Kırılgan ekonomimizde artan dış borçlanma talebi ve bütçeden faize ayrılan payın büyüklüğü ekonomi yönetiminin kaynak kullanım tercihlerini bir kez daha tartışmaya açtı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, ocakta 744.8 milyar liralık iç ve dış borç ödemesi yaptı. Bir ayda sadece faize giden para 453 milyar 680 milyon lira oldu. Bu oran geçen yılın aynı ayında ödenen faizin 3 katı, 2025’in tamamında ödenen faizin ise dörtte biri oranında. Uzmanlar iktidarın emekliyi, işçiyi üzerken faiz baronlarının yüzünü güldürdüğünü kaydetti.
ANA PARA 6, FAİZİ 30 MİLYAR
Uzmanlar, altın ve yabancı para gibi değeri kontrol edilemeyen araçlarla yapılan borçlanmaların geri ödemelerinde risklerin arttığına dikkat çekti. Ocak ayında yüklü faiz ödemesi yapan Hazine'nin şubat ve mart aylarında da yoğun bir ödeme trafiği söz konusu. Mart ayında yapılacak 389 milyar liralık iç borcun 118 milyar lirası ana para, 201 milyar lirası faiz ödemesi olarak yapılacak. Aynı ay dış borç için yapılacak ana para ödemesi 6 milyar lira iken faiz ödemesi 30 milyar lira ile dikkat çekici seviyelerde gerçekleşecek.
KAMU VARLIKLARI TEHLİKEDE
Üreterek değer yaratmak yerine, sıcak parayla günü kurtarma modelinin geldiği nokta budur. Emekliye seyyanen zam için para yok. Öğrenciye okulda yemek için kaynak yok. Ama faiz söz konusu olunca trilyonlar var. Kamu varlıkları da borç teminatı haline getirildi. Sürekli borçlanarak gidilecek bir yol yok.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ocakta 744,8 milyar liralık iç ve dış borç ödemesini tamamladı. Bir aylık ödemede sadece faize giden para ise 453 milyar 680 milyon lira oldu. Söz konusu ödeme geçen yılın ayın ayında ödenen faizin 3 katı, 2025’in tamamında ödenen faizin ise dörtte biri olarak hesaplandı. Uzmanlar hükümetin emekliyi, memuru, işçiyi üzerken faiz lobilerinin yüzünü güldürmeye devam ettiğini söyledi. Reel faizin uzun süre negatif seyrettiği dönemde, kamu aşırı ucuz fiyattan yüz milyarlarca lira borçlanmıştı. Bu durumun faturası önce enflasyon sonra da kur patlamasıyla sonuçlandı. Uzmanlar, Ocak 2026’da aşırı yüksek ödenen faizin, düşük faizin hesabının ötelenmesinden başka bir şey olmadığını söyledi. Döviz cinsinden borçların payı bundan birkaç yıl önce yüzde 30’un altına düşmüşken, 2025 yılında yüzde 53 oldu. Uzmanlar sadece dış borç değil, iç borcun da önemli bir bölümünün döviz ve altın cinsinden borçlardan oluştuğunu söyledi. Bu durumun, döviz-altın fiyatlarında olası bir dalgalanma halinde, borcun durduk yerde artması anlamına geleceğine dikkat çeken uzmanlar, yakın gelecekte faiz ödemelerinin daha da artacağına dikkat çekti.
TL CİNSİ SABİT BORÇLANMA ORANI AZALIYOR
2025 yılında 6,5 ton karşılığı olan bir altın tahvili ve 21 ton karşılığı olan altına dayalı kira sertifikası ihracı yapıldığına işaret eden uzmanlar, “2026 Ocak ayı içindeki itfa tarihinde altının ons fiyatı 5 bin 8 dolar oldu. 27 ton altın için yapılan borçlanmada bir yılda dolar cinsinden yüzde 80’in üzerinde maliyet çıktı. TL cinsinden sabit faizli borçlanmaların oranı ise yüzde 40’lardan yüzde 28’e geriledi. Hükümet, altın ve yabancı para gibi değerini kontrol edemediği araçlarla borçlanınca borç geri ödemede riskler artıyor, ekonomi giderek kırılganlaşıyor” ifadelerini kullandılar. Ekonomi profesörü Hakkı Hakan Yılmaz da yaptığı çarpıcı hesaplama ile durumun ciddiyetini gözler önüne serdi. Yılmaz, Hazine’nin 2024-2025’te yaptığı altın borçlanmasına 2026’da bugünkü ons fiyatlarıyla 17-20 milyar dolar faiz ödeneceğini hesapladı. Yılmaz, bunun, dolar bazında yüzde 65’lere varan fahiş bir faiz maliyeti anlamına geldiğini de kaleme aldı.
MARTTA ANAPARADAN ÇOK FAİZ ÖDEYECEĞİZ
Ocak ayında yüklü faiz ödemesi yapan Hazine’nin Şubat ve Mart aylarında da yoğun bir ödeme trafiği görülüyor. Şubat ayında 656,6 milyar liralık iç borç, 116,8 milyar liralık da dış borç ödemesi yapılacak. Şubat ayında yapılacak ödemelerin 501,8 milyar lirası ana para, 154,8 milyar lirası faiz ödemesi olarak yansıyacak. Dış borç ödemesinin de 87,8 milyar lirası ana para 28,9 milyar lirası faiz ödemesi olacak. Mart ayında yapılacak 389,8 milyar liralık iç borcun 118,3 milyar lirası ana para 201,5 milyar lirası yine faiz ödemesi olarak karşımıza çıkacak. Bu ay yine ana paradan daha çok faiz ödemesi yapılacak. Aynı ay dış borç için yapılacak ana para ödemesi 6,1 milyar lira iken faiz ödemesi 30,2 milyar lira ile dikkat çekici seviyelerde gerçekleşecek. Tarihler Nisan ayını gösterdiğinde ise ödenecek iç borç tutarının 294,5 milyar lirası ana para 198,4 milyar lirası faiz ödemesi olarak kasadan çıkacak. Dış borç ödemesinin de Martta 70,6 milyar lirası ana para 27,2 milyar lirası faiz olacak.
