Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kamuoyunda "sanal medya düzenlemesi" olarak nitelendirilen 7578 sayılı "Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) resmi başvuruda bulundu.
CHP İstanbul Milletvekili Gökhan Günaydın, hazırlanan başvuru dilekçesini yüksek mahkemeye sunmasının ardından parlamento muhabirlerine yasanın içeriği ve itiraz gerekçelerine dair önemli açıklamalarda bulundu.
"TORBA KANUN USULÜ İHTİSAS ALANLARINI DEVRE DIŞI BIRAKTI"
Milletvekili Gökhan Günaydın, söz konusu kanunun Sosyal Sigortalar Kanunu’nda değişiklik yapılması amacıyla hazırlandığını, ancak içeriğinde internet, dijital oyunlar, ulaşım politikaları, koruyucu aileler ve bakıma muhtaç çocuklara yönelik birbirinden çok farklı düzenlemelerin bir arada yer aldığını belirtti. Düzenlemeyi bir "torba kanun" olarak nitelendiren Günaydın, yasama sürecindeki usul hatalarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) bir bölümü internet ve oyuna ilişkin olan bu düzenlemeler, esas ihtisas yeri olan Dijital Mecralar Komisyonu yerine Sağlık Komisyonu'nda görüşüldü. Özel bir düzenleme olarak ele alınmadı ve komisyon üyesi milletvekili arkadaşlarımızın bütün itirazlarına rağmen Dijital Mecralar Komisyonu'na sevk edilmedi. Bu alan özel bilgi gerektiren, uluslararası küresel yansımaları olan son derece önemli bir ihtisas alanıdır. Buna karşılık düzenleme; Sağlık Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bürokratlarının katkısıyla TBMM’ye getirilip geçirildi."
SOSYAL MEDYAYA BANT DARALTMA VE 15 YAŞ SINIRINA İTİRAZ
Yasanın internet ortamındaki özgürlükleri kısıtladığını ve çocukları koruma iddiasının arkasında katı yaptırımların barındığını savunan Günaydın, dijital mecralara yönelik getirilen yeni kuralları eleştirdi. Düzenlemeyle birlikte çocuklara koruma kalkanı sağlama adı altında şu adımların atıldığını aktardı:
BANT DARALTMA YETKİSİ: Sosyal medya platformlarına %90’a kadar, çevrim içi oyun sitelerine ise %50’ye varan oranlarda bant daraltması uygulanabilmesinin önü açılıyor.
ERİŞİM ENGELİ KOLAYLIĞI: İnternet sitelerinden içerik çıkarılması ve erişim engellemesi getirilmesi süreçleri kolaylaştırılarak sosyal medyadaki özgürlük alanı daraltılıyor.
YAŞ SINIRI VE YÜZ TANIMA SİSTEMİ: Çocukların korunmasında 6, 12, 15 ve 18 gibi farklı yaş dilimlerinin gözetilmesi gerekirken, yasada tek bir eşik olarak 15 yaş sınırının getirildiği; 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya girişinin yasaklandığı ve bu yasağın denetimi için de istismara açık bir "yüz tanıma sistemi" şartı koşulduğu belirtildi.
ÜCRETSİZ ULAŞIM VE KORUYUCU AİLE DESTEKLERİNDE "BAKANLIK TAKDİRİ" ELEŞTİRİSİ
Dilekçede itiraz edilen bir diğer önemli başlık ise yerel yönetimleri ve sosyal yardımları ilgilendiren maddeler oldu. Kanunla birlikte belediye otobüslerinden ücretsiz ya da indirimli olarak yararlanan vatandaşlara yönelik merkezi hükümetin yerel yönetimlere yapacağı katkının kapsam, nitelik ve nicelik tayini tamamen ilgili bakanlığın inisiyatifine bırakılıyor. Günaydın, bu durumun yasal bir ölçüte dayanması gerektiğini vurgulayarak ucu açık takdir yetkilerinin keyfiliğe yol açabileceğini ifade etti.
Benzer şekilde, bakıma muhtaç çocuklar ile koruyucu ailelere sağlanan ekonomik ve sosyal desteklerin de kanuni bir güvenceye bağlanmak yerine, yine bakanlığın ucu açık ve denetime tabi takdir yetkisine terk edildiği kaydedildi.
KAMUDA İŞE ALIMLARDA "SINAV ŞARTI" TEPKİSİ
CHP'li Günaydın, devlet yurtlarında büyüyen ve bakıma ihtiyaç duyan çocukların geleceğini ilgilendiren maddeye de değindi. Yeni düzenlemeyle birlikte, yurtlarda kalan çocukların üniversite eğitimlerini tamamlamış olsalar dahi ancak bir sınav süzgecinden geçtikten sonra kamuda işe başlayabileceklerini aktaran Günaydın, bu durumun çok sayıda gencin kamuda istihdam edilmesini engelleyeceğini ve sınav uygulamalarının geçmiş örnekleri göz önüne alındığında yeni bir ayrımcılık ile keyfilik kaynağı yaratacağını savundu.
Kanun içerisinde çocuklardan ailelere, ifade özgürlüğünden yerel yönetimlerin haklarına kadar "kanuni ölçülülük" ilkesini ihlal eden çok sayıda madde olduğunu belirten Günaydın, Anayasa Mahkemesi’nin 13 yıldır yürütmeyi durdurma kararı vermediğini hatırlatarak, yüksek mahkemenin bu yasa özelinde bu kararı yeniden değerlendirmesini ve yürütmeyi durdurma yönünde hüküm kurmasını beklediklerini sözlerine ekledi.
