İslam alemi için on bir ayın sultanı Ramazan, sadece bedenin açlığıyla değil, ruhun Kuran-ı Kerim ile doymasıyla anlam kazanıyor. Bu mübarek ayın en köklü ve anlamlı geleneklerinden biri olan mukabele, camilerden evlere kadar her köşede yankılanmaya devam ediyor. Peki, manevi iklimimizi kuşatan mukabele tam olarak nedir ve bu gelenek nasıl ifa edilir?
MUKABELE NEDİR?
Kelime anlamı itibarıyla "karşılıklı okumak" ve "yüz yüze gelmek" manalarına gelen mukabele; bir kişinin Kuran-ı Kerim’i ezberden veya yüzünden okuması, diğerlerinin ise mushaf üzerinden takip etmesi esasına dayanır.
Bu gelenek, Kuran-ı Kerim'in Ramazan ayında nazil olmaya başlamasıyla doğrudan ilintilidir. Müslümanlar, her harfine kat kat sevap müjdelenen bu kutsal kitabı Ramazan boyunca hatmetmeyi en yüksek faziletlerden biri olarak görürler.
MUKABELE NASIL YAPILIR?
Günümüzde mukabele geleneği genellikle şu iki yöntemle sürdürülmektedir:
Cüz paylaşımı: 30 Müslümanın birer cüz paylaşarak kısa sürede karşılıklı paylaşımla Kur'an hatmini gerçekleştirmesi.
Günlük takip: Ramazan boyunca her gün bir cüz okunarak, bayrama kadar tüm Kur'an'ın baştan sona tamamlanması.
MUKABELENİN FAZİLETLERİ VE HATİM İLİŞKİSİ
Mukabele, sadece bir okuma faaliyeti değil, aynı zamanda bir dinleme ve öğrenme disiplinidir. Takip eden kişiler hem kelamın doğru telaffuzuna şahit olur hem de toplu ibadetin manevi bereketinden faydalanır. Ramazan boyunca bu disiplinle devam edilen mukabele, bayram sabahına ulaşıldığında tam bir Kuran Hatmi ile taçlanmış olur.
Bu gelenekle, camiler ve evler Kuran nuruyla dolup taşarken, Müslümanlar arasındaki kardeşlik ve paylaşma duyguları da en üst seviyeye taşınıyor.
Peygamber Efendimiz (SAV)'in bu konu ile ilgili hadis-i şerifi ise şu şekildedir:
Allah'ın kelamı olan yüce kitabimiz Kuran-ı Kerimi okuduktan sonra hatim duasına başlamadan önce Nas ve Fatiha ile Bakara suresinin başından beş ayet okumak sünnettir. Übey bin Ka'b'ın rivayetine göre: "Peygamberimiz (SAV), Nas suresini okuduğu zaman, Fatiha suresine başlar, sonra Bakara suresinin başından ve 'ulaike humu’l-müflihun'a kadar okur, hatim duasını yapar, daha sonra da kalkardı." (Suyuti, el-İtkan, 1/313)
