Ekonomik darboğazın derinleştiği Türkiye'de, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) bünyesindeki uzmanlar Dünya Gıda Günü dolayısıyla ortak bir bildiri yayımlayarak sofralardaki yangına ve artan güvenlik tehditlerine karşı kapsamlı bir alarm verdi.
Sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmenin bir ayrıcalık değil, en temel insan hakkı olduğunu hatırlatan gıda, kimya ve ziraat mühendisleri; uygulanan hatalı tarım, gelir ve ekonomi politikalarının halkı doğrudan açlığa sürüklediğini vurguladı.
Milyonlarca vatandaşın en temel gıda maddelerine dahi ulaşamadığı bir tablonun yaşandığına işaret eden meslek odaları, kamucu politikaların ivedilikle devreye alınmasını talep etti.
SOFRALARDA ET TÜKETİMİ BİTTİ ÇOCUKLAR OKULA AÇ GİDİYOR
Gelir dağılımındaki uçurumun ve fahiş üretim maliyetlerinin emekçileri, emeklileri, işsizleri, öğrencileri ve dar gelirli aileleri doğrudan vurduğu belirtilen açıklamada, hanelerdeki besin çeşitliliğinin tamamen tükendiği kaydedildi.
Vatandaşların temel protein kaynaklarından koptuğunu aktaran uzmanlar, gelinen noktada et tüketiminin neredeyse imkansız hale geldiğini ifade etti.
Bu vahim yoksulluğun en ağır bedelini gelecek nesillerin ödediğinin altını çizen temsilciler, çocukların ders sıralarına aç karnına oturduğunu ve bu durumun hem fiziksel gelişimi hem de zihinsel odaklanmayı doğrudan baltaladığını açıkladı.
Tabloya bakınca utanan çıkmadı: Türkiye, gıda enflasyonunda Avrupa rekoru kırdı
BAKANLIK LİSTESİ YETMİYOR SAHTEKÂR ÜRETİCİYE HAPİS ŞART
Piyasadaki aşırı fiyat artışlarının merdiven altı üretimi ve gıda terörünü tırmandırdığına dikkat çeken meslek odaları, hileli ürünlerin halk sağlığını açıkça tehdit ettiğini bildirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından her ay kamuoyuyla paylaşılan taklit ve tağşiş gıdalar listesinin tek başına caydırıcılık yaratmadığını savunan uzmanlar, yasal boşluklara dikkat çekti.
Halkın ve çocukların hayatını hiçe sayarak kazanç elde eden sahtekâr gıda tacirlerine karşı sadece para cezalarının yeterli kalmadığını dile getiren heyet, bu kişilere hapis cezası getirilmesini ve suçluların gıda üretiminden kalıcı şekilde men edilmesini istedi.
BÜTÇESİ KAMUDAN KARŞILANAN ÜCRETSİZ OKUL YEMEĞİ PROGRAMI
Cumhuriyet tarihinin en yüksek gıda enflasyonu ile karşı karşıya bulunulduğunu hatırlatan mühendisler, yetersiz ve dengesiz beslenmenin çocukların bilişsel becerilerini, okul başarısını ve istikbalini kararttığını paylaştı.
Kamunun temel sorumluluğunun tüm öğrencilere sahip çıkmak olduğunu vurgulayan heyet, okullarda ayrım gözetmeksizin her çocuğa en az bir öğün ücretsiz, dengeli ve sağlıklı yemek ile temiz içilebilir su sağlanması gerektiğini savundu.
Yemeklerin bilimsel beslenme kurallarına, hijyen ve izlenebilirlik ilkelerine göre hazırlanmasının şart olduğu aktarılırken, "Çocukların geleceği tasarruf konusu edilemez" uyarısı yapıldı.
Avrupa'da gıda ucuzlarken Türkiye en yakın ülkeye 8 kat fark attı
İTHALAT ÇIKMAZ SOKAK ÜRETİCİ YÜKSEK MALİYETLE BOĞUŞUYOR
Tohumdan gübreye, mazottan enerjiye, sulama giderlerinden hayvan yemine ve işçilik harcamalarına kadar tüm girdilerde dışa bağımlı politikaların faturasını üreticinin ödediği kaydedildi.
Tarladaki maliyetlerini dahi karşılayamayan çiftçilerin hızla toprağından koptuğunu belirten uzmanlar, fiyatları düşürme gerekçesiyle başvurulan ithalat politikasının sorunu daha da içinden çıkılmaz bir noktaya taşıdığını ifade etti.
İthalat hamlelerinin yerli üreticiyi hepten üretim yapamaz duruma düşürdüğünü bildiren temsilciler, bu yanlış tercihler yüzünden hem etiketlerin zamlanmaya devam ettiğini hem de tüketicinin ucuz gıdaya hasret kaldığını bildirdi.
PİYASANIN İNSAFINA KARŞI KAMUSAL PLANLAMA VE KOOPERATİF
Tohumdan sofraya uzanan tüm gıda zincirinin serbest piyasanın kontrolsüz ellerine bırakılmasının yıkıcı sonuçlar doğurduğu açıklamada yer buldu.
Bu krizi aşmak adına küçük üreticilerin ve aile işletmelerinin vakit kaybetmeden desteklenmesi gerektiğini savunan heyet, kooperatiflerin ülke genelinde yaygınlaştırılmasını ve kurumsal olarak güçlendirilmesini önerdi.
Çiftçiye gelir güvencesi tanıyan doğrudan desteklerin ve kamusal alım mekanizmalarının hayata geçirilmesini isteyen mühendisler; ülkenin beslenme ihtiyaçlarını, iklim şartlarını, toprak yapısını ve üretim kapasitesini ortak paydada buluşturan bütüncül bir tarımsal planlamanın kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.
Prof. Dr. Canan Karatay'ın açıklaması gıda dünyasını ayağa kaldırdı
DOĞAL KAYNAKLAR VE TARIM ARAZİLERİ KORUMA ALTINA ALINMALI
Gıda krizini körükleyen ekolojik tehditlere de geniş yer ayıran ortak metinde; iklim krizi, şiddetli kuraklık, su havzalarının kirlenmesi, toprak kaybı ve tarım alanlarının amaç dışı ranta açılması masaya yatırıldı.
Gelecek nesillerin yaşam hakkını korumak için tarım alanlarının, meraların, ormanların ve su kaynaklarının tavizsiz şekilde muhafaza edilmesini talep eden yetkililer, doğal zenginliklerin bilimsel kriterlerle yönetilmesini istedi.
Sağlıklı bir gıda sisteminin temel direğini bilimsel bilgi ve mühendislik uzmanlığının oluşturduğu vurgulanırken, doğayı tahrip eden uygulamalardan derhal vazgeçilmesi çağrısı yapıldı.
YEMEK DEVİNDEN 85 BİN MÜHENDİSİN TABAN ÜCRETİNE DAVA
Açıklamada gıda güvenliği mücadelesine darbe vuran dikkat çekici bir yargı süreci de ifşa edildi.
Danimarka merkezli ISS Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (ISS) adlı şirketin, halk sağlığını denetleyen personele düşük ücret ve güvencesiz çalışma koşullarını dayatmak amacıyla Çalıştırması Zorunlu Personel (ÇZP) Taban Ücret Uygulamasının iptali istemiyle dava açtığı duyuruldu.
Gıda, kimya ve ziraat mühendisleri odalarının üçlü protokol ile uzun yıllardır başarıyla yürüttüğü bu sistemin hedef alınmasını kabul edilemez bulan meslek örgütleri, toplam 85 bin mühendisi mağdur edecek bu girişime sert tepki gösterdi.
Ultra işlenmiş gıdalar damarları tıkıyor, felç geçirme ihtimalini yükseltiyor
MÜHENDİSLERDEN SERT ÇIKIŞ: BU DAVAYI DERHAL GERİ ÇEKİN
Söz konusu taban ücret uygulamasının, halkın güvenilir ve kaliteli gıdaya erişiminde hayati bir kamusal denetim kalkanı olduğunu hatırlatan oda yöneticileri, yargı hamlesinin tüm teknik personelin hak kaybına zemin hazırlayacağını bildirdi.
ISS yönetiminin sergilediği tutuma karşı hukuki ve toplumsal mücadelenin aralıksız sürdürüleceğini belirten uzmanlar, şu ifadeleri kullandı:
"ISS'in üyelerimize düşük ücretle ve güvencesiz çalışmayı dayatmasına karşı mücadelemiz devam ediyor.
ISS'i mühendislere düşük ücretle ve güvencesiz çalışmayı dayatan ÇZP Taban Ücret Uygulamasının İptali davasını derhal geri çekmeye çağırıyoruz."
KAMUCU POLİTİKALARLA AÇLIĞA VE YOKSULLUĞA KARŞI MÜCADELE
Açıklamanın son bölümünde kararlılık mesajı veren TMMOB Gıda, Kimya ve Ziraat Mühendisleri Odaları; halkın ve çocukların ucuz, dengeli ve güvenli besine ulaşması için ivedilikle kamucu politikaların hayata geçirilmesini istedi.
Bilimsel birikimlerini ve toplumsal sorumluluklarını sonuna kadar savunacaklarını ilan eden heyet, açlığın ve yoksulluğun tamamen ortadan kaldırıldığı adil bir gelecek için mücadeleden vazgeçmeyeceklerini bildirdi.
Meslek odaları, gıda egemenliğinin şirketlerin kâr hırsına terk edilemeyeceğini hatırlatarak devlet kurumlarını, üreticiyi ve tüketiciyi koruyan kamusal mekanizmaları derhal inşa etmeye davet etti.
Nörologların mutfağına asla sokmadığı 6 gıda ürünü, zihin sağlığını bitiriyor
