‘Bir Başkadır’ ve unutmanın erdemi

‘Bir Başkadır’ ve unutmanın erdemi

Seyrettim. Seyrettiniz ya da seyredeceksiniz belki. ‘Bir Başkadır’ dizisinin ikinci sezonundan söz ediyorum. Daha tonla yazı yazılacak üzerine, tartışılacak. Henüz pek bir şey okumadan hakkında, yazıyorum bu yazıyı. İlk sezonu yayınlanalı tam altı sene geçmiş. Daha o sıralar ‘başka yere gitmemişti iş’ ve ‘bambaşka bir yerde’ değildik.

Berkun Oya ilk sezonda Türkiye’nin kadim fay hattındaki o yarığı göstermişti bize, dört profil-dört tip üstünden: Laik psikiyatr ve dindar danışan, birbirleriyle küs [biri seküler öteki dindar] iki Kürt kız kardeş... Kısaca modern olmak isteyenle geleneği sürdürmek isteyen arasında iki yüz yıldır bitmeyen çatışma... Şimdi ikinci sezonda denkleme büyük harflerle ‘DEVLET’ de dahil oluyor. Ve herkes onun karşısında/veya yanında hizalanıyor. ‘Devleti’ temsil eden Başkomiser Muzaffer otoritesini terapi odasına da taşıyor: içilen sigara, kapatılan perdeler, psikiyatra yönelik tehdit...

İkinci sezon yalnızca dört bölümden oluştuğu için birçok noktanın havada kaldığını düşünüyor seyirci, haklı olarak. Berkun Oya ‘çok uzun anlatmak gerekti ve biz, sadece ima ile geçtik’ diyor sanki. [Spoiler vermeyeceğim...] Belirsiz bırakılan bir şey yok aslında. İma edilen şey çok açık: seküler gazeteci de dindar imam da devletin tayin ettiği ‘makbul vatandaş’ sınırlarının dışına çıktığı anda cezalandırılıyor. Kimin terörist, hangi ifadenin suç kapsamında olduğunu, meşruiyetini ve rengini halkın yarıdan biraz fazlasından alan [yine büyük harflerle] DEVLET belirliyor. Yani siyaset...

İlk sezonda aralarındaki gerilimi rahatlıkla hissettiğimiz laik psikiyatr ile dindar danışan ikinci sezonun son bölümünde birbirlerine iyice yaklaşıyorlar. Yarık kapanıyor gibi gözüküyor. Devletin ‘gadri’ ikisini birbirine yaklaştırıyor.

Berkun Oya bunu böyle görmek istese de gerçek bu kadar tozpembe mi acaba? Evet; benim de çevremde Kemal Atatürk’e artık daha saygılı yaklaşan, onun kıymetini anladığını söyleyen dindarlar yok değil... Ya da bir insanın yalnızca başörtüsü taktığı için cahil olduğunu ve mutlaka iktidarı desteklediğini düşünmüyor insanlar artık. Bazı duvarlar yıkıldı son yirmi beş yılda. Yine de mutlak bir sulh yapılmış değil kavga edenler arasında. Daha yakın zamanda da yapılacağa benzemiyor maalesef.

Ortak mağduriyete rağmen tek bir fotoğraf, tek bir tartışma, tek bir ihtilaf yetiyor eski defterlerin ortalığa saçılmasına ve makbul olmayan vatandaşların da birbirlerini sopalamaya başlamasına. Mutlak bir özdeşlik kurulamıyor. Arada görünmez camdan bir duvar var sanki. Birbirini görüyor her iki taraf. Birbirini anlıyor belki bazan. Ama o son cümleyi bir türlü söyleyemiyor. Şu pis çamurlu yarık bir türlü atlanıp geçilemiyor.

Her fırsatta tarihe bugünkü politik tutumumuzu belirleyen bir bagaj gibi değil, laboratuvar gibi bakılması gerektiğini söyleyen Taha Akyol’u anımsıyorum tam da burada. Başka ülkelerin tecrübesi; İspanya... ‘Pacto del Olvido’ geliyor aklıma: “Unutma paktı!” Franco’nun 1975’teki ölümünün ardından İspanya’daki sol ve sağ partiler, ülkenin yeniden bir iç savaşa sürüklenmesini önlemek ve kansız bir demokratik geçiş sağlamak amacıyla geçmişi kurcalamama konusunda örtülü bir anlaşmaya varmışlardı. Ekim 1977’de çıkarılan yasayla, bir yandan Franco rejiminin siyasi mahkûmları ve sürgündekiler affedilirken, diğer yandan İç Savaş [1936–1939] ve Franco döneminde [1939–1975] rejim görevlileri tarafından işlenen insan hakları ihlalleri ile suçların yargılanması tamamen engellenmiş, geçmişin/yakın tarihin kamuoyunda tartışılması fiilen tabu sayılmıştı.

Sanırım bunun için öncelikle hepimizin, herkesin bir terapi koltuğuna oturup konuşması gerekiyor. Perdeleri kapatıp ağlaması... Ve sonra unutması. Doksanlarda ve iki binli yılların başlarında hemen her ‘Post-Kemalist’ gibi ben de tek parti dönemini tartışarak, bu dönemin günahlarını konuşarak, ifşa ederek, bilinç düzeyine çıkararak [tıpkı psikanalistler gibi] toplumun ve demokrasimizin sağaltılabileceğini düşünüyordum. Belki bu kadarı yetti. Bazan unutmak, geçmişin acılarını gelecek kuşaklara miras bırakmamak, hatırlamaktan çok daha iyileştirici olabilir. İşte o zaman herkesi duygulandıran ‘Çobanyıldızı’, ortak duyuşlar ve sezişler ortak bir istikamet verebilir bütün başkalığımıza rağmen, hepimize. Galiba bu temenni de en az Berkun Oya’nın temennisi kadar tozpembe. Belki şimdilik...

Bakalım ‘Bir Başkadır’ dizisinin üçüncü sezonu yayınlandığında başka nerelere kadar gidecek iş... Daha nerelere varacak... Seyredip göreceğiz.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN