Tıp dünyasında dijital dönüşüm hız kazanırken, sağlık sorunlarına internet üzerinden yanıt arayanların yapay zeka araçlarını birer hekim gibi görmesi ciddi yanılgılara yol açıyor.
Ortopedi ve travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Fatih Karaaslan, sağlık alanında giderek yaygınlaşan yapay zeka uygulamalarının asla doktor muayenesinin yerini alamayacağını belirterek önemli uyarılarda bulundu.
Özellikle manyetik rezonans (MR) ve benzeri ileri görüntüleme sonuçlarının algoritmalar tarafından yorumlanmasının kesin bir teşhis sayılamayacağını hatırlatan deneyimli doktor, hastaların bu sistemlerden aldıkları yanıtları mutlak doğru kabul etmelerinin tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.
YAPAY ZEKA DEĞİL, HASTA KENDİ KENDİNE TEŞHİS KOYUYOR
Son dönemde polikliniklere başvuran çok sayıda kişinin kendi kendine tanı koyduğunu anlatan Prof. Dr. Fatih Karaaslan, kliniklerde sıkça karşılaştıkları tabloyu özetledi.
Hastaların, "Yapay zekaya sordum, menisküsüm yırtıkmış; ameliyat gerekebilirmiş" diyerek kendilerini ameliyat adayı ilan ettiğini belirten cerrah, burada teşhisi yapay zekanın değil hastanın bizzat kendisinin koyduğunu vurguladı.
Chatbot sistemlerinin sesli ya da yazılı yanıtlar üretmesinin kullanıcılarda sahte bir kesinlik algısı oluşturduğuna değinen Prof. Dr. Fatih Karaaslan, geçmişte internet aramalarına şüpheyle bakan kişilerin artık yapay zekanın sunduğu her bilgiyi tartışmasız doğru kabul etme yanılgısına düştüğünü, ancak hiçbir teknolojinin hekim değerlendirmesinin yerine geçemeyeceğini kaydetti.
Tıbbın yeni ikilemi: Yapay zekaya mı güvenmeli, yoksa insan becerisine mi?
DÜZGÜN CÜMLE KURMAK DOĞRU TEŞHİS ANLAMINA GELMİYOR
Tıp dünyasının ileri teknolojilere yabancı olmadığını, özellikle robotik kalça ve diz cerrahisinde modern sistemlerin uzun süredir başarıyla uygulandığını dile getiren Prof. Dr. Fatih Karaaslan, hekimlerin de akademik çalışmalarda bu algoritmalardan yararlandığını aktardı.
Yapay zekanın tıbbi raporları anlaşılır kılma, MR metinlerini sadeleştirme veya doktora yöneltilecek soruları belirleme noktasında faydalı bir asistan olabileceğini belirten uzman isim, akıcı bir dilin klinik doğruluk taşımadığını ifade etti.
Yapay zekanın hastanın yürüyüşünü, eklemindeki ısı artışını, dizdeki şişliği, kas gücünü veya fiziki muayenede saptanan kilitlenmeyi hissedip göremeyeceğine dikkat çekerek; hastanın belirtmediği cerrahi geçmişi, düzenli kullandığı ilaçları veya yeni başlayan his kayıplarını sistemlerin bilmesinin mümkün olmadığını hatırlattı.
Prof. Dr. Fatih Karaaslan
MR RAPORUNDAKİ YIRTIK TEK BAŞINA AMELİYAT NEDENİ DEĞİL
Tıbbi sınav testlerinde yüksek başarı yakalayan yapay zeka modellerinin, gerçek hastalarla yapılan klinik denemelerde klasik internet aramalarına kıyasla daha isabetli sağlık kararları üretemediğini gösteren araştırmalar bulunuyor.
Tıbbi bilgi sorularını hatasız çözmek ile yaşayan bir insanı değerlendirmenin tamamen farklı alanlar olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Fatih Karaaslan, ortopedi branşında en büyük yanılgının görüntüleme raporları üzerinden yaşandığını belirtti.
MR filminde menisküs yırtığı görülmesinin tek başına bir cerrahi gereklilik doğurmadığını açıklayan hekim; hastanın yaşını, travmanın oluş biçimini, eklem kilitlenmesini, kıkırdak yapısını ve günlük yaşam kalitesindeki kısıtlanmayı birlikte ele aldıklarını aktardı.
Ön çapraz bağı kopan her hastaya aynı yöntemin uygulanmadığı gibi dizinde kireçlenme saptanan her bireyin de protez adayı olmadığını sözlerine ekledi.
Yapay zeka, yüzünüze bakarak hastalığınızı bulabilecek! Sağlık sektöründe kilometre taşı olacak
AMELİYAT KARARINI ROBOT DEĞİL UZMAN CERRAH VERİYOR
Hastaların sıklıkla merak ettiği, "Robotik diz protezi bana uygun mu?" sorusunun yalnızca radyolojik görüntülerle yanıtlanamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Fatih Karaaslan; fiziksel muayene bulgularının, yaşın, genel klinik durumun ve geçmiş tedavilere verilen yanıtların birlikte incelenmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekanın bağımsız sunduğu yanıtların karmaşık vakalarda ciddi hatalara yol açabileceğini belirterek, ameliyathanelerdeki robotların bile cerrahın çizdiği planı yüksek hassasiyetle uygulayan birer yardımcı olduğunu, masaya kimin yatacağına robotun değil hekimin karar verdiğini vurguladı.
Algoritmaların sadece hastalıkların erken evrede saptanmasında hekime destek sunabileceğini kaydeden cerrah, teknolojinin karar verici değil yalnızca bir yardımcı araç olarak kalması gerektiğini belirtti.
YAPAY ZEKADAN HÜKÜM DEĞİL MUAYENEYE HAZIRLIK İSTEYİN
Vatandaşların dijital teknolojilerden bütünüyle uzak durması gerekmediğini, asıl meselenin doğru kullanım bilinci olduğunu aktaran Prof. Dr. Fatih Karaaslan, hastaların yapay zekadan 'hüküm' yerine hekim görüşmesine hazırlık beklemesi gerektiğini kaydetti.
Kullanıcıların tanı koydurmak yerine olası nedenleri öğrenmek, eksik verileri görmek, hangi belirtilerde acil servise başvuracaklarını anlamak ve doktora iletecekleri soruları düzenlemek için bu araçlardan yararlanabileceğini belirterek, veri gizliliğine yönelik de uyarı yaptı.
Güvenliği ve veri işleme süreci bilinmeyen platformlara şahsi kimlik bilgilerinin veya mahrem sağlık belgelerinin yüklenmemesi gerektiğini hatırlatan uzman hekim, yapay zeka önerisiyle hiçbir ilacın kesinlikle kesilmemesi ya da dozunun değiştirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Yapay zeka sadece röntgene bakarak alkol promilini doğru bildi
