Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) tarafından Ankara’da düzenlenen Ekmek Çalıştayı’nda, Türkiye’nin ekmek israfı bilançosu ve un sektörünün ihracat performansı ele alındı. Çalıştayda konuşan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, israf edilen ekmeğin ekonomik değerinin resmi verilere göre 1,5 milyar doları aştığını açıkladı.
Un ihracatında dünya lideri olan Türkiye’nin israf ettiği ekmek miktarının, un ihracatından elde edilen net kazancın üzerine çıktığını belirten Güldal, ülke genelinde üretilen ekmeğin yüzde 6’sının, yani her gün 4,7 milyon ekmeğin çöpe gittiğini kaydetti.
235 BİN HEKTAR TARIM ARAZİSİ VE 1,2 MİLYAR METREKÜP SU BOŞA HARCANIYOR
Ekmek israfının yalnızca nihai ürün kaybı anlamına gelmediğine dikkat çeken Güldal, tarımsal üretim girdilerindeki kayıpları şu verilerle paylaştı:
Tarım Arazisi: İsraf edilen ekmek miktarı üzerinden yapılan hesaplamaya göre 235 bin hektar tarım arazisi boş yere işleniyor.
Su ve Yakıt Tüketimi: İsraf nedeniyle yılda 1,2 milyar metreküp su ve 21 bin ton mazot boşa harcanıyor.
İklim değişikliği ve kuraklık riskinin arttığı bir dönemde hiçbir kaynağın israf edilmemesi gerektiğini vurgulayan Güldal; üretim ve satışta planlama yapılması, özellikle restoran ve toplu tüketim noktalarında küçük gramajlı ekmeklerin sunulması, okullarda farkındalık eğitimleri verilmesi ve atık gıdaların geri dönüşüm imkanlarının araştırılması gerektiğini ifade etti.
UN İHRACATI 3 MİLYON TON HEDEFİNDEN 2 MİLYON TONA GERİLEDİ
15 yıldır dünya un ihracatında lider konumda bulunan ve 2023 yılında 3,6 milyon ton ile rekor kıran sektörün 2026 yılı beklentilerini değerlendiren TUSAF Başkanı Mesut Çakmak, yıla 3 milyon ton ihracat hedefiyle başlamalarına karşın yılı 2 milyon ton seviyesinde kapatmaya hazırlandıklarını söyledi.
İhracattaki gerilemeyi fiyat belirsizliği ve yüksek proteinli buğday ithalatında yaşanan sorunlara bağlayan Çakmak, temmuz ayından itibaren Karadeniz’deki savaş nedeniyle ticari gemilerin vurulmasının buğday fiyatlarını 300-325 dolar bandına taşıdığını ve bu gelişmenin sektöre yaklaşık 25 milyon dolar kayıp yaşattığını belirtti. Çakmak, sorunların çözümü için TMO, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı nezdinde girişimlerinin sürdüğünü ve tarımsal desteklerin doğrudan ürüne verilmesi gerektiğini ifade etti.
UZMANLARDAN BESLENME VE GDO AÇIKLAMALARI
Çalıştay kapsamında düzenlenen oturumlarda bilim insanları ve beslenme uzmanları da ekmek tüketimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu:
Beslenme Uzmanı Elvan Odabaşı: Ekmeğin yalnızca karbonhidrat değil, yüzde 10 ila 14 oranındaki yapısıyla önemli bir bitkisel protein kaynağı olduğunu belirterek, gıdaya erişimde zorluk yaşayan kesimler için en ekonomik protein alternatiflerinden biri olduğunu kaydetti.
Gastroenterolog Prof. Dr. Tarkan Karakan: Aşırı protein ağırlıklı beslenme modellerinin kas kütlesini desteklerken bağırsak sağlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Gıda Mühendisi Prof. Dr. Nevzat Artık: Türkiye’de GDO kullanımının yasak olduğunu hatırlatarak, bilimsel araştırmalar doğrultusunda buğdayda GDO bulunmadığını vurguladı.
"KURTULUŞ EKMEĞİ" MÜZAYEDESİYLE GAZZE’YE 2,5 MİLYON LİRALIK BAĞIŞ
Çalıştay kapsamında Gazze’deki çocuklar yararına bir yardım müzayedesi düzenlendi. Etkinlikte, 11 Temmuz 1922’de Büyük Taarruz hazırlıkları sırasındaki asker istihkakının orijinal reçetesine sadık kalınarak hazırlanan 900 gramlık (281 dirhem) "Kurtuluş Ekmeği" açık artırmaya çıkarıldı.
10 bin lira ile açılan müzayedede en yüksek teklifi 600 bin lira ile TUSAF Başkanı Mesut Çakmak verdi. Müzayede sonrasında katılımcıların da yaptığı ilave bağışlarla Gazze’deki çocuklara aktarılmak üzere toplanan toplam tutar 2,5 milyon lirayı aştı.
