Geceleri uyanık kalmayı tercih eden kişilerin karşılaştığı kalp damar hastalıkları riski, tıp dünyasında geniş yankı buluyor.
Yapılan bilimsel çalışmalar, geç yatmanın zararları ile vücudun biyolojik saat uyumsuzluğu arasındaki bağı kanıtlıyor.
Uzmanlar, kronotip nedir sorusuna yanıt arayan bireylerin kardiyovasküler sistemlerini korumaları için kritik uyarılarda bulunuyor.
Yetersiz uyku, otokontrol mekanizmasını kaybettiriyor
KRONOTİP KALP SAĞLIĞINI NASIL ETKİLER?
Amerikan Kalp Derneği Dergisi (Journal of the American Heart Association) üzerinden yayımlanan kapsamlı çalışmada, Birleşik Krallık sınırları içindeki 322.000'den fazla yetişkinin sağlık verileri incelendi.
Araştırmaya katılan bireyler, kendi uyku ve uyanıklık tercihlerine göre sabahçı, orta tip veya akşamcı (gece kuşu) kategorilerinde sınıflandırıldı.
Çalışmanın yürütücüsü Dr. Sina Kianersi, kronotip kavramını bireyin biyolojik saatinin hangi zaman diliminde daha aktif olduğunu gösteren bir gösterge olarak tanımlıyor.
GECE KUŞLARI NEDEN DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
Elde edilen bulgulara göre, özellikle akşam kronotipine sahip olan orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerin kalp sağlığı göstergeleri oldukça zayıf seyrediyor.
Bu durumun temel kaynağı olarak, kişilerin iç biyolojik saatlerinin modern iş hayatı ve sosyal düzenin getirdiği saatlerle örtüşmemesi gösteriliyor.
Gece kuşlarının daha düzensiz uyku uyuduğu, fiziksel aktivite seviyelerinin düşük kaldığı ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarına daha yatkın olduğu saptandı.
Ayrıca bu grupta sigara kullanımının yaygınlığı dikkat çekerken, risk faktörlerinin kadınlarda daha belirgin hale geldiği gözlemleniyor.
Uykusuzluk çekenlere müjde: Bu battaniye mışıl mışıl uyutuyor
AMERİKAN KALP DERNEĞİ HAYATIN TEMEL 8 KRİTERİ NEDİR?
Araştırma sürecinde kalp sağlığını ölçmek amacıyla Amerikan Kalp Derneği tarafından belirlenen 'Hayatın Temel 8'i' kriterleri baz alındı.
Bu kriterler; sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigara kullanmamak, kaliteli uyku, sağlıklı kilo, normal kolesterol seviyesi, dengeli kan şekeri ve kontrol altında tutulan tansiyon olarak sıralanıyor.
Her bir başlık 0 ile 100 puan arasında değerlendirilerek katılımcılar için genel bir kalp sağlığı skoru oluşturuldu.
KALP KRİZİ VE İNME RİSKİ GECE YATANLARDA KAÇ KAT ARTIYOR?
Analiz sonuçları, gece kuşlarının orta kronotipe sahip bireylere oranla kötü kalp sağlığına sahip olma ihtimalinin yaklaşık yüzde 79 daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Northwestern Üniversitesi bünyesinde görev yapan Dr. Sabra Abbott, akşamcı olmanın genellikle geç saatlerde yemek yeme ve yetersiz gün ışığına maruz kalma gibi olumsuzlukları beraberinde getirdiğini belirtiyor.
Yaklaşık 14 yıllık takip süresi sonunda, gece kuşlarının kalp krizi veya felç geçirme riski diğerlerine göre yüzde 16 daha fazla bulundu.
Uykusuzluğun sebebi beyninizin saatinin bozuk olması
ERKEN KALKANLAR KALP SAĞLIĞI AÇISINDAN AVANTAJLI MI?
Kendini sabahçı olarak tanımlayan kişilerin, orta gruptaki bireylere göre kötü kalp sağlığına sahip olma olasılığı yüzde 5 daha düşük seviyede kalıyor.
Ancak bu fark, gece kuşlarının taşıdığı büyük risk artışı kadar keskin bir tablo çizmiyor.
Araştırma şu an için orta yaş ve üzerini kapsadığı için gençlerin durumu henüz netlik kazanmadı.
Uzmanlar, gece kuşu olmanın değiştirilemez bir özellik olsa bile risklerin azaltılabileceğini ifade ediyor.
KALP SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
Riskleri en aza indirmek isteyen gece kuşları için uzman önerileri oldukça net.
Uyku süresinin artırılması, yatış ve kalkış saatlerinin sabit tutulması ve sabah saatlerinde güneş ışığından yararlanılması gerekiyor.
Ayrıca düzenli egzersiz yapmak, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri takibini bırakmamak hayati önem taşıyor.
Eğer sigara kullanımı varsa, kalp sağlığını korumak adına bu alışkanlığın mutlaka sonlandırılması tavsiye ediliyor.
