Arşivde Ara

Eski Hazine Müsteşarı ve ekonomi yazarı Dr. Mahfi Eğilmez, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 18 Nisan 2025 tarihli faiz düzenlemesine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Eğilmez, uygulamada faizin artmadığını, aksine teknik olarak hafif bir düşüş yaşandığını savundu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın aldığı son faiz artırımı kararıyla birlikte, Türkiye dünyada en yüksek politika faizi uygulayan ikinci ülke konumuna yükseldi. Karar, küresel karşılaştırmalarda dikkat çekici bir değişim yarattı.

CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, Merkez Bankası'nın politika faizini 350 baz puan artırmasının ardından yaptığı açıklamada, iktidarın ekonomik sorunların faturasını topluma çıkardığını söyledi. Salıcı yaptığı açıklamada, “Bu yaşanan olumsuzlukların bedelini iktidarın tüm topluma ödettiğinin bir işareti. Yabancılara aman kaçma, Türkiye'de kal, biz sana daha fazla faiz vereceğiz demek istiyorlar” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Fed Başkanı Powell’ın faiz indirimi konusunda “çok geç kaldığını” savunarak görevden alınması çağrısı yaptı. Trump, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Powell'ın dünkü açıklamalarının "tümüyle rezalet" olduğunu, ABD'nin tarifelerle "zenginleştiğini" ve birçok ürünün fiyatının düştüğünü savundu.

Avrupa Merkez Bankası, piyasa beklentilerine paralel olarak üç temel faiz oranını 25 baz puan indirdi.

Merkez Bankası, 20 Mart’ta ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlayacağını duyurdu. Uzmanlara göre bu adım, fiili faiz oranının üst bant olan %49 seviyesinde kalıcı olmayacağını ve likiditeye bağlı olarak ortalama %46 seviyelerinde dalgalanacağını gösteriyor.

Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Buna göre Merkez Bankası'nın toplam rezervleri, 11 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 773 milyon dolar azalışla 147 milyar 488 milyon dolara geriledi.

TCMB, politika faizini 350 baz puan artırarak yüzde 46’ya yükseltti. Kararın ardından ekonomistlerden yorum gecikmedi. İris Cibre, “Kısaca, ne olursa olsun enflasyonla savaşırım, siyaseten de bağımsızım dedi” ifadesiyle kararı öne çıkardı. Uğur Gürses, “Banka tabelayı da değiştirebileceğini gösterdi” dedi. Mahfi Eğilmez ise adımı “doğru karar” olarak değerlendirdi.

TCMB, piyasa beklentilerinin aksine nisan ayı politika faizi 350 baz puan artırarak yüzde 46 seviyesine yükseltti. Ekonomistlerin tahminleri ise faizin yüzde 42,5 seviyesinde sabit tutulacağı yönündeydi. İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlayan siyasi türbülans, piyasaları derinden sarstı. TL'deki değer kaybını önlemek için MB iki yılda biriktirdiği 50 milyar dolardan fazla döviz rezervini satmak zorunda kaldı. Baskı altında gelen artış, oluşan kırılgan zemine “acil müdahale” olarak yorumlandı.

2025 Mart ayında konut fiyatları, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 32,3 artarken, reel olarak yüzde 4,2 azaldı. Merkez Bankası'nın açıkladığı verilere göre, İstanbul, Ankara ve İzmir'deki fiyatlar sırasıyla yüzde 30,7; 38,6 ve 32,5 oranında yükseldi.

Türkiye genelinde konut fiyatları, Mart 2025’te aylık yüzde 2,0 oranında arttı. Yıllık bazda nominal artış yüzde 32,3 olurken, enflasyondan arındırılmış reel fiyatlar yüzde 4,2 geriledi. Konut Fiyat Endeksi 174,0 seviyesine yükseldi. İstanbul, Ankara ve İzmir’de aylık artış sırasıyla yüzde 2,5, 1,9 ve 3,8 olarak kaydedildi. Yıllık artışta ise yüzde 38,6 ile Ankara öne çıktı.

Küresel piyasalarda tırmanan ticaret gerilimleri altını yeni zirvelere taşıdı. Yatırımcıların güvenli liman arayışı, altını 3.357 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkardı. Altının gramı ise dört bin 91 Türk Lirasından işlev görüyor.

Bloomberg'e göre, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından artan piyasa gerilimi ve küresel ticaret savaşının yeniden alevlenmesi, Merkez Bankası’nı zor bir faiz kararıyla karşı karşıya bıraktı. Ekonomistlerin çoğu faizin sabit bırakılmasını beklese de, üst bantta artış ihtimali gündemde.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasıyla piyasada görülen dalgalanma, milyonlarca kredi kartı kullanıcısına ekonomik olarak nefes aldırtacak işlemin ertelenmesine yol açtı. İşte detaylar...

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, bankanın enflasyonu düşürme hedefi ile istihdam piyasasını destekleme hedefinin çatışabileceği zorlu bir senaryoyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, küresel ticaret savaşındaki gerilimin artması nedeniyle 2025 yılı küresel büyüme tahminini yüzde 1,9’a çekti. Kuruluş, geçen ay yayımlanan Küresel Ekonomik Görünüm raporuna özel bir güncellemeyle revizyona gitti.

PPK toplantısı öncesi TCMB’ye uyarıda bulunan Mahfi Eğilmez, “Yapılacak şey; haftalık repo ihalesi yoluyla borç verme yöntemine dönerek bunun faizini yüzde 46'ya çıkarmaktır” dedi. “Merkez bankaları dünyada sürpriz yapması gereken en son kurumdur” ifadesini kullandı. Hakan Kara ise “İki seçenek var: Hiçbir şey yapmamak ve ileride daha sert tedbirler almak zorunda kalmak. Ya da politika faizini fiili faiz olan yüzde 46 civarına çekip, üst bandın esnekliğini korumak” dedi.

Altının gramı, güne yükselişle başlamasının ardından 4 bin 32 liradan işlem görüyor. Ticaret savaşı gerginliği ve küresel belirsizliklerin etkisiyle altına talep artıyor.

Silivri Cezaevi’nden Financial Times’a İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, “Ben bir siyasi tutukluyum” diyerek gözaltı sürecini anlattı. Türkiye'nin demokratik yönünün “uluslararası düzenin istikrarı açısından da önemli” olduğunu belirtti. İmamoğlu, “Hükümetin beni saf dışı bırakma girişimi, Merkez Bankası’nı rezerv eritmeye zorlayan yapay bir krizi tetikledi” diyerek siyasi müdahalelerin ekonomik istikrarı da tehdit ettiğini vurguladı.

TCMB, 2024 yılında 700,4 milyar TL zarar açıkladı. Tabloyu değerlendiren Mahfi Eğilmez, “Faiz sebep, enflasyon sonuç politikasının maliyeti iki yılda 1,5 trilyon lirayı aşmış oldu” dedi. İris Cibre ise zararın nedenini, “Merkez Bankası, fazla likiditeyi çekmek için yüzde 45 yıllık faiz ödedi aylarca” sözleriyle açıkladı.

Almanya'nın Frankfurt kentindeki havaalanında Başbakan Scholz'a sarılan kişi, 4 bin 500 euroluk para cezasına çarptırıldı. İki yıl önce gerçekleşen olayda, sanığın uyuşturucunun etkisinde olduğu belirtildi.

Altının gram fiyatı, ons altındaki toparlanmanın etkisiyle yeni güne yüzde 0,6 yükselişle 3 bin 949 liradan başladı. ABD’nin ticaret tarifelerine ilişkin olumlu haber akışı ve artan küresel belirsizlikler, yatırımcıları güvenli liman olan altına yönlendiriyor.

Merkez Bankası, 2024 yılında 700 milyar TL’nin üzerinde zarar açıkladı. Üst üste ikinci yılı da büyük zararla kapatan TCMB, aynı dönemde aktif büyüklüğünü artırarak 526 milyar TL'yi aşkın reeskont kredisi kullandırdı. Olağan Genel Kurul 30 Nisan'da yapılacak.

ABD Hazine Bakanı Bessent, Çin'e uygulanan gümrük vergilerinin yüksek seviyelerde olduğunu belirterek, bu vergilerin uzun vadede sürdürülemeyeceğini ifade etti. Bessent, “Kimse bunların kalıcı olmasını istemiyor” dedi.

Yüksek enflasyon kıskacındaki ekonomi cari açık ve rezervlerdeki keskin düşüş nedeniyle çifte alarm verdi. Parasal sıkılaşma döneminde bile rezerv rekorları kıran Merkez'de tarihi düşüş yaşandı. Bakan Şimşek'ten "Beklediğimiz tablo” açıklaması gelirken ekonomistler ise yapısal zayıflıklara dikkat çekti.

İBB Başkanı İmamoğlu, sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda Cumhurbaşkanı Erdoğan ve çevresine seslendi. “Yine aldatılıyorsunuz” diyen İmamoğlu, ekonomik programın çöktüğünü, adalete güvenin sarsıldığını ve milletin ağır bedeller ödediğini ileri sürdü.

Merkez Bankası rezervleri geçen hafta yaklaşık 6,7 milyar dolar azalarak Eylül 2024’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında Washington’da düzenlenecek IIF Küresel Görünüm Forumu’nda, küresel likidite koşulları altında merkez bankalarının karşılaştığı ikilemleri değerlendirecek.

Merkez Bankası’nın faiz kararı beklenirken, mevduat faizleri aylar sonra yeniden yüzde 50 seviyesine çıktı. Mevduat faizi, mart ayında yıllık bazda yüzde 39,18 ile 52 ay sonra enflasyonun üzerinde getiri sağladı.

Cari işlemler açığı Şubat 2025’te 4 milyar 405 milyon dolar oldu. Ocak ayında 3,8 milyar dolar olan açık, aylık bazda 600 milyon dolar arttı. Altın ve enerji hariç denge 2,1 milyar dolar fazla verdi. Hizmet gelirleri 2,4 milyar dolarla destekleyici rol oynarken, rezervlerde 2,9 milyar dolar azalma yaşandı.

Merkez Bankası'nın nisan ayı faiz kararını açıklayacağı gün yaklaşıyor. Çoğunluk faizin yüzde 42,5’te sabit kalmasını beklerken, az sayıda ekonomist 350 baz puanlık artış öngörüyor.

ABD Başkanı Trump’ın bazı teknoloji ürünlerini gümrük vergilerinden muaf tutmasının ardından ticaret gerilimlerinin azalmasıyla birlikte altın fiyatları rekor seviyeden hafif geriledi. Ons altın 3.245 dolarla tarihi zirveyi görürken, gram altın Türkiye'de 3.950 liradan işlem görüyor. Goldman Sachs ise yıl sonu altın tahminini 3.700 dolara yükseltti.

Ekonomist İbrahim Turhan, Merkez Bankası’nın rezerv müdahalelerine dair yapılan eleştirilere sosyal medya hesabından cevap verdi. “2019-2022 dönemi yanlış örnekti” diyen Turhan, dışsal kriz dönemlerinde rezerv satışının makroekonomik açıdan savunulabilir olduğunu ifade etti.

OECD’ye göre Türkiye, son on yılın en hızlı büyüyen OECD ülkelerinden biri olsa da bu büyümenin sürdürülebilirliği tehlikede. OECD'ye göre Türkiye'de kadınların iş gücüne katılımı düşük, gelir eşitsizliği yüksek ve çevre politikaları yetersiz. Raporda, “Türkiye artık geleneksel büyüme kaynaklarına güvenemez” uyarısı yer alırken “Ekonomik yakınsamada bir sonraki aşama için güvenilir ve istikrarlı bir makroekonomik duruş ile yapısal reformlar kilit önemdedir” denildi.

ABD Başkanı Trump, çoğu ticaret ortağına uyguladığı yüzde 10’luk temel gümrük vergisinde bazı ülkelere "açık nedenlerle" istisna getirilebileceğini söyledi. Ancak bu oranı ticaret müzakerelerinde bir taban olarak gördüğünü yineledi.

19 Mart süreci enflasyonla mücadele programını sıfırlarken dünyadaki karmaşa içerideki krizi daha da derinleştirdi. Enflasyonda hesap şaşınca faiz arttı, TL cazibesini yitirdi, yabancı dolarını piyasadan çekti, yerli yatırımcı birikimini korumak için dolar ve altına koştu. Böylece vatandaşın son iki yıldaki fedakarlıkları boşa gitmiş oldu.

Morgan Stanley analistleri, 17 Nisan’daki PPK toplantısından faiz artışı veya sıkılaştırma gibi “şahin” adımlar gelebileceğini ve toplantıdan kritik mesajlar çıkabileceğini öngördü.

İmamoğlu’nun 19 Mart’ta gözaltına alınmasının ardından Merkez Bankası’nın net döviz rezervi üç haftada 44,5 milyar dolar eridi. Ekonomistler Prof. Dr. İbrahim Turhan, “Rezerv böyle çalkantılı dönemlerde kullanılmak için biriktirilir” dedi. Uğur Gürses, “Rezervler, sizin yanlışınızı örtmek için kullanılan bir cephane değildir.” derken İris Cibre, “Bir ülke kendi kendine bu kadar çalkantı yaratmamalı” ifadelerini kullandı.

İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlayan süreçte yabancının TL varlıklardan çıkışı hızlandı. İmamoğlu'nun gözaltına alındığı 19 Mart'tan bu yana hisse ve tahvilde 6,5 milyar dolarlık satış yapılırken, yerli yatırımcının döviz mevduatı 9 milyar dolara yaklaştı.

Merkez Bankası’nın Nisan 2025 Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre, 19 Mart sonrası yaşanan finansal dalgalanmanın etkisi piyasa beklentilerine yansıdı. Yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29,98’e yükselirken, 12 ay sonrası kur beklentisi 45,85 TL’ye çıktı. TCMB faizinde düşüş öngörülürken, büyüme beklentisi 2025 için yüzde 3’e geriledi.

Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, küçük yatırımcıları büyük risklere karşı uyardı ve kritik seviyeleri paylaştı.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı 21 trilyon 973,2 milyar lira, kredi hacmi ise 17 trilyon 190,7 milyar lira oldu.

19 Mart sonrası Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde başlayan erime 43.8 milyar dolara ulaştı. Swap hariç net döviz pozisyonu 15.9 milyar dolara gerilerken, yalnızca 4 Nisan haftasında DTH’larda 3.3 milyar dolarlık artış yaşandı. İris Cibre’nin paylaştığı verilere göre dolarizasyon oranı da yüzde 42.4’e yükseldi. Aynı dönemde yabancı yatırımcılar tahvil, hisse ve Eurobond piyasalarından toplam 2.85 milyar dolarlık çıkış yaptı.

Merkez Bankası'nın toplam rezervleri 4 Nisan haftasında 2,25 milyar dolar azaldı. Net rezervler ise 49 milyar doların altına gerileyerek 7 ayın en düşük seviyesine indi.

TCMB'nin analizine göre, 2025 Ramazan ayında et, tavuk ve sebze-meyvede yüzde 80’e varan fiyat artışları yaşandı; işlenmemiş gıda kaynaklı bu yükseliş manşet enflasyona doğrudan yansıdı. Denetim çağrılarına rağmen zamlar, Ramazan fırsatçılığı tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Yatırım ve Finans Ofisi’nin başkanlığına yapılan atama, Hafize Gaye Erkan hakkındaki iddiaları boşa çıkardı. Şubat 2024’te TCMB Başkanlığı’ndan ayrılan ve adı yeni ofisle anılan Erkan yerine, görev Ahmet Burak Dağlıoğlu’na verildi.

Merkez Bankası'nın analizine göre Ramazan ayı, işlenmemiş gıda ürünlerinde fiyat artışlarını tetikliyor ve bu artışlar ay sonrasında da kalıcılığını sürdürebiliyor. 2025 Ramazan'ında manşet enflasyona gıda kaynaklı doğrudan etkinin yaklaşık 0,5 puan olduğu tahmin ediliyor.

Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart’ta gözaltına alınmasının ardından Merkez Bankası rezervlerinde başlayan erime devam ediyor. Uğur Gürses’e göre 8 Nisan itibarıyla kayıp 42.6 milyar dolara ulaştı. İris Cibre ise net satışın 43 milyar doları bulduğunu belirtti. Swap hariç net döviz pozisyonu ise 16.2 milyar dolar seviyesine indi. Grafikler, düşüş eğiliminin kırılmadığını ve rezerv kaybının sürdüğünü gösteriyor.