Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş. CEO'su Ali Haydar Bozkurt, Türkiye pazarının marka için 100 bin adedin üzerinde satış potansiyeli taşıdığını, buna karşın yeterli ürün tedarik edebilirlerse 2026'yı yaklaşık 85 bin adetlik satışla kapatmayı öngördüklerini açıkladı. Bozkurt aradaki farkı talep eksikliğine değil, Toyota'nın küresel üretiminden ülkelere paylaştırılan araç kotasına bağladı.
Şirket bu yılın ilk yedi ayında binek ve hafif ticari toplamında 45 bin 939 araç sattı. Satış geçen yılın aynı dönemindeki 50 bin 638 adedin altında kaldı ancak pazar markadan daha hızlı küçüldüğü için Toyota'nın payı bir miktar arttı. Kümülatif tablo böyle duruyor. Aylık seyir ise bambaşka bir hikaye anlatıyor.
OCAKTA İKİNCİLİK, HAZİRANDA YARIYA İNEN PAY
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre Toyota, yıla her sekiz alıcıdan neredeyse birini ikna ederek başladı. Markayı ocak ayında sıralamada ikinciliğe taşıyan pay yüzde 11,5'ti. Bozkurt bu güçlü seyrin şubat ile martta da sürdüğünü anlattı. Oran ise aslında o iki ayda hissedilir biçimde geriledi ve haziranda yüzde 5,4 ile ocak ayının yarısının altına indi. Ardından temmuzda bir miktar toparlanma geldi fakat marka yılın açılışındaki seviyenin hala uzağında.
Toyota bu yıl ocakta geçen yılın aynı ayından çok daha yüksek bir pay almıştı. Yaz aylarına gelindiğinde ise geçen yılki seviyelerin de gerisine düştü.
Bozkurt, düşüşün pazarın genel daralması dışında kalan bölümünü iki nedene bağladı. Birincisi alokasyon, yani Toyota'nın küresel üretiminden ülkelere düşen araç kotası. İkincisi artan maliyetlerin fiyatlara yansıması. Toyota'nın üst üste yedi yıldır dünyanın en çok satan markası olduğunu hatırlatan Bozkurt, her ülkenin daha fazla araç almaya çalıştığını ve araçların talebin yüksek olduğu pazarlara kaydırılmasının şirkette sık yaşanan bir durum olduğunu söyledi.
İTHAL MODELLERİN PAYI DÖRTTE BİRE İNDİ
Kota rekabetinin izi satışlarda da net bir şekilde görülebiliyor. Geçen yılın ilk yedi ayında Toyota'nın sattığı her üç araçtan biri yurt dışından geliyordu. Bu yıl aynı dönemde ithal araçların ağırlığı dörtte birin altına indi.
Binek tarafında daralma daha keskin. Geçen yıl satılan her beş otomobilden biri ithalken bu yıl onda birine geriledi. Toyota'nın Türkiye satışları giderek Sakarya'daki fabrikada üretilen Corolla ile C-HR'a yaslanıyor ve bu iki model yedi aylık binek satışlarının neredeyse tamamını taşıyor. İthal tarafta anlamlı hacme ulaşan tek model 3 bin 17 adetlik Corolla Cross oldu. Yaris Cross yüzlerle, Land Cruiser Prado onlarla ifade edilen adetlerde kaldı. 2025'te dünyanın en çok satan modeli olan RAV4 ise Türkiye kayıtlarına tek bir adetle girdi.
RAV4 hem ek vergilere hem de ne yazık ki motor hacmine takılıyor.
Bozkurt, yeni nesil RAV4 Hybrid'i son çeyrekte satışa sunacaklarını, model duyurusunun ardından güçlü bir talep gördüklerini ancak küresel talebin yüksekliği nedeniyle sınırlı sayıda araç temin edebildiklerini belirtti. Türkiye'ye ayrılan adedi artırmak için çalışmaların sürdüğünü aktardı.
PAZAR TAHMİNİ 1 MİLYON 175 BİN ADEDE ÇEKİLDİ
Toyota'nın hedefini belirleyen ikinci değişken pazarın kendisi. Bozkurt, yıla başlarken pazarın 2025'e paralel hatta bir miktar altında seyredeceğini öngördüklerini söyledi. Uluslararası konjonktür, finansmana erişimdeki zorluklar ve tüketici davranışındaki değişimin perakende talebi baskıladığını anlattı.
Rakamlar bu baskıyı doğruluyor. ODMD verilerine göre toplam pazar temmuzda dörtte bir küçülerek 80 bin 786 adede indi ve ilk yedi ay 638 bin 965 adetle kapandı. Bozkurt ağustos için 75 bin seviyelerinde bir pazar sinyali aldıklarını, mevcut tablo sürerse yılın 1 milyon 175 bin adet civarında biteceğini söyledi. Bu, geçen yıl rekor kıran pazardan yaklaşık 200 bin aracın eksilmesi demek.
Toyota'nın 85 bin adetlik öngörüsü ilk bakışta gerileme gibi okunuyor çünkü geçen yılın 92 bin 381 adedinin altında. Küçülen pazarın içinde ise tersine, geçen yıldan daha büyük bir dilime karşılık geliyor. Bozkurt da düşen pazarda kendi gerilemelerinin daha sınırlı kalmasının bir miktar pay kazandırmasını beklediklerini dile getirdi.
Hedefin gerektirdiği tempo ilk bakışta iddialı duruyor. Yedi ayda 45 bin 939 adet satan markanın kalan beş ayda 39 bin adede yaklaşması gerekiyor. Rakamı ulaşılabilir kılan şey Türkiye pazarının yıl sonuna doğru yeni modeller ve kampanyalarla yoğunlaşması. Geçen yıl satışların neredeyse yarısı ağustos-aralık döneminde yapıldı ve aralık ayı tek başına tüm zamanların rekorunu kırdı.
Yine de hedef kendiliğinden tutmuyor. Toyota'nın son aylardaki temposu 85 bin için yeterli değil, markanın payını yaz aylarındaki dip seviyeden yılın ilk yarısındaki ortalamaya geri taşıması gerekiyor. Aradaki mesafeyi kapatmada alokasyonun önemi büyük.
HILUX'TA BİN ADETLİK HEDEF, GR YARIS SON ÇEYREKTE
Ürün tarafında yılın kalanında üç model var. Fiyatlarını ve donanımlarını haberimizde aktardığımız dokuzuncu nesil Hilux'tan yıl sonuna kadar bin adet satmayı hedefleyen şirket, modelin yıllık 4-5 bin adetlik potansiyele sahip olduğunu belirtiyor. Hilux bu yılın ilk yedi ayında 2 bin 704 adet satıldı. Bozkurt gelecek yıl için de alokasyona bağlı olarak bulabildikleri kadar araç getireceklerini söyledi.
Pick-up pazarına yeni oyuncuların girmesi ve fiyat rekabetinin artmasının pazarı hareketlendireceğini kabul eden Bozkurt, ticari araç müşterisinin tercihinde satın alma fiyatının tek belirleyici olmadığını savundu. Dayanıklılık, satış sonrası hizmet ve yedek parça bulunabilirliğinin öne çıktığını, son 4,5 yılda satılan pick-up'ların yaklaşık yüzde 40'ını Hilux'un oluşturduğunu aktardı.
Hilux bundan sonra standart olarak 4x4 olarak ülkemize getirilecek. Bu yılın ilk yedi ayı ve geçmiş yıllara baktığımızda ise aslında 4x2 olan modelin, fiyatının da avantajıyla birlikte açık ara hep en çok sattığını görüyoruz. Burada 4x4'ü standart hale getirmek satış adedi anlamında aşağı yönlü bir ivme oluşturabilir.
Yılın kapanışını ise bambaşka karakterde bir model yapacak. Bozkurt, GR Yaris'in son çeyrekte satışa sunulmasının planlandığını duyurdu. Ralli homologasyonu için geliştirilen ve Toyota'nın Dünya Ralli Şampiyonası birikimini yola taşıyan GR Yaris, seri üretim gövdesine rağmen özünde bir yarış aracı. Bu karakteriyle model, hacim getirmese de Türkiye'deki Toyota gamına Hilux ve RAV4'ün dolduramayacağı bir duygusal katman ekliyor.
Modelin önündeki tek ciddi engel vergi. GR Yaris'in 1.6 litrelik turbo motoru Türkiye'deki ÖTV eşiğinin (1.618cc) üzerinde kaldığı için araç üst vergi diliminden fiyatlanacak. Bu da zaten özel olan bir otomobilin fiyatının daha da yukarı çıkması anlamına geliyor. Sınırlı sayıda getirilecek bu sürüş odaklı modelleri meraklı kitlesi el üstünde tutacak.
