Sosyal psikoloji araştırmaları, sokakta yardıma ihtiyaç duyan bir kişiye müdahale etme olasılığının çevredeki insan sayısı arttıkça keskin biçimde düştüğünü ortaya koydu.
Olay yerinde yalnızca tek bir tanık bulunduğunda, yardım etme sorumluluğunun tamamı o kişinin omuzlarına biniyor.
Tek tanık harekete geçmediği takdirde ortaya çıkacak vicdani suçluluk duygusu da doğrudan o kişiye kalıyor.
Ancak kalabalık büyüdüğü anda bireyler üzerindeki sorumluluk hissi parçalara bölünüyor ve kimse ilk adımı atmıyor.
KALABALIKTA SORUMLULUK DUYGUSUNU BÖLEN İKİ TEMEL DÜŞÜNCE
Kalabalık ortamlarda acil bir durumla karşılaşan vatandaşların harekete geçmesini engelleyen temel zihinsel gerekçeler şunlar:
— "Nasıl olsa benden önce biri ambulansı aramıştır" düşüncesiyle hareket ederek sorumluluğu başkasına devretmek.
— "Etrafta benden çok daha yetenekli insanlar var, onlar müdahale eder" varsayımıyla geri planda kalmak.
Bu iki yaygın düşünce kalıbı nedeniyle kalabalık içindeki her birey müdahale görevini bir diğerine bırakıyor ve sonuçta kimse yardıma koşmuyor.
Aldatma ortaya çıkınca 'Asıl ben mağdurum' diyenlerin sinsi taktiği: DARVO
BEYNİN BELİRSİZLİK REFLEKSİ VE ÇOĞULCU CEHALET TUZAĞI
Seyirci etkisinin arkasında yatan ve beynin belirsizlik refleksi olarak işleyen bir diğer psikolojik mekanizma ise 'Çoğulcu Cehalet' durumu.
Acil bir olay anında çevredeki hiç kimse ne yapacağını bilemediğinde, bireyler ilk olarak etraftaki diğer insanların sakin yüz ifadelerini referans alıyor.
Çevresindekilerin tepkisizliğini gören her kişi, zihninde, "Demek ki ortada ciddi bir durum yok, ben de sakin kalmalıyım" sonucuna varıyor.
Böylece kalabalıktaki herkes birbirinin sakinliğinden yanlış bir cesaret alarak yaşanan acil durumu normalleştiriyor ve müdahale gecikiyor.
PSİKOLOJİK TUZAĞI KIRMAK İÇİN TEK BİR KİŞİYE ODAKLANIN
Uzman isimler, kalabalık ortamlarda oluşan bu tehlikeli psikolojik tuzağı kırmanın tek bir etkili yolu bulunduğunu vurguladı.
Buna göre yardıma ihtiyacı olan kişinin genel bir çağrı yapmak yerine kalabalık içindeki tek bir kişiye doğrudan odaklanması gerekiyor.
Yardım talebinin doğrudan seçilen o tek kişiye yöneltilmesi, bölünen sorumluluk duygusunu yeniden tek bir birey üzerinde toplayarak müdahaleyi başlatıyor.
