Rize'de yapımı devam eden İyidere Lojistik Limanı'nın tamamlanma tarihine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, projenin açılış takvimindeki değişiklikleri, yatırım maliyetini ve ulaşım bağlantılarını Türkiye Büyük Millet Meclisine taşıdı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun yanıtlaması istemiyle 9 soruluk yazılı soru önergesi sunan Karal, limanın ne zaman ticari faaliyete geçeceğinin açıklanmasını istedi.
"YILLARDIR TARİHLER DEĞİŞİYOR, VERİLEN TAKVİMLER TUTMUYOR"
İyidere Lojistik Limanı'nın ilk olarak 2015 yılında İyidere Lojistik Üssü adıyla projelendirildiğini hatırlatan Karal, 31 Aralık 2021'de limanın 2023 yılında açılacağının duyurulduğunu belirtti.
Karal, 2023 yılında tamamlanma hedefinin 2025'e, 2024 yılından itibaren ise 2026'ya ertelendiğini ifade etti.
Bakanlığın 2025 yılındaki açıklamalarında 2026'nın üçüncü çeyreğinin işaret edildiğini kaydeden Karal, buna rağmen 17 Ağustos 2026 tarihinde projenin fiziki gerçekleşme oranının yüzde 82 olarak açıklandığını hatırlattı.
Karal, şu ifadeleri kullandı:
"Yıllardır tarihler değişiyor, verilen takvimler tutmuyor. Şimdi de altyapının yıl sonunda tamamlanacağı, üstyapı çalışmalarına bundan sonra başlanacağı söyleniyor. Peki, bu liman ne zaman bitecek, ne zaman ticarete açılacak? Gecikmelerin gerekçesi nedir?"
BAKANLIK ALTYAPININ YIL SONUNDA TAMAMLANMASINI HEDEFLİYOR
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 17 Ağustos'ta yaptığı açıklamada İyidere Lojistik Limanı'nda yüzde 82 fiziki gerçekleşme seviyesine ulaşıldığını duyurmuştu.
Uraloğlu, altyapı çalışmalarının 2026 yılı sonuna kadar tamamlanmasının, ardından üstyapı çalışmalarına başlanmasının planlandığını belirtmişti.
Bakan, çalışmaların daha erken tamamlanmasının hedeflendiğini ancak Karadeniz'deki şiddetli dalgaların bazı yapılara zarar vermesi nedeniyle projede revizyonlara gidildiğini açıklamıştı.
Bu açıklamaları hatırlatan Karal, gecikmelerin nedenleriyle birlikte projenin güncel maliyetinin de kamuoyuna duyurulması gerektiğini savundu.
"İLK İHALE BEDELİ NEYDİ, BUGÜNE KADAR NE KADAR HARCANDI?"
Karal, önergesinde limanın ilk ihale bedelini, bugüne kadar yapılan toplam harcamayı ve güncel yatırım maliyetini sordu.
Projedeki gecikmelerin kamuya getirdiği mali yükün açıklanmasını isteyen Karal, şunları söyledi:
"Bir yatırımın açılış tarihi bu kadar değişiyorsa bunun nedenleri de açıklanmalıdır. İlk ihale bedeli neydi, bugüne kadar ne kadar harcandı, yatırımın güncel maliyeti nereye ulaştı? Gecikmelerin kamuya maliyeti nedir? Artık yeni bir tarih verilmesinden önce, önceki tarihlerde neden bitirilemediğinin hesabı ortaya konulmalıdır."
1 MİLYON METREKARELİK LOJİSTİK ALANIN DURUMUNU SORDU
Hasan Karal, limanın gerisinde yaklaşık 1 milyon metrekarelik alanda kurulması planlanan lojistik merkez, antrepo ve depolama tesislerinin durumunu da gündeme getirdi.
Söz konusu tesislerin imar planlarının, kamulaştırma işlemlerinin ve ihale süreçlerinin hangi aşamada olduğunun açıklanması gerektiğini belirtti.
Bölgede bazı taşınmaz sahiplerinin kamulaştırma süreçlerindeki belirsizliklerden rahatsızlık duyduğunu aktaran Karal, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bir tarafta büyük bir lojistik yatırım hedefi var, diğer tarafta bu yatırımın tamamlayıcı tesislerinin ne zaman yapılacağına ilişkin soru işaretleri bulunuyor. Lojistik merkez olmadan, antrepo ve depolama imkânları oluşturulmadan limanın hedeflenen kapasiteyle çalışması nasıl sağlanacak?"
Karal, hem yatırımın geleceği hem de bölge halkının hakları açısından süreçlerin şeffaf biçimde yürütülmesini istedi.
"OVİT BAĞLANTISI VE DEMİRYOLU OLMADAN LİMAN HEDEFİNE NASIL ULAŞACAK?"
İyidere Lojistik Limanı'nın Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu arasında bir ticaret koridoru oluşturması bakımından stratejik öneme sahip olduğunu belirten Karal, ulaşım bağlantılarının tamamlanma takvimini de sordu.
Özellikle İkizdere-Ovit Tüneli bağlantı yolu ile limanın ulusal demiryolu ağına bağlanmasına yönelik çalışmaların durumunun açıklanmasını istedi.
Karal, "Bu limanın amacı yalnızca Rize kıyısında gemilerin yanaşacağı bir tesis oluşturmak değildir. Asıl hedef, Doğu Karadeniz'i Erzurum üzerinden iç bölgelere ve uluslararası ticaret güzergâhlarına bağlamaktır" dedi.
Liman, kara yolu bağlantıları ve lojistik tesislerin farklı tarihlerde tamamlanmasının yatırımın ekonomik verimliliğini etkileyebileceğini belirten Karal, bu unsurların eş zamanlı ve planlı biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
13 MİLYON TONLUK KAPASİTE HEDEFİNİ DE GÜNDEME GETİRDİ
Karal'ın Bakan Uraloğlu'na yönelttiği sorular arasında limanın yıllık 13 milyon ton olarak açıklanan yük elleçleme kapasitesine ne zaman ulaşacağı da yer aldı.
Limanın faaliyete geçeceği ilk yıl için öngörülen yük miktarı ve istihdam sayısının açıklanmasını isteyen Karal, antrepo, depolama ve gümrük tesislerinin limanla eş zamanlı hizmete girip girmeyeceğini de sordu.
Karal ayrıca tamamlayıcı tesislerin yetişmemesi durumunda uygulanacak geçici işletme planının bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
"ÖNEMLİ OLAN LİMANI BİTİRMEK DEĞİL, EKONOMİYE KAZANDIRMAK"
İyidere Lojistik Limanı'nın Rize, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun üretim, ihracat ve istihdam potansiyeline katkı sağlayabilecek önemli bir yatırım olduğunu belirten Karal, projenin tamamlanmasını desteklediklerini ifade etti.
Ancak yatırımın yalnızca inşaatın bitirilmesiyle değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Karal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Bu yatırımın tamamlanmasını ve bölgemize kazandırılmasını elbette istiyoruz. Fakat bir limanın başarısı yalnızca inşaatının bitirilmesiyle veya açılışının yapılmasıyla ölçülemez. Asıl başarı, hedeflenen yük kapasitesine ulaşması, ticaretin önünü açması, istihdam oluşturması ve ülkemize ekonomik değer kazandırmasıdır."
Karal, kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen yatırımın gecikme gerekçelerinin, güncel maliyetinin ve yeni tamamlanma takviminin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
