Konut fiyatlarındaki hareketlilikle birlikte gayrimenkul sektörü dolandırıcıların hedefi haline geldi. Özellikle internet ilanları üzerinden kurulan tuzaklar, birçok vatandaşın birikimlerini kaybetmesine neden oluyor. Gayrimenkul Uzmanı Ali Kasaplargil, kiralama ve satın alma süreçlerinde yapılan basit hataların büyük mağduriyetler doğurabileceğini belirterek; yetki belgesi kontrolü, mülk sahibiyle yüz yüze görüşme ve ödemelerin banka üzerinden yapılması gibi kritik adımların hayati önem taşıdığını vurguladı.
EVİ GÖRMEDEN KAPORA VERMEK EN BÜYÜK HATA
Dolandırıcılık yöntemleri arasında ilk sırada gelen "kapora" tuzağına karşı uyaran Ali Kasaplargil, mülk sahibi doğrulanmadan yapılan ödemelerin geri dönüşünün olmadığını ifade etti. Kasaplargil, kiralama sürecinde dikkat edilmesi gerekenleri şu sözlerle aktardı:
"Ev veya iş yeri kiralarken, özellikle dikkat edeceğimiz konulardan bir tanesi, emlakçı ile alakalı sözleşmesinin var olup olmadığı, yetki bilgisinin var olup olmadığını kesinlikle öğrenmemiz gerekiyor. Akabinde, evi görmediğimiz hiçbir evin kaporası ya da depozitosu verilmez. Aynı zamanda, kiralayacağımız evin tapusu ve kime ait olduğu, yani mülk sahibi ile özellikle karşılaşmanız gerekiyor. Hiçbir emlakçı, yetki almadan bir imza almadan o evi kiralayamaz. Evin geçmişe ait borçları, aidat borcu, yakıt borcu ya da dönemsel borçları gibi öncelikle onları öğrenmemiz gerekiyor."
"IBAN SIKINTILI" YALANINA DİKKAT!
Dolandırıcıların ödeme aşamasında sıkça başvurduğu "banka hesabım bloke" veya "başkasının hesabına atın" şeklindeki yönlendirmelerin büyük bir risk olduğunu belirten Kasaplargil, kaporanın mutlaka mülk sahibinin adına kayıtlı bir hesaba yatırılması gerektiğini söyledi:
"Maalesef şu anda ev kiralarken de, ya da ev alırken de en çok sıkıntı çektiğimiz olay kapora dolandırıcılığı, kim olursa olsun kaporayı kesinlikle emlakçılar atmayın. Çünkü eğer ki kendinde olan bir emlakçı, hiçbir zaman kaporayı kendisine istemez. Kapora o evin mülk sahibine atılır. Mülk sahibini nereden bileceğiz, bulacağımız evin ya da alacağımız evin tapusunu özellikle almamız lazım, mal sahibinin de kimliğini almamız lazım. Karşılaştırıp, eğer doğruysa bu mal sahibine depozito ya da kapora atmamız gerekiyor; haricinde hiçbir şekilde atılmaz. Burada çok büyük yanlış yapıyoruz, kaporayı atarken, mal sahibi 'Benim bankamda bir sıkıntı var' diyor, o yüzden başka bir yerlere yönlendiriyor. Kesinlikle bunu yapmayacağız. Mal sahibinin IBAN’ını, neyse, kaporayı ona atacağız."
SÖZLEŞMEDE EKSİK BİLGİ BIRAKMAYIN
Kira sözleşmesinin sadece bir kağıt parçası olmadığını, hukuki bir güvence olduğunu hatırlatan uzmanlar; demirbaş listesinden kira artış oranına kadar her detayın yazılmasını tavsiye ediyor. Ali Kasaplargil, sözleşme aşamasında şu noktalara değindi:
"Kira sözleşmemizi yaparken, önceliğimizi mülk sahibiyle karşılıklı yapmamız lazım. Kira artış oranını özellikle belirtmemiz lazım; ne kadar oturacağına dair bilgileri kesinlikle net bir şekilde yazmamız lazım. Evin içindeki aksak durumlar, kırık dökük durumları aynı zamanda evin demirbaşları neyse, hepsini teker teker sözleşmede de yazmak gerek. Sözleşmeyi, sonrasında sizin olmayan bir şeye sizinmiş gibi gösterilmesin ya da sizin daha önce yapmadığınız kırılan bir yeri sanki siz kırılmış gibi size bir ücret çıkmaması için bunları yapmamız lazım. Kira sözleşmesi ile alakalı da, bittikten sonra özellikle de şu son dönemlerde, devletimizin de sağ olsun desteğiyle yapılan bütün ödemeleri banka üzerinden yapmamız gerekiyor"
SATIN ALMADAN ÖNCE KOMŞULARA VE YÖNETİCİYE DANIŞIN
Mülk alımı yapacak vatandaşlar için çevresel araştırmanın önemine değinen Kasaplargil, mülk üzerindeki ipotek veya haciz durumlarının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini belirterek uyardı:
"Araştırma yaparken özellikle, zaten kendine de çok iyi bilirler ki, çocuklu ailelerin çevresindeki evin çevresindeki, ilkokul, ortaokul, market, cami, insanların ulaşabileceği, devamlı gereksinimi olan yerlere özellikle dikkat etmeleri lazım. Tabii evin genelinde ısınma sorunu var mı bunda genelde binadaki oturan insanlarda sorup öğrenebilirler. Alacağı mülkü görmeden, kesinlikle bir pazarlığa tutuşmasınlar; alacağı mülkün özelliklerinin tam anlamıyla öğrensinler. Eğer kafalarında bir sorun, problem varsa, o binanın yöneticiyle görüşmeleri gerekiyor; çünkü bazı binaların içlerinde sıkıntılar olabiliyor ya da o malla alakalı ipotek, haciz gibi, bulunduğun gibi benzeri durumlardan dolayı özellikle araştırmaları gerekiyor. Ben burada tavsiyem şudur: Çalıştığı insanlar, özellikle de emlakçılar da, emlak yatırım, bizim gibi yatırım danışmanlığı yapan insanlardan bunun bilgisini net bir şekilde alabilirler; banka borcu var mı, ya da üzerinde ipotek, haciz var mı diye. Zaten tapuya gittiğiniz zaman, size burada söylerler, alacağınız şu mülkün üzerinde ipotek var, haciz var diyebilirler kesinlikle kabul etmesinler, ipotekli, hacizli satışlar olabilir, ama bunların başka yöntemleri var"
