Konya'nın Ereğli ilçesinde ikamet eden ev sahibi ile kiracı arasındaki mülk uyuşmazlığı, Türkiye'deki binlerce kira ilişkisine emsal teşkil edecek hukuki bir karar ile sonuçlandı.
Taraflar, 15 Mayıs 2022 tarihinde bir sözleşme imzalayarak gayrimenkul kiralama konusunda anlaşmaya vardı.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında gerçekleştirilen kontratın yapılmasından 1 gün sonra, yani 16 Mayıs 2022 tarihinde ise kiracı, gayrimenkulü 1 yıl sonra tahliye edeceğini açıkça belirten yasal bir belgeye imza attı.
Ancak taahhüt edilen süre dolduğunda kiracı evden çıkmayı reddetti.
Bunun üzerine mülk sahibi, 17 Mayıs 2023 tarihinde icra takibi yoluna başvurdu.
Kiracı ise söz konusu taahhüdün kendisine zorla imzalatıldığını öne sürerek icra hamlesine resmi olarak itiraz etti ve süreci durdurdu.
Kiralık daire değil, sanki yarı açık cezaevi ilanı
EV SAHİBİ İTİRAZIN İPTALİ İÇİN DAVA AÇTI
Yaşanan bu gelişme sonrasında mülk sahibi, yasal hakkını mahkemede aramak üzere 13 Haziran 2023 tarihinde itirazın iptali davası açtı.
Kiracı, mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde, ilgili tahliye belgesini özgür iradesiyle imzalamadığını savundu.
Dilekçesinde, "Kira kontratı yapılırken bu belgeyi zorla ve ağır baskı altında imzaladım, aksi takdirde evi kiralayamayacaktım" şeklinde ifade veren kiracı, ev sahibinin davasının tamamen reddedilmesini talep etti.
Uyuşmazlığı inceleyen Konya Ereğli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi hakimi, dosya üzerindeki genel değerlendirmesinde kiracıyı haklı buldu.
Mahkeme, kira sözleşmesinin tarihi ile taahhütname tarihi arasında sadece bir gün fark bulunmasını oldukça şüpheli bularak, ev sahibinin başlattığı süreci reddetme kararı aldı.
1 GÜNLÜK FARK BASKI UNSURU SAYILDI
Yerel mahkemenin verdiği ret kararının gerekçesinde, her iki belgenin tarihlerine dikkat çekildi.
Mahkeme heyeti, kontratın imzalanmasından yalnızca 24 saat sonra yeni bir tahliye belgesinin verilmesini olağan dışı buldu.
Bu durum, kiracının acil barınma ihtiyacı nedeniyle belgeyi mecburen imzaladığına dair yasal iddiaları destekleyen güçlü bir unsur olarak resmi tutanaklara yansıdı.
Mahkeme, hayatın olağan akışına aykırı bulduğu bu yakın tarihli işlemler nedeniyle mülk sahibinin tahliye talebini yasa dışı bularak hukuken geçersiz saydı.
Hukukçular uyarıyor: Kirayı bu şekilde ödemek tahliyeye neden oluyor
YARGITAY YEREL MAHKEMENİN KARARINI BOZDU
Dosyanın temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin bu konudaki yaklaşımını hatalı bularak kararı kanun yararına bozdu.
Yüksek mahkeme heyeti, 16 Mayıs 2022 tarihinde ev sahibine verilen belgenin, aksi somut delillerle açıkça ispatlanmadığı müddetçe kişinin serbest iradesiyle imzalandığının peşinen kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
Emsal niteliğindeki karar metninde, kiracının taahhütnameyi baskı altında imzaladığına ilişkin sözlü iddialarını yazılı veya eş değerde kesin bir delille mahkemeye kanıtlayamadığı ifade edildi.
Yargıtay, söz konusu belgenin kontrattan sadece 1 gün sonra imzalanmış olmasının, onu kendi başına ve doğrudan geçersiz kılmayacağına hükmetti.
SERBEST İRADE İLE İMZALANMIŞ KABUL EDİLİYOR
Kamuoyuna açıklanan bu kesinleşmiş karar, vatandaşların kendi hür iradeleriyle attıkları imzaların yasal geçerliliğini sonuna kadar koruduğunu ortaya koydu.
Çoğu zaman taraflar arasında ciddi ihtilaf konusu olan ve kiracılar tarafından ev sahiplerince zorla imzalatıldığı iddia edilen taahhütnameler, mahkemede elde yeterli delil olmadığı durumlarda tamamen geçerli belge statüsünde değerlendirilecek.
Evinin salonu görününce üst geçidi yıktırdı
KİRACI VE KİRAYA VEREN İLİŞKİSİNDE YENİ REFERANS
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi tarafından 25 Şubat 2025 tarihinde alınan bu yeni karar, benzer nitelikteki bütün uyuşmazlıklarda alt mahkemelere ve avukatlara rehberlik edecek.
Eğer bir kiracı, ev sahibinin zoruyla veya tehdit altında evraka imza attığını farklı resmi belgelerle kanıtlayamazsa, mülk sahibinin mahkemedeki tahliye talebi yasalara uygun bulunacak.
Hukuk uzmanları, alınan bu kararın, adli süreçlerde mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki süregelen dengeyi tamamen yeniden şekillendirdiğini belirtiyor.
AYNI GÜN İMZALANAN BELGELER GEÇERSİZ SAYILIYOR
Ülkemizdeki mevcut yasal düzenlemeler ve yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde, eğer bir tahliye belgesi kira kontratı ile aynı gün imzalanmışsa, bu evrak mahkemelerce hukuken hükümsüz sayılıyor.
Ancak en son alınan bu emsal nitelikteki karar ile birlikte, söz konusu belgenin kontrattan 1 gün sonra imzalanmış olması bile belgenin yasal olarak yüzde 100 geçerli sayılmasına yetiyor.
