Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerde önümüzdeki 10-15 yıllık süreçte yaşanacak demografik değişim ve istihdam olanaklarına ilişkin uyarılarda bulundu. Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlenen IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında konuşan Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, gelişmekte olan ülkelerde 1,2 milyar gencin çalışma çağına ulaşacağını, buna karşılık mevcut ekonomik eğilimlerle yalnızca 400 milyon yeni iş alanı yaratılmasının beklendiğini ifade etti.
Gelişmekte olan ekonomilerde çalışma çağına girecek nüfus ile yaratılabilecek iş olanakları arasındaki yaklaşık 800 milyonluk fark, genç nüfusun yeterli iş fırsatlarına erişememesi riskini beraberinde getiriyor.
800 MİLYONLUK PROJEKSİYONUN AYRINTILARI
Dünya Bankası tarafından açıklanan projeksiyona dair öne çıkan ayrıntılar şu şekildedir:
ÇALIŞMA ÇAĞINA ULAŞACAK GENÇ NÜFUS: 1,2 milyar
YARATILMASI BEKLENEN YENİ İŞ SAYISI: 400 milyon
OLUŞAN POTANSİYEL FARK: 800 milyon
Söz konusu 800 milyonluk rakam, bugün bu sayıda gencin işsiz olduğunu veya kesin olarak işsiz kalacağını ifade etmiyor. Tahmin, mevcut ekonomik eğilimler sürdüğü takdirde yaratılacak iş fırsatlarının, çalışma çağına giren nüfusun gerisinde kalabileceğini gösteriyor. Kurum, aynı verileri 2025 yılındaki yıllık toplantılarında ve 2026'nın ilk aylarında da gündeme getirmişti. Banga'nın 16 Ekim tarihli konuşmasında ise istihdam sorununa yönelik yürütülen finansman çalışmaları ve yatırım ortaklıkları öne çıkarıldı.
Banga, gençlerin üretken işlere erişememesinin ekonomik büyümeyi sınırlamanın yanı sıra toplumsal istikrar ve uluslararası göç üzerinde baskı oluşturabileceğini; yeterli iş fırsatının yaratılması durumunda ise bu nüfusun ekonomik büyümenin bir kaynağına dönüşebileceğini belirtti.
ORTAK FİNANSMAN PORTFÖYÜ 138 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Dünya Bankası, istihdam ihtiyacını karşılamada kamu finansmanının tek başına yeterli olmayacağı gerekçesiyle özel sermayeyi harekete geçirmeye yönelik çalışmalar yürütüyor.
Dünya'nın haberine göre; Ajay Banga, çok taraflı kalkınma bankalarıyla yürütülen ortak finansman çalışmalarının son iki yılda üç katına çıktığını açıkladı. Yapılan değerlendirmelerde:
Birlikte ele alınan proje sayısı yaklaşık 250 projeye ulaştı.
Bu projelerin finansman ihtiyacı büyüklüğü 138 milyar dolar olarak açıklandı.
Söz konusu 138 milyar dolarlık tutar, tamamı onaylanmış ya da doğrudan genç istihdamına tahsis edilmiş bir kaynak olmayıp; elektrik, altyapı, üretim ve kalkınma yatırımları için hazırlanan ortak finansman portföyünü temsil ediyor. Dünya Bankası Grubu, proje hazırlama süresini 19 aydan 9 aya indirdiğini duyurdu.
Finansmanın ve harekete geçirilen özel sermayenin yaklaşık yüzde 55'i; altyapı, enerji, tarımsal işletmeler, sağlık, turizm ve katma değerli imalat gibi alanlara yönlendirildi. Dünya Bankası'nın 2026 mali yılında harekete geçirdiği özel sermaye 112 milyar dolara, grubun toplam finansman büyüklüğü ise 230 milyar dolara ulaştı.
KÜÇÜK İŞLETMELER, YAPAY ZEKÂ VE ÜLKE GÖRÜNÜMLERİ
Dünya Bankası'nın uyarısı, gençlerin işgücü piyasasına katılımını sağlamaya çalışan tüm gelişmekte olan ekonomileri kapsıyor. Açıklanan 800 milyonluk tahmin genel bir projeksiyon olup, Türkiye de dâhil olmak üzere belirli bir ülkeye özgü rakamsal tahmin içermiyor. Ülkelerin istihdam durumları ekonomik büyüme hızı, demografik yapı, işgücüne katılım oranı ve yatırım niteliklerine göre değişkenlik gösteriyor.
Yeni istihdam stratejisinde öne çıkan diğer başlıklar şunlardır:
KÜÇÜK İŞLETMELERİN DESTEKLENMESİ: İşletmelerin dijital kayıtlar ve finansal araçlarla krediye erişiminin kolaylaştırılması, küçük üreticilerin büyük alıcılarla buluşturulması ve iş kurma süreçlerindeki engellerin azaltılması hedefleniyor.
YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİ: Yüksek maliyetli büyük yapay zekâ sistemleri yerine tarım, eğitim, sağlık ve küçük işletmelerde uygulanabilir erişilebilir teknolojilere ağırlık verilmesi savunuluyor. Teknolojinin çalışan üretkenliğini artırması ve mesleki becerilerin yeni iş alanlarına uyarlanması amaçlanıyor.
