British Medical Journal’da yayımlanan çalışmada, aşırı kilolu bireylerin zayıflama iğneleriyle vücut ağırlıklarının ortalama yüzde 20’sini kaybettiği belirlendi. Ancak tedavi sona erdiğinde, katılımcıların her ay ortalama 0,8 kilogram yeniden kilo aldığı görüldü. Bu hızla devam edildiğinde, kişilerin yaklaşık bir buçuk yıl içinde tedavi öncesi kilolarına geri döndüğü hesaplandı.
Oxford Üniversitesi’nden araştırmacı Dr. Susan Jebb, bu ilaçları kullananların, tedavi bittikten sonra hızlı kilo geri kazanımı riski konusunda mutlaka bilgilendirilmesi gerektiğini vurguladı. Jebb, elde edilen verilerin büyük ölçüde klinik deneylere dayandığını, gerçek yaşam sonuçları için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğunu da ekledi.
DİYETLE VERİLEN KİLO DAHA YAVAŞ GERİ ALINIYOR
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, araştırma kapsamında, dokuz binden fazla hastanın yer aldığı 37 çalışma incelendi. Bu çalışmaların yalnızca sekizinde Wegovy ve Mounjaro gibi yeni nesil GLP-1 ilaçları değerlendirildi. İlaç kesildikten sonraki takip süresi en fazla bir yıl olduğu için, kilo geri dönüşüne ilişkin oranlar tahmini olarak hesaplandı.
Sonuçlara göre, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kilo veren kişiler genellikle daha az kilo kaybediyor; ancak tedavi sonrasında kilo artışı çok daha yavaş gerçekleşiyor. Diyet yapanlarda kilo artışı ayda ortalama 0,1 kilogram civarında seyrederken, bu oran kişiye göre değişebiliyor.
NÜKSETME RİSKİ VE NHS UYARISI
İngiliz Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), zayıflama iğnelerinin yalnızca obeziteye bağlı sağlık riski taşıyan kişiler için önerildiğini vurguluyor. Sadece biraz zayıflamak isteyen bireyler için bu tedaviler uygun görülmüyor. Doktorların, ilaçla birlikte sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizi de mutlaka önermesi bekleniyor.
Uzmanların bir kısmı, nüksetme riski nedeniyle bu tedavilerin uzun vadeli, hatta ömür boyu sürdürülmesi gerektiğini savunuyor. İlaçları bırakmayı deneyen bazı kullanıcılar ise durumu “bir düğmeye basılmış gibi, aniden yoğun açlık hissi başlıyor” sözleriyle tanımlıyor.
İŞTAH NEDEN KONTROLDEN ÇIKIYOR?
Surrey Üniversitesi’nden beslenme uzmanı Dr. Adam Collins’e göre, bu hızlı kilo geri dönüşünün nedeni iğnelerin beyin ve vücut üzerindeki etkileriyle ilişkili. GLP-1 ilaçları, iştahı düzenleyen doğal bir hormonun etkisini taklit ediyor.
Collins, uzun süre yapay olarak yüksek GLP-1 seviyelerine maruz kalmanın, vücudun kendi hormon üretimini baskılayabileceğini söylüyor. İlacın bırakılmasıyla birlikte iştah üzerindeki kontrol ortadan kalkıyor ve aşırı yeme riski ciddi şekilde artıyor. Özellikle ilaç kullanımı sırasında kalıcı beslenme ve davranış değişiklikleri yapılmadıysa, bu süreç çok daha zor hale geliyor.
“OBEZİTE KRONİK BİR HASTALIK”
Glasgow Üniversitesi’nden Prof. Naveed Sattar ise zayıflama iğnelerinin hızlı kilo kaybı sayesinde ek sağlık faydaları sağlayabileceğini belirtiyor. Kısa süreli de olsa daha düşük kiloda kalmanın eklemler, kalp ve böbrekler üzerindeki yükü azaltabileceğini ifade eden Sattar, uzun vadeli etkiler için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğunu söylüyor.
İlaç üreticileri de obezitenin kronik bir hastalık olduğuna dikkat çekiyor. Mounjaro’nun üreticisi Eli Lilly, kilo alımının tedavi bırakıldığında yeniden görülebileceğini ve bunun biyolojik bir süreç olduğunu belirtiyor. Wegovy’nin üreticisi Novo Nordisk ise, diyabet ve hipertansiyon gibi obezitenin de sürekli tedavi ve takip gerektirdiğini vurguluyor.
