Beslenme uzmanları ve doktorlar tarafından sıkça uyarılan kalp sağlığı konusu, tıp dünyasında her geçen gün çok daha kritik bir aşamaya evriliyor.
Özellikle dev market raflarını dolduran ve paketli gıdaların zararları başlığında incelenen sayısız ürün, insan ömrünü ve organlarını doğrudan tehdit ediyor.
İnsanların doğal ve sağlıklı beslenme rutininden hızla uzaklaşarak işlenmiş et ürünleri, patates cipsi, kraker, şekerli asitli içecekler ve dondurulmuş hazır yemekler gibi ultra işlenmiş besinlere yönelmesi endişeyle karşılanıyor.
Teksas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezinde (UTHealth Houston) görev yapan uzman araştırmacılar, Amerikan Kardiyoloji Kolejinin (ACC) düzenlediği Yıllık Bilimsel Toplantısında (ACC.26) konuya dair çarpıcı veriler paylaştı.
AŞIRI İŞLENMİŞ GIDALAR KALP KRİZİ RİSKİNİ NASIL ETKİLER?
Kongrede sunulan araştırmaya göre, günde dokuzdan fazla porsiyon ultra işlenmiş gıda tüketen kişilerin, günde sadece bir porsiyon tüketenlere kıyasla büyük bir kardiyak sorun yaşama ihtimali yüzde 67 daha fazla.
Bilim insanları, yenilen her fazladan porsiyonun kalp krizi, felç, koroner arter hastalıkları veya bu nedenlere bağlı ölüm riskini yüzde beşin üzerinde artırdığını belirtiyor.
Teksas Üniversitesi araştırmacısı ve çalışmanın baş yazarı Doktor Amier Haidar, konuyla ilgili yaptığı resmi açıklamada, "Ultra işlenmiş gıdalar kalp hastalığı riskini artırıyor. Birçoğu pratik ve hızlı öğün veya atıştırmalık olarak görünse de, bu ürünlerin ölçülü tüketilmesi gerektiğini gösteriyor" dedi.
Türkiye'de kalp krizi yaşı 10 yıl birden düştü
KİMLER KALP DAMAR HASTALIKLARI RİSKİ ALTINDA?
Uzmanların uluslararası Science Daily bülteninde de geniş yer bulan kapsamlı çalışması, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) ırksal çeşitliliğe sahip geniş bir yetişkin grubu üzerinde yapıldı.
Araştırmacılar, Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA) isimli program kapsamında, daha önce hiçbir kalp rahatsızlığı belirtisi taşımayan 45 ile 84 yaşları arasındaki 6.814 kişinin verilerini tek tek inceledi.
Katılımcıların yeme alışkanlıklarını belirlemek için gıda anketleri kullanıldı.
Tüketilen yiyecekler, besinlerin geçirdiği endüstriyel süreçleri baz alan NOVA sınıflandırma sistemine göre, az işlenmiş mısır koçanı ile yoğun işlem gören mısır cipsi gibi dört farklı kategoriye ayrıldı.
GÜNLÜK KALORİ ALIMI KALP SAĞLIĞI İÇİN TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Çalışma sonucunda en çok fabrikasyon ürün tüketen grubun günde ortalama dokuz porsiyon yediği, en az tüketen grubun ise günlük bir porsiyonda kaldığı saptandı.
Aşırı tüketen bu grup, en alt dilimdekilere oranla felçten ölüm, kardiyak arrest ve kalp krizi vakaları yönünden yüzde 67 oranında çok daha büyük bir tehlike taşıyor.
Bu noktada Doktor Haidar, genel diyet kalitesinin ve kalori hesabının tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak, "Bu çalışmada birçok faktörü kontrol ettik. Günlük alınan kalori miktarı, genel diyet kalitesi ve diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve obezite gibi yaygın risk faktörlerinden bağımsız olarak, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimi ile ilişkili risk neredeyse aynı kaldı" ifadesini kullandı.
Gecenin karanlığına aşık olanların kalbi, aydınlığı özler hale geldi
PAKETLİ GIDALARIN VÜCUDA ZARARLARI NELERDİR?
MESA araştırmasında kişilerin anket formlarına verdiği cevapların temel alınması ve özel gıda maddelerinin tek tek izlenmemesi çalışmanın bazı sınırlarını oluşturuyor.
Bilim insanları biyolojik mekanizmaları doğrudan mercek altına almasa da ultra işlenmiş yiyeceklerin vücudu içeriden nasıl yıprattığını tam olarak biliyor.
Katkı maddeleri ve ilave yoğun şekerlerle doldurulan bu yüksek kalorili yiyecekler, açlık hissini ve metabolizmayı derinden etkileyerek inflamasyona, gereksiz kilo alımına ve viseral iç organ yağ birikimine neden oluyor.
Bu amansız zincirleme reaksiyon, kalbin sağlıklı bir şekilde görevini yerine getirmesini büyük oranda zorlaştırıyor.
SAĞLIKLI BESLENME İÇİN NELER YAPILMALI?
Kardiyovasküler hastalık tehlikesini en aza indirgemenin kalıcı ve etkili yolu, yenilen ürünlerin içeriğini kontrol etmekten ve gıda ambalajlarındaki etiketleri dikkatlice okumaktan geçiyor.
Doktor Haidar, şeker ve tuz oranı yüksek zararlı ürünler yerine sade yulaf, kuruyemiş, baklagiller ve dondurulmuş meyve gibi temiz gıdaların günlük rutinlere mutlaka dahil edilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Ayrıca Amerikan Kardiyoloji Koleji, 2025 JACC Kısa Klinik Rehberlik raporuyla tüketiciyi bilinçlendirmek adına güncel bir adım attı.
Hazırlanan raporda, insanların daha sağlıklı seçimler yapabilmesi için gıda paketlerinin ön yüzünde açık, standart ve anlaşılır bir etiketleme sisteminin oluşturulmasına kurumsal olarak tam destek verildi.
Sofradaki gizli düşman: Kalp krizi riskini yüzde 67 artırıyor
