Sayıştay'dan memurları ilgilendiren karar: Sendikasız personelden aidat kesilemez

Sayıştay'dan memurları ilgilendiren karar: Sendikasız personelden aidat kesilemez

Sayıştay'ın 2025 yılı denetimlerinde dört belediyede memurların maaşlarından mevzuata aykırı aidat kesintisi yapılmasına yönelik düzenlemeler tespit edildi. Sendika üyesi olmayan personelden taban aylığının yüzde 6'sına kadar aidat istenmesini öngören sözleşmelerin hukuki dayanağı bulunmadığı belirtildi. Danıştay'ın daha önce ilgili hükmün yürütmesini durdurduğu hatırlatılırken belediyelerden uygulamaların düzeltilmesi istendi.

Sayıştay Başkanlığı'nın 2025 yılı denetim raporları, belediyelerde görev yapan devlet memurlarının maaşlarını doğrudan ilgilendiren önemli bir mevzuata aykırılığı ortaya çıkardı. Dört belediyede sosyal denge tazminatı sözleşmelerine, sendika üyesi olmayan personelden veya sendika üyeliği bulunan memurlardan normal üyelik aidatına ek olarak kesinti yapılmasını öngören hükümler konulduğu tespit edildi.

Sakarya Büyükşehir Belediyesi, Sakarya Geyve Belediyesi, Bitlis Tatvan Belediyesi ve Van Muradiye Belediyesi hakkında hazırlanan raporlarda, söz konusu kesintilerin yasal dayanağının bulunmadığına dikkat çekildi.

Sayıştay, sendika üyeliği nedeniyle memurlar arasında mali ayrım yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu belirtirken, bu tür kesintilere sosyal denge sözleşmelerinde yer verilmemesi gerektiğini vurguladı.

DÖRT BELEDİYEDE MEMURLARDAN AİDAT KESİNTİSİ DÜZENLEMESİ

Sayıştay denetimlerinde belediyeler tarafından imzalanan sosyal denge tazminatı sözleşmeleri incelendi.

Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile Geyve Belediyesi'nde, herhangi bir sendikaya üye olmayan veya kanunen sendikaya üye olamayan personelin sosyal denge tazminatından yararlanabilmesi için memur taban aylığının yüzde 1,5'i oranında aidat ödemesini öngören hükümler bulunduğu belirlendi.

Tatvan ve Muradiye belediyelerinde ise sendika aidatı dışında tüm personelden ilave kesinti yapılmasına yönelik düzenlemeler tespit edildi.

Sayıştay, kamu çalışanlarının sendikalı olup olmamalarına göre farklı mali yükümlülüklerle karşı karşıya bırakılmasının ilgili mevzuata aykırı olduğunu bildirdi.

SENDİKASIZ MEMURDAN YÜZDE 6'YA KADAR KESİNTİ ŞARTI

En dikkat çekici tespitlerden biri Bitlis'in Tatvan Belediyesi'nde yapıldı.

Belediye ile TÜM-BEL-SEN arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde, çalışanların sendikal durumlarına göre farklı aidat yükümlülükleri getirildiği belirlendi.

Sözleşmeye göre, başka bir sendikaya üye olan memurların sosyal denge haklarından yararlanabilmesi için ödeyeceği dayanışma aidatına memur taban aylığının yüzde 4'ü oranında üst sınır konuldu.

Herhangi bir sendikaya üye olmayan personel için ise bu üst sınır yüzde 6 olarak belirlendi.

Sözleşmenin tarafı olan sendikanın üyelerine de normal üyelik aidatlarına ek olarak bir üyelik aidatı tutarında toplu sözleşme aidatı ödeme yükümlülüğü getirildi.

Sayıştay, Tatvan Belediyesi'nde sendika aidatı dışında tüm personelden toplu sözleşme aidatı adı altında kesinti yapıldığını da tespit etti.

DANIŞTAY DAHA ÖNCE YÜRÜTMESİNİ DURDURMUŞTU

Sayıştay raporlarında, uygulamanın hukuki dayanağına ilişkin önemli bir Danıştay kararı da hatırlatıldı.

Danıştay 12. Dairesi'nin 2 Mart 2022 tarihli ve 2021/6335 esas numaralı kararıyla, sosyal denge sözleşmesine taraf sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden ilave aidat alınabilmesine dayanak gösterilen toplu sözleşme hükmünün yürütmesi durdurulmuştu.

Söz konusu düzenlemeye, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşme'de de yer verilmedi.

Sayıştay, mevcut mevzuatta sosyal denge sözleşmesi aidatı veya dayanışma aidatı adı altında söz konusu kesintilere imkân tanıyan bir hüküm bulunmadığını belirtti.

SENDİKALI VE SENDİKASIZ MEMUR ARASINDA AYRIM YAPILAMAZ

Sayıştay'ın değerlendirmesinde, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ilgili hükümlerine dikkat çekildi.

Kanunun 28'inci maddesi uyarınca, toplu sözleşme ikramiyesine ilişkin istisna dışında, toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamıyor.

Ayrıca aynı kanunun 25'inci maddesinde, sendika üyelerinden üyelik ödentisi dışında başka adlar altında kesinti yapılmasını öngören hükümlere izin verilmiyor.

Sayıştay, sosyal denge tazminatının belirlenmesinde personelin görev yaptığı birim, iş hacmi, görevin zorluğu, çalışma süresi ve kadro derecesi gibi ölçütlerin esas alınabileceğini, sendika üyeliğine göre farklılaştırmanın ise eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğunu vurguladı.

DÖRT BELEDİYE DE SAYIŞTAY'IN TESPİTLERİNİ KABUL ETTİ

Denetim raporlarında belediyelerin Sayıştay bulgularına verdiği yanıtlar da yer aldı.

Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile Geyve Belediyesi, denetim bulgularına katıldıklarını ve sonraki dönemlerde mevzuata uygun hareket edeceklerini bildirdi.

Tatvan Belediyesi, gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını açıklarken Muradiye Belediyesi de Sayıştay'ın tespitlerine katılarak gerekli işlemlerin gerçekleştirileceğini belirtti.

MEMURLARIN MAAŞLARINDAN İLAVE AİDAT KESİLEMEYECEK

Sayıştay'ın değerlendirmesi, özellikle belediyelerde sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinin mali hakları açısından önem taşıyor.

Denetim bulgularına göre sosyal denge sözleşmelerine, sendika üyeliği dışında ilave toplu sözleşme aidatı veya dayanışma aidatı alınmasını öngören hükümler konulmaması gerekiyor.

Böylece memurların sosyal denge tazminatından yararlanmasının, sözleşmeye taraf sendikaya ayrıca aidat ödeme şartına bağlanamayacağı vurgulanıyor.

Sayıştay'ın dört belediye hakkındaki tespitleri, diğer yerel yönetimlerde uygulanan sosyal denge sözleşmelerinde de benzer hükümlerin bulunup bulunmadığı sorusunu gündeme getirdi.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN