİKLİĞİ NELERE SEBEP OLUR?
Yetersiz alım uzun süre devam ettiğinde tiroid bezi işlevini kaybediyor ve yeterli hormon üretemiyor.
Tıp dilinde hipotiroidi olarak adlandırılan bu tablo, hastanın günlük yaşam kalitesini derinden sarsıyor.
Metabolizmanın yavaşlamasıyla birlikte kişide sürekli bir yorgunluk hali, kabızlık, soğuğa karşı aşırı hassasiyet ve ciltte kuruluk başlıyor.
İlaç sektörünün saklamak istediği doğal bağışıklık güçlendiriciler
İYOT EKSİKLİĞİNDE KİMLER RİSK ALTINDA?
Eldeki veriler İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde ciddi vakaların nadir görüldüğünü kanıtlasa da, belirli toplumsal grupların her zaman risk altında olduğu gerçeğini değiştirmiyor.
Hamileler, gebelik planlayanlar ve emziren anneler listenin en başında bulunuyor.
Hayvansal gıda tüketmeyen bitki bazlı beslenen bireyler ile balık ve süt ürünlerini sofrasından uzak tutan kişiler de aynı risk çemberinin içinde kalıyor.
Uzman hekimler, anne adayları için yeterli mineral alımının ertelenemez bir ihtiyaç olduğu uyarısında bulunarak konunun ciddiyetinin altını çiziyor.
VÜCUDUN İYOT İHTİYACI NASIL KARŞILANIR?
Düzenli ve dengeli bir diyet listesi oluşturmak tüm sorunların çözümünü kolaylaştırıyor.
Gün içinde tüketilen bir porsiyon balık, bir kase yoğurt ya da sütlü bir kahve ihtiyacın önemli bir kısmını tek başına karşılıyor.
Hayvansal gıda tüketmeyenler için litre başına 25 mikrogram ekleme yapılmış bitkisel sütler kurtarıcı oluyor.
Bu sütlerden günde 500 mililitre içmek, hedeflenen günlük miktarın yüzde 90 gibi büyük bir kısmını sağlıyor.
Sıcak çikolata, smoothie ya da yulaf lapası hazırlarken bu sütleri kullanmak pratik bir çözüm sunuyor.
Riskli grupta yer alanların doktor onayı ile dışarıdan takviye alması da önerilen yöntemler arasında sayılıyor.
Hamilelik için üretilen birçok multivitaminde 140 ile 200 mikrogram arası destek bulunuyor.
Ancak uzmanlar, deniz yosunu içeren tabletlerin aşırı doza neden olabileceğini belirterek bu ürünlerden uzak durulması gerektiğini ifade ediyor.
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) raporlarına göre günlük 500 mikrograma kadar alım tamamen güvenli sınırlar içinde kalıyor.
Kırışıklıkları önlediği sanılıyordu, gerçek çok farklı çıktı
