Avrupa genelinde yükselen konut maliyetleri, çalışanların hane bütçeleri üzerindeki baskıyı günden güne artırıyor. Deutsche Bank Araştırma Enstitüsünün Dünya Fiyatlarının Haritalandırılması 2026 raporunu inceleyen Euronews Business, Avrupa'nın 28 farklı şehrinde iki kişinin çalıştığı hanelerin kira ödemesi sonrasında elinde kalan tutarları karşılaştırdı. Her iki kişinin de bulunduğu şehirdeki ortalama net maaşı kazandığı ve şehir merkezinde 3 odalı bir daire kiraladığı varsayımıyla yapılan çalışma, maaş ve konut maliyetleri arasındaki derin uçurumu ortaya koydu.
ZÜRİH EN TEPEDE, İSTANBUL VE LİZBON SON SIRALARDA
Araştırma sonuçlarına göre, İsviçre'nin Zürih kenti çalışan çifte kira sonrasında kalan 9 bin 140 euro (508 bin 550 TL) ile listenin ilk sırasında yer aldı. Zürih'te aylık ev kirası 5 bin 502 euro ile Avrupa'nın en yüksek seviyesinde bulunmasına rağmen, 7 bin 321 euroluk ortalama net maaş bu yüksek maliyeti fazlasıyla karşılıyor. Zürih'i, kira sonrası kalan 8 bin 783 euro (488 bin 686 TL) ile Cenevre ve 5 bin 890 euro (327 bin 720 TL) ile Lüksemburg takip ediyor.
Listenin alt sıralarında ise tam tersi bir tablo hâkim. İstanbul, iki çalışanın net maaşından 3 odalı ev kirası çıkarıldığında geriye kalan 353 euro (19 bin 641 TL) ile 28 şehir arasında sondan ikinci sırada yer aldı. İstanbul'da ortalama aylık net maaş 1.027 euro (57 bin 142 TL) seviyesindeyken, merkezdeki 3 odalı ev kirası 1.701 euroyu (94 bin 644 TL) buluyor. Bu da İstanbul'daki kiraların tek bir ortalama net maaşı yüzde 66 oranında aştığını gösteriyor.
Listenin en son sırasında ise Portekiz'in başkenti Lizbon bulunuyor. Ortalama net maaşın 1.408 euro, kiraların ise 2 bin 561 euro olduğu Lizbon'da, iki kişinin maaşından kiraya ödeme yapıldıktan sonra geriye yalnızca 253 euro (14 bin 077 TL) kalıyor. Lizbon'da merkezdeki 3 odalı ev kirası tek maaşın yüzde 82 üzerinde seyrediyor.
ŞEHİR ŞEHİR KİRA SONRASI ELDE KALAN GELİR TÜZÜĞÜ
Avrupa kentlerinde iki kişilik bir hanenin şehir merkezindeki 3 odalı evin kirasını ödedikten sonra elinde kalan net tutarlar en yüksekten en düşüğe şu şekilde gerçekleşti:
Listenin üst ve orta sıralarında yer alan kentlerde Birmingham'da çiftlerin elinde 5 bin 238 euro (291 bin 442 TL), Kopenhag'da 5 bin 233 euro (291 bin 164 TL), Oslo'da 4 bin 936 euro (274 bin 639 TL), Frankfurt'ta 4 bin 786 euro (266 bin 293 TL), Münih'te 4 bin 575 euro (254 bin 553 TL) ve Amsterdam'da 4 bin 431 euro (246 bin 541 TL) kalıyor.
Almanya ve Fransa'nın başkentlerinde ise Berlin'de barınma sonrası kalan bütçe 3 bin 554 euro (197 bin 745 TL) olurken, Paris'te bu miktar 3 bin 336 euro (185 bin 615 TL) olarak kaydedildi. İngiltere ve İrlanda'nın önde gelen merkezlerinden Londra'da kira ödendikten sonra haneye 3 bin 148 euro (175 bin 155 TL), Dublin'de ise 3 bin 038 euro (169 bin 034 TL) kalıyor.
Doğu ve Güney Avrupa şehirlerinde tutarlar kademeli olarak düşüş gösteriyor: Prag'da 2 bin 054 euro (114 bin 285 TL), Varşova'da 1.985 euro (110 bin 445 TL), Madrid'de 1.905 euro (105 bin 994 TL), Barselona'da 1.832 euro (101 bin 932 TL) ve Budapeşte'de 1.548 euro (86 bin 131 TL) çiftlerin elinde kalıyor. İtalya ve Yunanistan kentlerinde ise Roma'da kalan miktar 1.265 euro (70 bin 385 TL), Atina'da 1.148 euro (63 bin 875 TL) ve Milano'da 697 euro (38 bin 781 TL) seviyesine kadar iniyor. Listenin en altında ise 353 euro ile İstanbul ve 253 euro ile Lizbon yer alıyor.
YÜKSEK MAAŞ HER ZAMAN YÜKSEK HARCANABİLİR GELİR ANLAMINA GELMİYOR
Çalışma, yüksek maaşların her koşulda daha fazla kullanılabilir bütçe yaratmadığını da ortaya koydu. Örneğin İngiltere'de Londra'da 3 odalı bir dairenin kirası 4 bin 362 euroya ulaşırken, Birmingham'da bu miktar 1.949 euro seviyesinde kaldı. Düşük konut maliyeti sayesinde Birmingham'da yaşayan bir çiftin elinde kira sonrası 5 bin 238 euro kalırken, Londra'daki çiftlerin elinde kalan tutar 3 bin 148 euroda kaldı. Benzer bir durum Paris ve Berlin arasında da görüldü; Paris'te ortalama maaşlar daha yüksek olmasına karşın daha düşük ev kiraları sayesinde Berlin'deki çalışanların elinde daha fazla kullanılabilir gelir birikti.
11 KENTTE TEK MAAŞ ŞEHİR MERKEZİNDE KİRAYA YETMİYOR
Araştırma kapsamındaki 28 şehirden 11'inde — İstanbul, Londra, Dublin, Lizbon, Milano, Madrid, Barselona, Roma, Atina, Prag ve Budapeşte — şehir merkezindeki 3 odalı bir dairenin kirası tek bir çalışanın ortalama net maaşını aşıyor.
Yapılan hesaplamalara yalnızca ev kirasının dahil edildiği, gıda, elektrik, su, ısınma ve ulaşım gibi temel yaşam giderlerinin bu tutarlara yansıtılmadığı belirtildi. Bu temel giderler de düşüldüğünde hanelerin kullanılabilir gelirlerinin çok daha alt seviyelere indiği vurgulanıyor.
