Gıda sektöründe bilimsel ve teknik uygulamaların rolü üzerine yapılan tartışmalar derinleşiyor.
Kalp ve iç hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay'ın dile getirdiği, "Gıdanın mühendisliği olmaz" sözlerine uzman gıda mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu yanıt verdi.
Küresel bazda kaynakların hızla tükendiği imalât süreçlerinin verimli, sürdürülebilir ve güvenli bir zemine oturtulması amacıyla mühendislik dallarına ihtiyaç duyulduğunu belirten Tuğba Bayburtluoğlu, gıda mühendisliği mesleğinin toplum sağlığından kaynak korumasına kadar geniş bir yelpazede stratejik görevler üstlendiğini aktardı.
KÜRESEL KAYNAKLARIN KORUNMASI VE MÜHENDİSLİK DİSİPLİNİNİN GERÇEKLERİ
Prof. Dr. Canan Karatay'ın gıda mühendisliği alanını hedef alan açıklamaları kamuoyunda geniş yankı uyandırmaya devam ederken, uzman gıda mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, konuyu teknik ve bilimsel açılardan ele aldı.
Prof. Dr. Canan Karatay'a seslenen uzman mühendis, halk sağlığı ve gıda emniyeti standartlarının korunmasında bu mesleğin üstlendiği kritik misyonun hiçbir şekilde görmezden gelinemeyeceğini ifade etti.
Prof. Dr. Canan Karatay
ENDÜSTRİYEL BESİNLERDEKİ RİSKLER VE ORTAK ENDİŞELER
Fabrikasyon imalât yöntemleriyle hazırlanan ambalajlı ve aşırı derecede endüstriyel işlem görmüş besin maddelerinin bilinçsizce tüketilmesinin insan biyolojisi üzerinde ciddi tehditler oluşturabileceğini söyleyen Tuğba Bayburtluoğlu, bu detayda Prof. Dr. Canan Karatay ile tamamen aynı endişeleri taşıdığını söyledi.
Fakat gıda mühendisliği disiplininin yalnızca rafine ve yapay yiyeceklerin üretimiyle bağdaştırılmasını temel bir yanılgı olarak niteleyen uzman isim, mühendislerin ham maddenin tarladan çıkış sürecinden son tüketiciye ulaşana kadar tüm adımlarda kalite kontrol süreçlerini yönettiğini bildirdi.
ATALIK TOHUMLARLA ÜRETİM YAPAN BİR ANNENİN MESLEKİ SORUMLULUĞU
Doğal yaşamın devamlılığı adına yürütülen çalışmaların önemine değinen Tuğba Bayburtluoğlu, mesleki sorumluluğunu şu sözlerle paylaştı:
"Canan Hocamızın özellikle aşırı işlenmiş ve rafine gıdalarla ilgili uyarılarının önemli olduğunu düşünüyorum.
Ancak gıda mühendisliğini sadece bu ürünlerle ilişkilendirmek mesleğimizin kapsamını eksik değerlendirmek olur.
Su, toprak, enerji ve ham madde gibi kaynakların giderek daha kıymetli hale geldiği bir dünyada, bu kaynakları verimli kullanmak, üretim süreçlerini iyileştirmek, israfı azaltmak ve güvenli gıdayı tüketiciye ulaştırmak için çalışan binlerce gıda mühendisi var.
Ben de uzun yıllardır bu alanda çalışan, organik ve atalık tohumlarla üretim yapan bir anne ve gıda mühendisi olarak bu sorumluluğu hissediyorum."
Tuğba Bayburtluoğlu
DIŞ ETKENLERE KARŞI HİJYEN SAĞLAYAN AMBALAJ TEKNOLOJİSİ
Gündemdeki en büyük tartışma konularından biri olan paketli yiyecekler hususunda teknik veriler sunan Tuğba Bayburtluoğlu, koruyucu dış katmanların her koşulda olumsuz bir unsur gibi yansıtılmasının doğru olmadığını dile getirdi.
Ambalajlama teknolojisinin gıda emniyetini sağlayan koruyucu bir bariyer işlevi gördüğünü anlayan uzman mühendis, şu açıklamayı yaptı:
"Ambalaj dediğimiz şey bir kutu ya da plastikten ibaret değil.
Doğru tasarlanmış, gıdayla temasa uygun bir ambalaj; gıdayı dış etkenlerden koruyan, raf ömrünü uzatan, hijyen sağlayan ve gıda kayıplarını azaltan önemli bir güvenlik bariyeridir.
Türkiye'nin dört bir yanında üretilen bakliyatların, tahılların, tuzun ya da diğer gıda ürünlerinin tüketiciye güvenli şekilde ulaşabilmesi için ambalajlama süreçleri büyük önem taşıyor."
ETİKET OKUMA KÜLTÜRÜ VE BİLİNÇLİ TÜKETİCİNİN GÜCÜ
Halkın bilinç düzeyinin artırılmasının endüstriyel risklerin önüne geçmedeki en büyük güç olduğunu hatırlatan Tuğba Bayburtluoğlu, etiket okuma alışkanlığının toplum genelinde yaygınlaşması gerektiğini savundu.
Günümüz ekonomik ve sosyal yapısı içerisinde fabrikasyon besinlerin tamamen yok olmasını beklemenin gerçekçi bir yaklaşım sayılamayacağını belirten uzman isim, şu ifadeleri kullandı:
"Aşırı işlenmiş gıdaların tüketimine karşı olsam da günümüz dünyasında bu ürünlerin tamamen ortadan kalkmasını beklemek gerçekçi değil.
Bu nedenle tüketicinin bilinçli seçimler yapması gerekiyor.
Tüketici etiket okumayı öğrenmeli.
Gıda güvenliği ve sağlıklı beslenme konularında bilimsel veriler ışığında farkındalık oluşturulmalı."
Omega-3 deposu, domatesten 100 kat daha faydalı! Prof. Dr. Canan Karatay'ın favori besini
GIDA MÜHENDİSLİĞİ NEDİR?
Gıda mühendisliği, temel olarak kimya, fizik, biyoloji ve mühendislik ilkelerini kullanarak gıdaların güvenli, kaliteli, besleyici ve sürdürülebilir bir şekilde üretilmesini, işlenmesini, paketlenmesini ve dağıtılmasını sağlayan çok disiplinli bir meslek dalı.
Gıdanın ham maddeden (tarladan veya çiftlikten) çıkıp soframıza gelene kadar geçirdiği tüm bilimsel ve endüstriyel süreci yönetir.
GIDA MÜHENDİSİ NE İŞ YAPAR?
Bir gıda mühendisinin sorumlulukları oldukça geniş.
Günlük hayatta tükettiğimiz paketli paketli ürünlerin hazırlanmasına rol alırlar.
Gıda mühendisi, gıda üretim hatlarının tasarlanması, optimize edilmesi ve verimli bir şekilde çalıştırılmasını sağlar.
Ürünlerin fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerini yaparak, belirlenen standartlara ve yasal mevzuatlara uygunluğunu denetler.
Yeni ürünler geliştirir (örneğin; daha az şekerli ama aynı lezzette bir çikolata veya vegan bir alternatif) ve mevcut ürünlerin raf ömrünü uzatacak yöntemler arar.
Fabrikada veya üretim alanında mikroorganizmaların üremesini engelleyecek hijyen standartlarını (HACCP, ISO 22000 vb.) kurar ve takibini yapar.
Gıdaların bozulmadan taşınması ve saklanması için en uygun paketleme teknolojilerini seçer.
GIDA MÜHENDİSLERİ NEREDE ÇALIŞIR?
Gıda mühendislerinin iş alanları, gıda sektörünün devasa büyüklüğü nedeniyle oldukça çeşitli:
* Süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, hazır gıda, dondurulmuş gıdalar, bisküvi, çikolata, içecek ve konserve fabrikaları.
* Yeni tatlar, dokular ve daha sağlıklı gıda formülleri geliştiren laboratuvarlar.
* Büyük mutfaklarda menü planlama, hijyen denetimi ve kalori hesaplamaları.
* Gıda işletmelerinin denetlenmesi, ithalat ve ihracat kontrol süreçleri.
* Yerel gıda satıcılarının ve pazarların hijyen standartlarına uygunluğunun kontrolü.
* Şirketlerin gıda güvenliği sertifikalarını (Helal Gıda, ISO, Kosher vb.) alabilmesi için bağımsız denetçilik yapmak.
* Gıda sektörüne ham madde veya ambalaj sağlayan yan sanayi kuruluşları.
* Üniversitelerde kalıp araştırma projeleri yürütmek ve geleceğin mühendislerini yetiştirmek.
