Yumurta üreticilerinin her yıl düşük tüketim ve gerileyen fiyatlar nedeniyle "zarar dönemi" olarak adlandırılan ve literatüre "mayıs çukuru" olarak geçen süreç, bu yıl beklenenden erken başladı. Sektör, artan üretim ve daralan iç talep karşısında zorlu bir viraja girerken, Ticaret Bakanlığı’nın ihracat kotasını 5 bin tona çıkarması üreticiye can suyu oldu. Ancak dış pazara açılan bu kapı, yurt içinde "fiyatlar artacak mı?" sorusunu da beraberinde getirdi.
"MAYIS ÇUKURU" NEDİR, BU YIL NEDEN ERKEN BAŞLADI?
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, sektörün her yıl karşılaştığı mevsimsel talep düşüşünü değerlendirdi. Afyon, tüketimin azalmasına rağmen üretimin hız kesmediği bu dönemde piyasada "fiyatlar düşecek" beklentisinin hakim olduğunu vurguladı.
Bu beklentinin tedarik zincirinde stok yönetimini değiştirdiğini belirten Afyon, şu detayları paylaştı:
SIFIR STOK STRATEJİSİ: Aracı kurumlar ve perakende satış noktaları, fiyat düşüşü beklentisiyle stok tutmayıp anlık alımlara yöneldi.
SON KULLANMA TARİHİ BASKISI: Stokta bekleyen ve son tüketim tarihi yaklaşan ürünler, düşük fiyatlarla piyasaya sürülmek zorunda kaldı.
ERKEN BAŞLAYAN KRİZ: Normalde Mayıs ayında hissedilen bu durgunluk, bu yıl takvimden önce sektörü etkilemeye başladı.
İHRACAT KOTASINDA 5 KAT ARTIŞ: SEKTÖRE CAN SUYU
Bir dönem fiyat istikrarını sağlamak amacıyla aylık 10 bin tondan önce 5 bin tona, ardından 1000 tona kadar düşürülen yumurta ihracat kotası, üreticinin talebiyle yeniden 5 bin tona çıkarıldı.
Yumurta üretimindeki verimliliğin yüzde 120'nin üzerinde olduğunu hatırlatan YUM-BİR Başkanı İbrahim Afyon, bu kotanın sektöre nefes aldırdığını belirtti. Afyon, iç piyasada karşılığı olmayan 53 gram altı (small) yumurtaların ihracat önündeki engellerin tamamen kaldırılmasının da üretici için stratejik bir kazanım olduğunu ifade ederek yetkililere teşekkür etti.
TÜKETİCİ ENDİŞELİ: FİYATLAR YÜKSELECEK Mİ?
İhracat hacminin artmasıyla birlikte yurt içinde yumurta fiyatlarının zamlanacağı yönündeki endişelere ilişkin YUM-BİR'den rahatlatıcı bir açıklama geldi. İbrahim Afyon, 5 bin tonluk miktarın Türkiye’nin üretim kapasitesi yanında çok büyük bir hacim teşkil etmediğini vurguladı.
"5 bin ton, yaklaşık 80 milyon adet yumurta demektir. Bu miktar, Türkiye’nin yalnızca bir günlük üretimine eşittir. Dolayısıyla bu rakamın ihracata gitmesi fiyatlara doğrudan bir zam olarak yansımayacaktır. Birinci önceliğimiz her zaman iç piyasa talebi ve fiyat istikrarıdır."
KÜRESEL PAZARDA YENİ ROTA: AVRUPA BİRLİĞİ
Türkiye’nin dünya yumurta ihracatındaki konumuna da değinen Afyon, bir dönem ikinciliğe kadar yükselen Türkiye'nin, çeşitli konjonktürel nedenlerle beşinciliğe gerilediğini belirtti. Özellikle Körfez ülkelerine yapılan ihracatın Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle sekteye uğradığını dile getiren Afyon, rotanın Avrupa'ya kırıldığını söyledi:
AB’DEN TALEP PATLAMASI: Son 3 aydır Avrupa Birliği ülkelerinden yoğun yumurta talebi gelmeye başladı.
İHRACAT AĞI: Türkiye hali hazırda 39 ülkeye fiili ihracat yaparken, 19 ülkeye ise aralıksız sevkiyat gerçekleştiriyor.
