Abbas Bilgili 27 Mayıs darbesi üzerine uzun süredir araştırmalar yapıyor. Hukukçu olduğu için Yassıada duruşmaları da araştırma konuları arasında. Bu alanda ‘öncü’ diyebileceğimiz ilk kitabı yayınlandı: ‘27 Mayıs Darbesinde İlginç Bir Portre: Veteriner General Burhanettin Uluç’. Kitabın önemi, darbeler gibi siyasi kargaşa dönemlerinde ‘ilginç adamlar’ın nasıl zuhur ettiğini anlatması…
DARBE KAOSUNDA BÜROKRASİ VE ‘KAHRAMANLIK’ YARIŞI
Kitapta çok önemli bir tespit daha var: “Siyasi kutuplaşmanın fazla yaşandığı, demokratik olgunluğa erişememiş toplumlarda iktidar değişikliği ile birlikte bürokraside de büyük değişiklikler olur…” (s. 108)
Veteriner General Burhanettin Uluç, darbeyi yapan Milli Birlik Komitesi’nde bir üye değil. Fakat Harbiyelilerin Menderes iktidarına karşı yaptığı yürüyüşün başında gözüken odur. Çankaya Köşkü’nde Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ı tutuklamaya giden askeri birliklerin başında da ortaya çıkan yine odur. Bilgili, kitabında, 27 Mayıs’ın devrim diye alkışlandığı heyhey günlerinde, darbeci subayların nasıl ön safa geçme, alkış toplama, önemsenme yarışına girdiklerini anlatır. Darbeden sonra darbeciler arasında Celal Bayar’ı ben teslim aldım yarışı başlar: Komite üyesi olsun olmasın; Sami Küçük, Osman Köksal, Emin Aytekin de aynı … Ve tabii Uluç Paşa!
EFSANELER VE GERÇEKLER: MENDERES’TEN İZMİR VALİLİĞİNE
Merhum Başvekil Adnan Menderes, Eskişehir’de tutuklanıp Ankara’ya getirildiğinde, Etimesgut Askeri Havaalanında onu karşılayanların başında yine bu Veteriner General vardı; elindeki Thomson marka silahı Menderes’e yönelterek. Metin Toker’in Akis dergisi “Veteriner Okulu’nun kahraman komutanı” diye onu över. Oysa kahramanlık denilebilecek bir hareketi olmamıştı.Darbeden sonra tepe bürokrasiye askerler atanır. Burhanettin Uluç’un kenarda kalması mümkün mü? İzmir Valiliğine getirilir. Eczacıbaşı ailesinden Vedat Eczacıbaşı, Demokrat Partili ve Menderes Hayranı’ndır. Menderes’i öven sözlerinden dolayı bir ara tutuklanır da... Vefat ettiğinde cenazesinin İzmir’deki aile mezarlığına defnedilmesi söz konusudur. Fakat “Veteriner Okulu’nun kahraman komutanı” buna izin vermez! Ya DP’liler cenazede gösteri yaparsa?! Bir marifeti daha vardır: Gecekondu semtlerinde Menderes döneminde inşa edilen 200 kadar çeşmeyi kapatır! Halk susuzluk sıkıntısı çeker! 1961 anayasasında Cumhurbaşkanının Senato’ya üye atama kontenjanı vardı. Veteriner Okulunun Kahraman Kumandanı, “kontenjan senatörü” olmayı da başarır. Talat Aydemir anılarında “başarılı olsaydı, onu içişleri bakanı yapacaktık” der. Bilgili’nin kitabı geçmişte kalmış bir darbe ve o darbedeki ilginç bir ismi anlatmakla kalmıyor, hukukun ve demokrasinin ne kadar önemli olduğunu da anlatıyor her satırında.
