Beyin ameliyatı sonrası insanları kedi gibi görmeye başladı: Tıp dünyasını şaşırtan nadir vaka literatürde

Beyin ameliyatı sonrası insanları kedi gibi görmeye başladı: Tıp dünyasını şaşırtan nadir vaka literatürde

Geçirdiği beyin ameliyatının ardından iki yıldır çevresindeki insanların yüzlerini evcil kedisine benzer şekilde gören 28 yaşındaki hastanın vakası tıp literatürüne girdi. Cortex dergisinde yayımlanan araştırmada, prosopometamorfopsi adı verilen nadir görsel algı bozukluğunun detayları ve yapay zeka destekli görselleştirme süreçleri paylaşıldı.

Tıp dünyasında literatüre giren nadir ve dikkat çekici vakalara bir yenisi eklendi. Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda yaşayan 28 yaşındaki Karl isimli bir erkek, geçirdiği beyin operasyonunun ardından gün içinde karşılaştığı insanların yüzlerini evcil kedisi Luna'ya benzer şekilde görmeye başladığını bildirdi.

AMELİYAT SONRASI BAŞLAYAN TEDİRGİN EDİCİ DURUM

İki yıldır devam eden bu durum, Karl'ın beyin kanamasına yol açabilecek bir damar yumağının (arteriyovenöz malformasyon) çıkarılması amacıyla ameliyat edilmesinin ardından ortaya çıktı. Vaka, ABD'deki Dartmouth Koleji ile Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıkları tarafından incelenerek Cortex dergisinde yayımlandı.

Araştırmacıların yayımladıkları makalede yer alan detaylar şu şekildedir:

  • SÜREÇ: Yaşanan bu nöbetler genellikle birkaç saat sürüyor, zaman zaman ise tüm güne yayılabiliyor.

  • GÖRÜNTÜ TUTARLILIĞI: Alışılmadık yüz hatlarının birleşimi dışında ortaya çıkan görüntüler tamamen tutarlı görünüyor.

  • BÜTÜNLEŞME: Aktarılan yüz hatları, bakılan yüzün üzerine sonradan eklenmiş gibi durmuyor; aksine yüzle kusursuz bir şekilde bütünleşiyor.

  • PERSPEKTİF DEĞİŞİMİ: Bakış açısı veya mesafe değiştikçe görüntüler doğal olarak değişmeye devam ediyor.

BEYNİN SAĞ TEMPORAL LOBUNDAKİ MÜDAHALE ETKİLİ OLDU

Tıp bilimi için tamamen yabancı olmayan bu durum, daha önce görülen bir nesnenin veya yüzün sonradan tekrar ortaya çıkması anlamına gelen palinopsi olarak adlandırılıyor. Yüz algısında bozulmaların yaşandığı bu özel durum ise prosopometamorfopsi olarak biliniyor.

Yüz işleme süreci büyük ölçüde beynin sağ temporal lobuna dayanıyor ve Karl'ın ameliyatı sırasında bu bölgenin bir kısmının alınması gerekiyordu. Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl'ın insan yüzlerinde kedisinin hatlarını ya da kedisinde insan hatlarını görmesinin, tekil özelliklerin hafızadan çağrılarak anlık algıyı etkileyebildiğini belirtti.

YAPAY ZEKA İLE GÖRSELLEŞTİRME SÜRECİ

Duchaine ve Karl, prosopometamorfopsiyi temsil eden bir görüntü oluşturmak için yapay zeka araçlarıyla birlikte çalıştı. Araştırmacılara göre en yeni yapay zeka araçları bu tür rahatsızlıkların anlaşılmasında büyük bir adım vadediyor.

Sadece birkaç kelime veya cümleyle saniyeler içinde görseller üretilebiliyor ve bu görseller hastanın zihninde beliren görüntüyle eşleşene kadar iyileştirilebiliyor. Duchaine, yapay zekanın görsel algı bozukluğu yaşayan kişilerin ne deneyimlediğine dair çok daha doğru görselleştirmeler üretme imkanı sunduğunu ifade etti. Hastanın ne yaşadığını bilmenin, karşı karşıya kalınan durumu araştırmayı ve kontrol altına alma yolları bulmayı kolaylaştırdığını belirten Duchaine, artık hastanın da bu görselleştirme sürecine doğrudan katılabildiğini kaydetti.

1986 YILINDA KAYITLARA GEÇEN BENZER BİR VAKA

Benzer bir durumun daha önce de yaşanmış olması, vakanın bir diğer dikkat çekici yönünü oluşturuyor. Yine Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan bir vakada, otobüste oturan 58 yaşındaki bir kadın başka bir yolcunun kaniş cinsi köpeğine baktıktan sonra diğer yolculara döndüğünde hepsinin köpek yüzüne sahip olduğunu görmüştü.

Bu vakada da felç kaynaklı bir beyin hasarı bulunuyordu ve aynı hasar kadının tanıdığı kişileri, hatta kendi dairesini bile tanıyamamasına yol açmıştı.

BEYİN, GÖRSEL GİRDİLERİ FARKLI ŞEKİLDE İŞLİYOR

Tam olarak neler yaşandığını anlamaya yönelik çalışmalar sürerken, hem köpek hem de kedi vakaları beynin yüzleri diğer görsel girdilerden farklı şekilde işlediğini ortaya koyuyor. Araştırmacılara göre hayvanlara ait yüz özellikleri ağaçlarda ya da mobilyalarda değil, yalnızca insan yüzlerinde beliriyor.

Bu durum, beynin yalnızca gözlerin gördüğü şeye bakmadığını, aynı anda farklı bilgileri de birleştirdiğini gösteren yeni bir kanıt sunuyor. Konunun daha derinlemesine incelenmesi için daha fazla vaka çalışmasına ve yapay zeka kullanımına ihtiyaç duyuluyor. Araştırmacılar, görsel algı bozukluklarını anlamanın hastaların ne gördüğünü doğru tanımlamaya bağlı olduğunu belirterek, fotogerçekçi görselleştirmelerin bu tür deneyimleri belgelemek için giderek daha değerli bir araç haline gelmesini beklediklerini ifade etti.

İlgili araştırma Cortex dergisinde yayımlandı.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN