Dünya genelinde otomotiv endüstrisi köklü bir dönüşümden geçerken, geleneksel sürüş alışkanlıklarının en önemli parçası olan debriyaj pedalı yavaş yavaş hafızalardan siliniyor.
Son 10 yıllık süreç incelendiğinde, sürücülere düz vites alternatifi sağlayan araç seçeneklerinin yüzde 66 seviyesinde gerilediği görülüyor.
Yaşanan bu sert düşüş, otomobilseverler için klasik sürüş keyfinin sonuna yaklaşıldığına işaret ediyor.
EN POPÜLER 30 ÜRETİCİNİN 292 MODELİNDEN SADECE 67'Sİ ÜÇ PEDALLI SEÇENEK SUNUYOR
İngiltere merkezli otomotiv araştırma şirketi CarGurus tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, yeni araç pazarındaki çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi.
Sektörün önde gelen 30 markasına ait toplam 292 farklı model seçeneği mercek altına alındığında, bunlardan sadece 67 tanesinde manuel şanzıman opsiyonunun korunduğu belirlendi.
Bu veri, vitrinlerdeki yeni araçların yüzde 23 oranından daha az bir kısmının eski usul debriyajlı sürüş deneyimi vadettiğini net biçimde kanıtlıyor.
Alman panzerinin hazin düşüşü şaşkınlık yarattı
MANUEL VİTESLİ ARAÇ SAYISI SON 12 YILDA DÜŞÜŞ GRAFİĞİ ÇİZDİ
Otomotiv pazarında düz vitesli model çeşitliliğinin yıllara göre değişimi, bu teknolojinin ne kadar hızlı terk edildiğini belgeliyor.
Geçmiş yılların verilerine bakıldığında; 2014 senesinde 189, 2015 senesinde 192 ve zirve noktası olan 2016 senesinde 197 manuel şanzımanlı model seçeneği bulunuyordu.
Ancak bu tarihten sonra başlayan gerilemeyle birlikte model sayısı 2017 senesinde 193, 2018 senesinde 194, 2019 senesinde 173, 2020 senesinde 144, 2021 senesinde 127, 2022 senesinde 119 ve 2023 senesinde 109 seviyesine kadar indi.
Son dönemde ise düşüş hızlanarak 2024 senesinde 89, 2025 senesinde 82 ve nihayet 2026 senesi itibarıyla sadece 67 modele kadar geriledi.
Buna tezat olarak, yalnızca otomatik vitesle satışı yapılan model seçeneği ise 225 seviyesine tırmandı.
DÜNYA DEVİ 8 BÜYÜK MARKA MANUEL ŞANZIMANLI ÜRETİM DEFTERİNİ KAPATTI
Küresel pazardaki güncel gelişmelere göre, aralarında Fiat ve Honda gibi isimlerin de yer aldığı çok sayıda marka manuel vites yapılarından tamamen uzaklaşıyor.
Tamamen elektrikli altyapıyla doğan Tesla modelleri ise zaten tasarımları gereği geleneksel bir vites kutusuna veya debriyaja hiçbir zaman ihtiyaç duymadı.
Günümüz itibarıyla yeni nesil kataloglarında manuel vites seçeneğini neredeyse tamamen kaldıran ve sadece otomatik şanzımana yoğunlaşan dev üreticiler şunlar:
Fiat (yeni nesil araçlarında büyük ölçüde manuel vitesi sonlandırdı, fakat bazı yerel pazarlarda kısıtlı tedarike devam ediyor), Honda, Land Rover, Lexus, Mercedes-Benz, MINI, Tesla ve Volvo.
ELEKTRİKLENDİRME VE SUV ÇILGINLIĞI MANUEL VİTESİN SONUNU HIZLANDIRDI
Sektör uzmanlarının analizlerine göre, otomotiv dünyasını saran elektrifikasyon ve hibritleşme dalgası manuel vites sistemlerinin ömrünü doğrudan kısaltıyor.
Gelecek dönemde içten yanmalı motorlara getirilmesi planlanan küresel satış yasakları ve kısıtlamalar nedeniyle, düz vitesli araçların 2030 senesine kadar tamamen piyasadan silineceği tahmin ediliyor.
Bununla birlikte, tüketicilerin yüksek SUV modellere yönelmesi ve premium segment araçlardaki teknolojik kabuk değişimi de bu tasfiye sürecini körüklüyor.
TÜRKİYE SIFIR OTOMOBİL PAZARINDA OTOMATİK VİTES ORANI YÜZDE 94.6 SEVİYESİNE ULAŞTI
Türkiye pazarındaki güncel durum da küresel trendlerle tam bir paralellik gösteriyor.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından yayımlanan resmi basın bülteni verilerine göre, 2025 senesinin Ocak-Kasım dönemini kapsayan 11 aylık süreçte ülkemizde satışı yapılan yeni otomobillerin yüzde 94.6 gibi ezici bir çoğunluğunu otomatik şanzımanlı araçlar oluşturdu.
Sorumlu dönemde tam 887.442 adet otomatik vitesli otomobil sahibiyle buluşurken, manuel vitesli otomobillerin satış adedi 50.735 birimde kalarak toplam pazardan yalnızca yüzde 5.4 oranında pay alabildi.
EN KÜÇÜK SEGMENTLERDE BİLE DÜZ VİTES ALTERNATİFİ NEREDEYSE ORTADAN KALKTI
ODMD raporundaki segment bazlı dağılımlar, otomatik vites hakimiyetinin her sınıfa yayıldığını gösteriyor.
Ocak-Kasım 2024 dönemi ile Ocak-Kasım 2025 dönemi karşılaştırıldığında, otomatik şanzımanın aldığı paylar şu şekilde değişti: A (Mini) segmentinde yüzde 96.3 seviyesinden yüzde 99.5 seviyesine yükseldi.
B (Entry) segmentinde yüzde 96.4 oranından yüzde 98.7 seviyesine çıktı.
C (Compact) segmentinde yüzde 86.2 düzeyinden yüzde 90.9 seviyesine ulaştı.
D (Medium) ve E (Luxury) segmentlerinde her iki dönemde de yüzde 100.0 tam pay ile manuel vites tamamen sıfırlandı.
F (Upper Luxury) segmentinde ise otomatik payı yüzde 99.8 seviyesinden yüzde 99.9 düzeyine ulaştı.
2026 YILINDA MANUEL VİTES TUTKUNLARI İÇİN DİRENMEYE DEVAM EDEN MODELLER
Yaşanan bu büyük pazar daralmasına rağmen, bazı otomobil üreticileri klasik sürüş hissiyatından kopmak istemeyen otomobilsever kitleler için belirli modellerde manuel şanzıman seçeneği sunmayı sürdürüyor.
Güncel olarak pazarda hâlâ manuel şanzıman alternatifi barındıran dikkat çekici markalar ve modeller şunlar:
Audi: A1, A3, Q2
BMW: M2
Citroen: Berlingo, C3, C3 Aircross
CUPRA: Formentor, Leon
Dacia: Duster, Jogger, Sandero Stepway, Sandero, Bigster
Ford: Puma, Kuga, Tourneo Custom, Tourneo Courier, Mustang, Ranger
Hyundai: Bayon, i10, i20, Kona, Tucson
Jeep: Avenger
Kia: K4, Picanto, Sportage, Stonic, XCeed
Mazda: CX-30, CX-5, MAZDA3, MX-5
MG: MG3, HS, ZS
Nissan: Juke, Qashqai
Peugeot: 2008, 208
Porsche: 911
Renault: Clio, Captur
SEAT: Arona, Ibiza, Leon, Ateca
Skoda: Fabia, Kamiq, Karoq, Octavia, Scala
Suzuki: S-Cross, Swift, Vitara
Toyota: GR Yaris, Hilux
Vauxhall: Astra, Corsa, Mokka
Volkswagen: Polo, Golf, Taigo, T-Cross, Transporter
Pompada fiyatları gören Avrupalı, soluğu elektrikli araç bayilerinde aldı
