Doğu Türkistan’da 5 Şubat 1997 tarihinde yaşanan ve literatüre "Gulca Katliamı" olarak geçen olayların üzerinden 29 yıl geçti. Uygur hareketi tarafından yayınlanan anma mesajında, o dönem temel hak ve özgürlük talebiyle sokağa çıkan Uygurlara yönelik gerçekleştirilen müdahalenin, bugün bölgede devam eden sistematik hak ihlalleri ve soykırımın bir habercisi olduğu vurgulandı.
1997 yılının Şubat ayından önceki dönemde Çin makamları, Uygur toplumunun kültürel kimliğini koruyan ve toplumsal dayanışmayı güçlendiren "meşrep" adlı geleneksel sosyal toplanma etkinliklerini yasaklamıştı. 5 Şubat 1997’de binlerce Uygur genci, bu yasağa ve artan baskılara karşı barışçıl bir protesto yürüyüşü düzenledi.
Ancak Çin güvenlik güçlerinin göstericilere karşı sert müdahalede bulunması sonucu yüzlerce kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Olayların ardından yaklaşık 4.000 Uygur gözaltına alınırken; bu süreçte işkence, yargısız infazlar ve 200 kişinin açık alanda idam edilmesi gibi ağır hak ihlallerinin yaşandığı belirtildi.
RUSHAN ABBAS: DÜNYANIN SESSİZLİĞİ PEKİN’İ CESARETLENDİRDİ
Uygur hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas, yıl dönümü vesilesiyle yaptığı açıklamada, uluslararası toplumun o dönemdeki tepkisizliğini eleştirdi. Gulca Katliamı'nın dünyanın Çin'in izlediği politikayı fark edebileceği kritik bir an olduğunu savunan Abbas, şu ifadeleri kullandı:
“Bu sessizlik, Çin Komünist Partisi’ni (ÇKP) bugünkü sistematik suçları –kitlesel gözaltı, zorla kısırlaştırma, ailelerin ayrılması ve kültürel yok etme– genişletmeye cesaretlendirdi. Hesap verilebilirlik sağlanmadan geçen her yıl, Pekin’in soykırımı cezasız şekilde sürdürebileceğine olan inancını pekiştiriyor.”
ULUSLARARASI TOPLUMA YAPTIRIM VE HESAP VERİLEBİLİRLİK ÇAĞRISI
Uygur hareketi, katliamda hayatını kaybedenleri saygıyla andığını belirterek adalet mücadelesine devam etme kararlılığını yineledi. Dünya hükümetlerine yönelik çağrıda, Çin'in insanlığa yönelik tehdidinin tanınması ve kınama mesajlarının ötesine geçilerek somut adımlar atılması talep edildi.
Bu kapsamda; mevcut yaptırımların titizlikle uygulanması, zorla çalıştırma ve sınır ötesi baskı ile mücadele yasalarının hayata geçirilmesi ve Pekin’in ekonomik baskılarına karşı dik durulması gerektiği ifade edildi.
