[Karar]DETAY
HİLAL ÖZTÜRK / KENAN BUTAKIN
Bir süredir Irak ve Suriye’de kontrol ettiği alanları elinde tutmaya odaklanan IŞİD, dünya tarihinin en kanlı, izlediği yöntemlerle en vahşi terör örgütü olduğunu bir kez daha gösterdi.
SALDIRI EMRİ NERDEN VERİLDİ?
Brüksel’de, havaalanı ve metroda düzenlenen canlı bomba eylemleriyle 34 insanın hayatını kaybetmesine yol açan kanlı saldırı, IŞİD’in Rakka’daki sözde Hilafet Merkezi’nin talimatıyla yapıldı. Karar’ın ulaştığı bilgilere göre, saldırıyı örgütün yeni kurduğu ‘Dış İstihbarat Birimi’ organize etti. Türkiye’deki saldırılar IŞİD hücreleri tarafından yapılırken, Paris ve Brüksel gibi Avrupa başkentlerindeki saldırılar doğrudan merkezin yönlendirmesiyle gerçekleştirildi.
TERÖR YAPILANMASI NASIL?
Ortaya çıktığı andan itibaren bir devlet olduğunu iddia eden terör örgütünün yapılanmasını, yeni birimlerle genişletmesi dikkat çekiyor. IŞİD yapılanmasında “Halife” altında “Şura Meclisi” ve “Yetki Komitesi” bulunuyor. Irak ve Şam’da 19, uzak vilayetler (Lisya, Yemen, Mısır, Tunus gibi...) 16 eyalet örgüt şemasında yer alıyor. Bakanlık ifadesini kullanmayan terör örgütü, şemada “Daire” ifadesini tercih ediyor. Terör şemasında 14 daire bulunuyor. Örneğin “Hisbe Dairesi” dinin emirlerine muhalefet edenleri uyarıyor, idam gibi ağır cezalar veriyor.
KÖŞEYE SIKIŞTI İNTİHAR MI EDİYOR?
Bölgedeki güvenlik kaynakları IŞİD’in topraklarını elinde tutmak için çabalayan, sıkışmış bir halde olduğu bilgisini veriyor. Büyük bir finale hazırlanan terör örgütünün, eline geçirdiği her fırsatı kullanarak canlı bomba eylemleriyle adeta intihar ettiği değerlendiriliyor. Örgütün tüm hücrelerini harekete geçirdiği, ne olursa olsun eylemlerine devam etmeleri çağrısı yaptığı belirtiliyor. Örgütün varlık yokluk mücadelesi verdiği görüşü hakim, saldırganlığı da buna bağlanıyor.
NE ZAMAN ORTAYA ÇIKTI? MALİ KAYNAKLARI NELER?
2004 yılında kurulan terör örgütü, Irak’ta ve Suriye’de büyük bir alanı kontrol ediyor. IŞİD ayrıca kendi mali kaynaklarını da oluşturdu. Bunların başında petrol satışı ve tarihi eser kaçakçılığı geliyor. IŞİD’in petrol satışından günde 1 milyon dolar gelir elde ettiği belirtiliyor.
Dünyada bilinen isimleri IŞİD, DEAŞ, DAİŞ ve ISIS. Örgüt 2004 yılında “Tevhid ve Cihat” adıyla Ürdünlü Ebu Musab Zerkavi tarafından Irak’ta kuruldu. Daha sonra El Kaide’ye katıldı ve adını “Mezopotamya El Kaidesi” olarak değiştirdi.
ZERKAVİ GİTTİ, MHACİR GELDİ
2005 yılında Zerkavi başkanlığında Mücahitler Şurası Konseyi kuruldu. Zerkavi, 7 Haziran 2006 tarihinde ABD tarafından düzenlenen operasyonda öldürüldü. Ebu Hamza El Mhacir yerine geçti.
2006 yılı sonunda El Kaide’ye yakın Ebu Ömer El Bağdadi, liderliğini yaptığı “Irak İslam Devleti”ni kurduklarını açıkladı.
YENİ LİDER EL BAĞDADİ OLDU
2010 Nisanında ABD ve Irak güçleri Sisar bölgesinde Ebu Ömer El Bağdadi ve Ömer Hamza El Muhacir’in kaldıkları eve operasyon düzenledi. Her ikisi de öldürüldü. Ebu Bekir El Bağdadi örgütün yeni lideri oldu. Kendisini halife ilan etti.
Terör örgütü IŞİD, Irak ve Suriye’de çok büyük bir alanı kontrol altında tutuyor. Irak’ın en büyük ikinci kenti olan Musul örgütün hakimiyetinde. IŞİD, Suriye’nin kuzeyinde ABD’nin hava desteğini alan PYD’ye karşı gerileme yaşasa da hala çok geniş bir alanı kontrol altında tutuyor.
2013 Nisanında El Kaide, Suriye’deki IŞİD’i tanımadığını ilan etti.
Suriye’yi terk etmesini istedi. El Kaide, Suriye’deki temsilcisininin Nusra Cephesi olduğunu ilan etti. IŞİD Nusra Cephesi ile de çatışmalar yaşadı.
Terör örgütü IŞİD, 29 Haziran 2014 tarihinde hilafet ilan etti.
Faaliyet alanı Irak ve Suriye. Fakat Libya, Yemen, Mısır, Tunus, Filipinler gibi ülkelerdeki silahlı örgütlerle işbirliği yapıyor.
Etnik ve mezhebi ayrımlarla saldırılar yapıyor. Kafir kabul ettiği Batı’ya karşı terör saldırılarında hedef gözetmiyor.
80 ÜLKEDEN MİLİTAN VAR
Militan sayısıyla ilgili net bilgi yok. CIA’nın 2014 verilerine göre, Irak-Suriye’deki silahlı militan sayısı 31 bin. Önemli kısmı yabancı savaşçı. 80 değişik ülkeden geldikleri yönünde iddialar var.
Suriye muhalefeti IŞİD’in Suriye’de devrimin sabote edilmesi için Şam yönetimince desteklendiğini iddia ediyor. IŞİD’in Rakka’da çıkardığı petrolü Suriye rejimine sattığı uluslararası raporlara girdi.
EN BÜYÜK GELİR PETROLDEN
Örgüt kendi mali kaynaklarını oluşturdu. Bu kaynakların başında petrol satışı, tarihi eser kaçakçılığı, ele geçirdiği bankalardaki paralar geliyor. Rehinelerin serbest bırakılması karşılığında sağladığı gelirin 20 milyon dolardan fazla olduğu belirtiliyor. Petrol satışından ise günde bir milyon dolarlık gelir elde ettikleri belirtiliyor.
ABD öncülüğündeki koalisyon ve Rusya’nın hava bombardımanı, PYD ve muhaliflerle çatışmalara rağmen Irak’ta Musul, Suriye’de ise büyük bir alan kontrolleri altında.
