Havaların mevsim normallerinin altına inmesi ve kış şartlarının erken kendini göstermesi, doğalgaz faturaları üzerindeki baskıyı artırdı. Ekim ayında tüketimin beklentilerin üzerine çıkması üzerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile BOTAŞ harekete geçerek kademeli tarife limitlerini kasım ve aralık ayları için yeniden revize etti.
Arama motorlarında "Doğalgaz kademe limitleri ne kadar oldu?", "100 metreküp doğalgaz faturası kaç TL geldi?" ve "Destekten kimler yararlanabiliyor?" sorularını araştıran milyonlarca hane için faturaları rahatlatacak yeni tarife detayları netleşti.
DOĞALGAZ KADEMELİ TARİFE VE FİYATLANDIRMA TABLOSU
Yeni düzenleme kapsamında uygulanan Kademe-1 ve Kademe-2 limitleri, metreküp fiyatları ve sağlanan ekonomik avantajların özeti:
Doğalgaz Tarife ve Tüketim Kriteri | Eski / Mevcut Durum | Yeni Düzenleme (Kasım - Aralık) |
Toplam Desteklenen Abone Sayısı | Yaklaşık 18,2 Milyon Abone | 20 Milyon Abone (+1,8 Milyon artış) |
İstanbul Kasım Tüketim Limiti | 101,71 Metreküp | 136,01 Metreküp (Yükseltildi) |
İstanbul Aralık Tüketim Limiti | 198,12 Metreküp | 259,35 Metreküp (Yükseltildi) |
Kademe-1 (Destekli) Metreküp Fiyatı | Standart Düşük Tüketim | 17,88 TL (ÖTV, KDV ve SKB dahil) |
Kademe-2 (Yüksek Tüketim) Fiyatı | Sınır Aşan Tüketim | 26,73 TL (ÖTV, KDV ve SKB dahil) |
100 Metreküp Tüketimde İstanbul Avantajı | 2.700 TL Fatura Bedeli | 1.800 TL (900 TL Net Avantaj) |
DOĞALGAZDA KADEME LİMİTLERİ NEDEN ARTTI?
Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) tarafından yürütülen kademeli doğalgaz tarifesi, nisan ayında hayata geçirilmişti. Ancak ekim ayındaki soğuk hava dalgası nedeniyle binlerce hanenin erken saatte yüksek kademeye (Kademe-2) geçtiği görüldü. Bu durumun kış ortasında faturalarda yaratacağı devasa yükü önlemek adına Bakanlık, kasım ve aralık ayları için tüketim sınırlarını yukarı yönlü güncelledi.
Yapılan bu hamleyle birlikte; Türkiye genelindeki 21,8 milyon doğalgaz abonesinden devlet desteğinden yararlanan 19 milyonluk kesim, 1,8 milyon abonenin daha eklenmesiyle 20 milyona ulaştı. Özellikle İstanbul, Ankara, Erzurum ve Kars gibi illerde iklim koşullarına göre esnetilen limitler sayesinde, yüksek tüketim yapan hanelerin aniden yüksek tarifeye (metreküpü 26,73 TL olan Kademe-2'ye) geçmesinin önüne geçilmiş oldu.
KADEME TARİFESİNDEN KİMLER MUAF TUTULUYOR?
Devlet destekli kademeli doğalgaz sisteminde bazı özel toplumsal ve kurumsal yapılar tamamen kapsam dışında tutuluyor:
İbadethaneler ve Cemevleri: Enerji maliyetlerinden etkilenmemeleri için kademeli tarifeden muaf tutuluyor.
Kur'an Kursları ve Şehit Aileleri / Gaziler: Bu gruplar için kademesiz ve çok daha avantajlı özel destekleme tarifeleri (örneğin şehit yakınları ve gaziler için metreküpü 5,31 TL baz fiyat) uygulanmaya devam ediyor.
Ekmek Üreticileri: Fırıncıların maliyet dengesini korumak amacıyla ekmek üreticileri de düşük fiyatlı Kademe-1 tarifesinden yararlanmayı sürdürüyor.
SÜBVANSİYON YÜKÜNÜN AKILLI DAĞILIMI SAĞLANACAK
Doğalgazda dışa bağımlı bir ülke olan Türkiye'de, ithal edilen enerjinin maliyeti devlet tarafından büyük ölçüde sübvanse edilmektedir. Ancak düzensiz sübvansiyonlar, yazlığı olan veya çok büyük villalarda yaşayan yüksek gelirli bireylerin de aynı kamu kaynağından yararlanmasına neden olmaktaydı. Kademeli tarife (Kademe-1 ve Kademe-2), lüks tüketimi cezalandırırken dar ve orta gelirli hanelerin temel ısınma ihtiyacını koruyan sosyal adalet mekanizmasıdır.
Kasım ve aralık aylarında limitlerin artırılması, ekim ayındaki olağandışı soğukların yarattığı "yanıltıcı yüksek tüketim" verisinin dar gelirli vatandaşların aleyhine bir cezaya dönüşmesini engelleyen proaktif bir piyasa müdahalesidir.
