Barış görüşmeleri, BAE’de düzenlenen üçüncü tur olma özelliğini taşıyor. BAE daha önce ocak ve şubat aylarında iki tura ev sahipliği yapmıştı. Bu toplantılar, üç tarafı bir araya getiren ilk görüşme turları arasında yer aldı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, görüşmelere ev sahipliği yaptığı için BAE yönetimine teşekkür etti. Putin, BAE’nin Ukrayna krizine çözüm arayışında rol aldığını; esir takasları da dahil olmak üzere insani meselelerde katkı sunduğunu belirtti. Bu açıklama, BAE’nin sürece dahil olmasının yalnızca ABD’nin düzenlemeleriyle sınırlı olmadığını ortaya koydu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise müzakereler için platform sağladığı gerekçesiyle BAE’ye teşekkür etti. Zelenskiy, ilk tur görüşmelerini yapıcı ve büyük ölçüde somut olarak nitelendirdi.
Şinhua Haber Ajansı’na göre Abu Dabi görüşmeleri, Rusya-Ukrayna krizinde müzakere seçeneğini yeniden gündeme taşıdı. Ajans, görüşmelerin iki ülkenin tutumlarının ele alınacağı yeni bir diyalog aşamasına zemin hazırladığını bildirdi.
Abu Dabi’nin görüşmelere ev sahipliği yapması, BAE’nin uluslararası diplomaside üstlendiği arabuluculuk rolünün son örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Görüşmeler, ülkenin siyasi ve güvenlik boyutu yüksek dosyalarda taraflarla temas kurabilme kapasitesini de gündeme getirdi.
Barış görüşmeleri bölge için önem taşıyor
Abu Dabi görüşmelerinde Avrupa güvenliğinin geleceği ve tartışmalı toprakların statüsü gibi başlıkların ele alındığı bildiriliyor. Sürecin yalnızca ateşkes ihtimaline değil, çatışmanın nedenlerine ilişkin başlıklara da odaklandığı ifade ediliyor.
Haberlere göre görüşmelerde, gelecekteki güvenlik düzenlemelerine ilişkin bazı ilkeler sunuldu. Bunlar arasında güvenlik istişareleri için kalıcı mekanizmaların kurulması, kriz yönetimi iletişim kanallarının güçlendirilmesi, askeri şeffaflığın artırılması ve tırmanma riskini azaltacak karşılıklı önlemler yer alıyor.
Responsible Statecraft analizinde, Washington’ın daha kapsamlı bir çözüm için bazı temel başlıkları gündeme almaya başladığı belirtildi. Analizde, savaşın sona ermesinin yalnızca ateşkesle sınırlı olmadığı; Avrupa’daki güvenlik dengeleri ile tartışmalı topraklara ilişkin taraflarca kabul edilebilir bir formül gerektirdiği ifade edildi. Buna göre Ukrayna’da barış ihtimali masada kalırken, çözümün önünde önemli engeller bulunmayı sürdürüyor.
Bu tablo, Abu Dabi’deki görüşmelerin çatışmanın temel başlıklarının ele alınmasına imkân sağladığını gösteriyor. Tarafların, yapılması beklenen görüşmelerde barış ihtimalini artırabilecek farklı önerileri değerlendirmesi bekleniyor.
İnsani boyutta ise Rus kaynaklarına göre görüşmelerde kapsamlı bir savaş esiri takası seçeneği de gündeme geldi. Bin kişiye bin kişi, hatta bin 500 kişiye bin 500 kişi şeklindeki takas seçeneklerinin değerlendirildiği bildiriliyor. Esir takası başlığı, aileler ve savaşta tutulan kişiler açısından sürecin en önemli insani unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
BAE, geçen ekim ayında Rusya Federasyonu ile Ukrayna arasında yürüttüğü arabuluculuk girişiminin sonuçlandığını duyurmuştu. Girişim kapsamında iki taraftan 270’er kişi olmak üzere toplam 540 esir takas edilmişti. BAE’nin açıklamasına göre, arabuluculuk girişimleri kapsamında iki ülke arasında takas edilen kişilerin toplam sayısı 8 bin 537’ye ulaşmıştı.
BAE arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor
Öte yandan Abu Dabi, geçen yıl 10 Temmuz’da Azerbaycan ve Ermenistan liderlerini bir araya getiren zirveye ev sahipliği yaptı. Zirve, iki ülke arasında uzun süredir devam eden anlaşmazlıkların çözümüne yönelik temaslardan biri oldu. Aynı yıl 9 Ağustos’ta ABD’nin himayesinde imzalanan barış anlaşması öncesinde diplomatik görüşmelerin sürdüğü bildirilmişti.
Bu gelişme, BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan’ın Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile ayrı ayrı yaptığı görüşmelerin ardından yaşandı. Görüşmelerde diyalog kanallarının açık tutulması ve iki ülke arasındaki temasların sürdürülmesi üzerinde duruldu.
BAE, Mayıs 2025’te bölgede yaşanan askeri tırmanmanın ardından Hindistan ile Pakistan arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temaslarını da sürdürdü. Ülke ayrıca Etiyopya ile Eritre arasındaki uzlaşı sürecine destek veren aktörler arasında yer aldı.
