Cleveland Clinic’te psikolog olarak görev yapan Brianne Markley, gray rocking yaklaşımını, toksik veya kışkırtıcı etkileşimlerde daha az tepki vermeye dayalı bir iletişim aracı olarak tanımlıyor.
New York’taki University of Rochester Medical Center Psikiyatri Bölümü’nde asistan doktor olan Chloe Nazra Lee, bu yöntemde kişinin sözlü veya davranışsal kışkırtmalara nötr ve sakin bir tutumla karşılık verdiğini aktarıyor. Yani, gerilimi artırmadan bir “gri taş” gibi davranmak, mevcut gerginliği beslemiyor.
Bilimsel çalışmalar açısından henüz kapsamlı bir destek bulunmasa da, gray rock yöntemi popüler psikoloji alanında dikkati çekiyor. 2012 yılında Skylar adlı bir ruh sağlığı blog yazarı tarafından tanımlanan kavram, sosyal medyada hızla yayıldı ve içerik üreticileri tarafından zor kişilerle başa çıkma yöntemi olarak sunulmaya başlandı.
T24'te yer alan habere göre, Houston Üniversitesi’nden klinik psikolog ve profesör Julia Babcock, özellikle manipülatif, narsistik veya karşısındakini gerçekliğinden şüphe ettiren kişilerle iletişimde bu yaklaşımın mantığını açıklıyor. Babcock’a göre, istismar eğilimli kişiler olumsuz dikkat görmekten bile motive olur; tepki vermemek bu döngüyü kırmanın bir yolu. Lee, gray rocking’in iletişimi tamamen kesen “stonewalling” ile karıştırılmaması gerektiğini, stonewalling’in ilişkilere zarar verebileceğini vurguluyor.
GRAY ROCK YÖNTEMİ NE ZAMAN TERCİH EDİLİYOR?
Araştırmacılar yöntemi klinik ortamda kapsamlı biçimde incelemiş değil. Markley, şiddet ihtimali olan durumlarda yöntemin uygun olmadığını belirtiyor ve güvenlik endişesi bulunan hallerde profesyonel destek alınmasını öneriyor.
Michigan Üniversitesi’nden psikoloji profesörü Sandra Graham-Bermann, yöntemin nadir görülen zor kişilerle başa çıkmada işe yarayabileceğini söylüyor. Özellikle aynı evde yaşayan narsistik bir kişi söz konusuysa durum farklı değerlendiriliyor. Kişinin kendini güvende hissettiği ancak zor bir kişiyle iletişim kurmak zorunda olduğu durumlarda, gray rock yaklaşımı etkileşimi sınırlamak ve kendini korumak için faydalı olabiliyor.
Babcock, zorlayıcı ortak ebeveynlik durumlarında yöntemin işe yaradığını belirtiyor. Provoke edici davranışlar sergileyen bir ebeveyn karşısında, sınırlı ve resmi iletişim kurmak, “paralel ebeveynlik” yaklaşımına benzer bir etki yaratıyor. Araştırmalar, ebeveynler arası çatışmanın çocukların ruh sağlığını olumsuz etkilediğini gösteriyor; sınırlı iletişim bu riski azaltıyor. Gray rock, romantik ilişkilerde karşı tarafın davranışlarını değiştirmek için kullanılmıyor; yalnızca iletişimin sürdürülmesi gereken ancak geliştirilmesinin hedeflenmediği durumlarda uygulanıyor.
GRAY ROCK NASIL UYGULANIYOR?
Uygulama öncesi kişinin kendini dengelemesi önem taşıyor. Babcock, provoke olma ihtimali olan bir durum öncesinde mantra tekrar etmenin zihinsel hazırlığı kolaylaştırdığını söylüyor. Psikoterapist Russ Harris’in kullandığı gökyüzü ve hava durumu metaforu ile benzer bir anlayış öneriliyor: Düşünceler ve duygular hava durumu gibi değişken, gözlemleyen benlik ise gökyüzü gibi sabit ve etkilenmez.
Yöntemde yüz ifadesi sabit, ses tonu nötr, göz teması sınırlı ve yanıtlar kısa tutuluyor. Babcock’a göre, bu tutum karşı tarafa konuşmanın cazip olmadığını gösteriyor ve iletişimi çekici olmaktan çıkarıyor.
UZMANLARDAN UYARILAR VE İPUÇLARI
Gray rock, karşı tarafın davranışlarını değiştirmeyi amaçlamıyor; mevcut kalıpları kırmayı hedefliyor. Uygulamanın her zaman kolay olmadığına dikkat çekiliyor. Lee, sürekli provoke edilen bir kişinin tepkilerini kontrol etmesinin zor olabileceğini belirtiyor. Markley, kişinin dışarıdan tepki göstermese bile içsel olarak duygularını yaşamaya devam ettiğini vurguluyor.
Lee, istismarcı ilişkilerde gray rock’un davranış değişikliği sağlamayacağını, böyle durumlarda ruh sağlığı uzmanından destek alınması gerektiğini ifade ediyor. Markley ise, istismarcı olmasa bile terapi yoluyla daha sağlıklı iletişim yollarının keşfedilebileceğini ve ilişkinin yeniden değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini söylüyor.
