Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi'nin (UZZK) tahminlerine göre, toplam rekoltenin 1 milyon 163 bin tonunun sofralık zeytin olması, yağlık zeytinden ise 588 bin ton zeytinyağı elde edilmesi bekleniyor. Mustafa Tan, öngörülen rakamların gerçekleşmesi halinde Türkiye'nin zeytinyağında dünya ikinciliğine, sofralık zeytinde ise dünya birinciliğine yükselebileceğini belirtti.
MALİYETLER ALIM FİYATLARININ ÜZERİNDE
Tan'ın paylaştığı verilere göre, zeytinin kilogram başına üretim maliyeti 50-70 lira arasında değişirken alım fiyatları 20-35 lira seviyesinde bulunuyor. Zeytinyağında ise kilogram başına maliyet 240-280 liraya ulaşırken alım fiyatları 170-200 lira aralığında kalıyor.
Fiyatların üretim giderlerini karşılamaması nedeniyle bazı üreticilerin hasat yapmaktan vazgeçebileceğini belirten Tan, özellikle toplam ürünün yüzde 30-40'ını oluşturduğu ifade edilen dip zeytinlerin toplanmadan kalabileceğine dikkat çekti. Engebeli arazilerdeki ağaçlarda da yüksek toplama maliyetleri nedeniyle benzer sorunlar yaşanabileceğini söyledi.
Zeytinyağı randımanının da gerilediğini aktaran Tan, normal şartlarda 5 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ elde edilirken bu sezon 1 kilogram yağ için 6 ila 10 kilogram zeytin gerekebildiğini kaydetti. Tan, ürünlerin dalında veya yerde kalması halinde rekoltenin tahminlerin yüzde 30-50 altında gerçekleşebileceğini vurguladı.
ÜRETİCİYE DESTEK ÇAĞRISI
Üreticinin zarar etmesini önlemek için desteklerin artırılmasını isteyen Tan, zeytinyağına kilogram başına yaklaşık 1 avro, sofralık zeytine ise 20 avro senti fark ödemesi yapılmasını önerdi. İhracat teşviklerinin yeniden uygulanması ve fiyatların maliyetin altına düşmesi halinde kooperatifler aracılığıyla stoklama desteği sağlanması gerektiğini belirtti.
Türkiye'nin AB'ye gümrük ve vergiden muaf zeytinyağı ihracat kotasının 100 ton olduğunu hatırlatan Tan, Tunus'a tanınan 56 bin 400 tonluk kontenjanı örnek göstererek Türkiye'nin kotasının artırılmasını istedi. İç tüketimin yükseltilmesi için zeytinyağı ve sofralık zeytinin faydalarını anlatan kamu spotları hazırlanması çağrısında da bulundu.
