Yıllardır aynı kurumda, aynı masada kadrolu meslektaşlarıyla aynı işi yapıp farklı özlük haklarına tabi tutulan yüz binlerce sözleşmeli kamu personelinin gözü kulağı Ankara'dan gelecek haberlerde. Ailevi hastalık durumlarında yaşanan refakat izni krizlerinden, görev yeri değişikliklerine kadar memurun günlük yaşamını ve aile bütünlüğünü doğrudan etkileyen kurallarda yeni bir döneme girildi. Yapılan bu kritik düzenleme, mağduriyetlerin önüne geçmeyi hedeflerken; devlet dairelerinde görev yapan çalışanların asıl beklediği "ayrımsız kadro" müjdesi için sendikaların sesini bir kez daha yükseltmesine neden oldu.
SÖZLEŞMELİ PERSONEL HAKLARI GÜNCELLENDİ
Kamuda istihdam politikalarında uzun süredir tartışmaların odağında yer alan "sözleşmeli personel" statüsüne yönelik mevzuat güncellemeleri hız kesmeden sürüyor. 14 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı", bürokraside ve memur sendikalarında geniş yankı uyandırdı.
SÖZLEŞMELİ PERSONEL HASTALIK VE REFAKAT İZİNLERİ
Yayımlanan kararla birlikte, sözleşmeli personelin uzun süredir talep ettiği refakat ve hastalık izinlerindeki prosedürel eksiklikler giderildi. Ailesinde bakıma muhtaç hastası olan veya kendi tedavisi süren personelin izin hakları, göreve başlama süreleri ve boşalan pozisyonların durumu net kurallara bağlandı.
Bunun yanı sıra disiplin işlemlerinde de yeknesaklık sağlanarak, sözleşmeli personelin eğitim ve idari süreçlerindeki belirsizlikler ortadan kaldırıldı. Bu sayede idare ile personel arasındaki olası hukuki anlaşmazlıkların minimuma indirilmesi hedefleniyor.
MEMUR-SEN'DEN KADRO TALEBİ GELDİ
Düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasının hemen ardından Memur-Sen cephesinden çok net bir mesaj geldi. Konfederasyon, 2011, 2013 ve 2023 yıllarında sendikal mücadeleler sonucu yüz binlerce sözleşmeli personelin kadroya geçirilmesi kazanımlarını hatırlatarak, mevcut durumun yeterli olmadığını belirtti.
"3+1" sözleşmeli istihdam modelinin genişletilmesinde alınan mesafeye dikkat çeken Memur-Sen; statü hukukunun korunması, güvenceli çalışma ortamı ve Anayasa'da da belirtildiği üzere asli istihdam türünün yalnızca "kadrolu" olması gerektiği vurgusunu yaptı.
SÖZLEŞMELİ PERSONEL DÜZENLEMESİ
Konu / Kapsam | Mevcut Resmi Gazete Kararı (Değişenler) | Memur-Sen'in Asıl Talebi ve Duruşu |
İzin Hakları | Hastalık ve Refakat izinlerinin usulleri yeniden düzenlendi. | İzin haklarının ötesinde, tam kadrolu statüye geçilmesi. |
İdari İşlemler | Disiplin, eğitim ve göreve başlama süreleri güncellendi. | "3+1" sistemi de dahil sözleşmeli statünün tamamen kaldırılması. |
İstihdam Türü | Sözleşmeli Personel Esasları revize edildi. (Kadro verilmedi) | Asli ve tek istihdam türünün anayasal güvenceli kadro (4A) olması. |
Geçmiş Kazanımlar | - | 2011, 2013 ve 2023 yıllarındaki toplu kadroya geçişlerin tüm kamuya yayılması. |
3+1 SÖZLEŞMELİ İSTİHDAM MODELİ NEDİR?
Kamuda uygulanan "3+1 sözleşmeli istihdam modeli", personelin ilk 3 yıl sözleşmeli (4/B) statüde görev yaptıktan sonra kalıcı memur kadrosuna (4/A) atanmasını ve kadroya geçtikten sonra da aynı yerde 1 yıl daha zorunlu hizmet yapmasını öngören bir kamu istihdam sistemidir.
Bu modelin temel amacı; özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile personel sirkülasyonunun (tayin hızının) çok yüksek olduğu dezavantajlı yerlerde, kamu hizmetlerinin (eğitim, sağlık, din hizmetleri) kesintiye uğramadan devamlılığını sağlamaktır.
3+1 Sisteminin Uygulandığı Başlıca Kurumlar
Bu model, kamuya yeni atanan sözleşmeli personelin büyük bir bölümünü kapsayacak şekilde genişletilmiş olsa da, ana omurgasını şu üç büyük kurum oluşturur:
- Milli Eğitim Bakanlığı (MEB): Sözleşmeli öğretmen atamaları bu sistemle yapılır.
- Sağlık Bakanlığı: Hemşire, ebe, sağlık teknikeri ve diğer sözleşmeli sağlık personeli.
- Diyanet İşleri Başkanlığı: İmam-hatip, müezzin-kayyım ve Kur'an kursu öğreticileri.
- Not: 2023 yılında yapılan yasal düzenlemelerle (7433 sayılı Kanun), üniversiteler, bakanlıkların merkez ve taşra teşkilatları ile yerel yönetimlerdeki (belediyeler) sözleşmeli personelin büyük bir kısmı da bu 3+1 kadro sistemine entegre edilmiştir.
