Akşam yemeğinden sonra yenilen tatlıların bazı kişilerde halsizlik, baş dönmesi veya kısa sürede yeniden acıkma hissi yaratmasının arkasında çoğu zaman kan şekeri dalgalanmaları bulunuyor. Son araştırmalar ise tatlının miktarından çok ne zaman ve hangi besinlerle birlikte tüketildiğinin metabolik yanıtı belirlediğini gösteriyor.
Bilimsel çalışmalar, insülin duyarlılığının gün boyunca sabit olmadığını ortaya koyuyor. Vücut şekeri sabah ve öğle saatlerinde akşam saatlerine göre daha verimli işliyor. Bu nedenle aynı tatlı, günün farklı saatlerinde tüketildiğinde vücutta farklı etkiler oluşturabiliyor.
GÜNÜN SAATİNE GÖRE TATLININ ETKİSİ DEĞİŞİYOR
T24'te yer alan habere göre, özellikle akşam yemeğinden sonra tüketilen yüksek glisemik tatlıların kan şekerinde daha keskin yükselişlere yol açabildiği belirtiliyor. Buna karşılık öğle saatlerinde ya da dengeli bir öğünün ardından tüketilen tatlıların kan şekeri üzerindeki etkisi daha sınırlı kalabiliyor.
Birçok araştırma, tatlıyı öğle yemeğinden sonra veya öğleden sonra tüketmenin, aynı yiyeceği akşam saatlerinde yemeye kıyasla daha düşük kan şekeri yükselmeleri oluşturduğunu gösteriyor. Bunun temel nedeni sirkadiyen ritim; yani vücudun iç saatinin günün erken saatlerinde şekeri daha iyi işlemesi.
Sağlıklı kadınlar üzerinde yapılan bir çalışmada, akşam yemeği sonrası tüketilen tatlı atıştırmalıkların öğleden sonra tüketilen aynı atıştırmalıklara kıyasla daha yüksek glikoz artışına neden olduğu ve bu etkinin ertesi sabah kan şekeri değerlerine bile yansıdığı görüldü. Geniş analizler de gündüz saatlerinde yemek sonrası glikoz yanıtının geceye göre daha düşük olduğunu ortaya koydu.
TATLIYI NASIL YEDİĞİNİZ DE ÖNEMLİ
Zamanlama tek başına belirleyici değil. Tatlıdan önce tüketilen besinler de kan şekeri tepkisini büyük ölçüde etkiliyor. Araştırmalar, karbonhidratların sebze ve proteinden sonra tüketilmesinin, yani tatlının tek başına yenmemesinin kan şekeri artışını azalttığını gösteriyor.
Protein, lif ve sağlıklı yağlar sindirimi yavaşlatıyor ve glikozun kana daha kontrollü geçmesini sağlıyor. Bu nedenle tatlıyı şu unsurları içeren bir öğünden sonra tüketmek daha dengeli bir etki yaratabiliyor:
• Protein kaynakları (balık, tavuk, yumurta, yoğurt, tofu)
• Lif açısından zengin sebzeler
• Bir miktar sağlıklı yağ
Buna karşılık tatlıyı aç karnına veya tek başına atıştırmalık olarak tüketmek kan şekerinde daha hızlıyükselmeye neden olabiliyor.
TATLI SEÇİMİ DE FARK YARATIYOR
Tatlı türü de kan şekeri üzerinde önemli bir rol oynuyor. Glisemik indeksi düşük tatlılar, özellikle akşam saatlerinde tüketildiğinde rafine şeker içeriği yüksek tatlılara göre daha küçük kan şekeri artışlarına yol açıyor.
Daha dengeli seçenekler arasında şunlar yer alıyor:
• Şekersiz yoğurt, çilek ve kuruyemiş
• Kuruyemişle birlikte bitter çikolata
• Chia pudingi
• Fındık ezmesi ile meyve
Akşam saatlerinde yüksek glisemik tatlıların tüketimi ise kan şekeri sıçramalarına daha yatkın.
Herkes aynı tepkiyi vermiyor
Kan şekeri yanıtı kişiden kişiye değişiyor. Yaş, uyku düzeni, öğün saatleri ve metabolik sağlık gibi birçok faktör bu yanıtı etkileyebiliyor. Araştırmalar, günün ilerleyen saatlerinde kan şekeri yükselmelerinin daha belirgin olabildiğini ve yaş ilerledikçe bu etkinin artabildiğini gösteriyor.
Tatlı tüketiminden sonra sık sık yorgunluk veya kısa sürede açlık hissi yaşanıyorsa, tatlıyı tamamen hayatınızdan çıkarmak yerine tüketim zamanını ve eşlik eden besinleri değiştirmek daha sürdürülebilir bir çözüm olarak öne çıkıyor.
