Gündelik yaşamın hızıyla birlikte sofralarda daha fazla yer bulan endüstriyel ürünlerin bedeli ağır oluyor.
Amerikan Kardiyoloji Koleji Yıllık Bilimsel Toplantısı kapsamında kamuoyuna duyurulan araştırma verileri, ultra işlenmiş gıdalar ile hayati sağlık sorunları arasındaki bağı tüm çıplaklığıyla sergiliyor.
Elde edilen bulgulara göre, bu gıdaları yoğun şekilde tüketenlerde kardiyovasküler hastalıklar görülme olasılığı, tüketmeyenlere oranla yüzde 67 daha yüksek seyrediyor.
Uzmanlar, beslenme ve kalp sağlığı dengesinin korunması için tüketicilerin market raflarındaki ürünlere karşı daha seçici davranması gerektiğini belirtiyor.
Özellikle damar sertliği riskini tetikleyen üretim süreçleri, modern tıp dünyasında alarm zillerinin çalmasına yol açıyor.
ULTRA İŞLENMİŞ GIDALAR KALP KRİZİ RİSKİNİ NASIL ETKİLER?
Science Daily platformunda yer alan haberin ayrıntılarına göre, günde 9 porsiyondan fazla işlenmiş besin tüketen bireylerde, büyük kardiyak olaylar yaşama ihtimali yüzde 67 daha fazla saptandı.
Tüketim miktarı ile risk arasındaki ilişkinin kademeli olarak yükseldiği görüldü.
Her günlük porsiyon artışı; kalp krizi, felç veya koroner kalp hastalığına bağlı ölüm olasılığını yüzde 5'in üzerine taşıyor.
University of Texas Health Science Center at Houston araştırmacısı Dr. Amir Haidar, "Ultra işlenmiş gıdalar kalp hastalığı riskini artırıyor. Birçoğu pratik ve hızlı öğün veya atıştırmalık olarak görünse de bu ürünlerin ölçülü tüketilmesi gerektiğini gösteriyor" uyarısında bulundu.
Bu gıdalar arasında mısır cipsleri, endüstriyel krakerler, dondurulmuş paketli yemekler, işlenmiş et ürünleri, şekerli içecekler ve kutulu kahvaltılık gevrekler yer alıyor.
Daha çok yiyerek kalori yaktıran yeni zayıflama formülü
NOVA SINIFLANDIRMA SİSTEMİ VE GIDA KATEGORİLERİ NELERDİR?
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) sınırları içerisinde gerçekleştirilen kapsamlı çalışma, besinleri işlenme derecelerine göre kategorize eden NOVA sistemini temel alıyor.
Yaşları 45 ile 84 arasında değişen 6 bin 814 yetişkinin verileri, Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA) çerçevesinde analiz edildi.
Katılımcıların çalışma öncesinde herhangi bir kalp rahatsızlığı bulunmadığı biliniyor.
NOVA sistemine göre gıdalar; mısır koçanı gibi işlenmemiş besinler, konserve mısır gibi orta derecede işlenmiş ürünler ve mısır cipsi gibi en tehlikeli grup olan ultra işlenmiş gıdalar olarak dört sınıfa ayrılıyor.
En yüksek tüketim grubundaki bireyler günde ortalama 9.3 porsiyon bu ürünlerden tüketirken, en düşük gruptakilerin 1.1 porsiyonda kaldığı saptandı.
KALP HASTALIĞI RİSKİ KALORİ MİKTARINDAN BAĞIMSIZ MI?
Araştırmanın en dikkat çeken yönü, riskin sadece kalori alımıyla açıklanamıyor oluşu.
Dr. Amir Haidar, şunları söyledi:
"Bu çalışmada birçok faktörü kontrol ettik.
Günlük alınan kalori miktarı, genel diyet kalitesi ve diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve obezite gibi yaşam risk faktörlerinden bağımsız olarak, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimi ile ilişkili risk neredeyse aynı kaldı."
Bu bulgular, işleme yöntemlerinin kardiyovasküler sistem üzerinde bağımsız bir rol oynadığını gösteriyor.
Başka bir ifadeyle, kilo sorunu olmayan bireyler bile sadece bu gıdaları tükettikleri için kalp krizi veya ani kardiyak arrest riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Yüz yaşını aşanların mutfağına asla girmeyen 6 besin
İŞLENMİŞ GIDALARIN VÜCUTTAKİ BİYOLOJİK ETKİLERİ NELERDİR?
MESA çalışmasının verileri her ne kadar anketlere ve beyanlara dayansa da araştırmacılar biyolojik mekanizmalar üzerinde duruyor.
Önceki çalışmalar, ultra işlenmiş gıdaların genellikle yüksek sodyum (tuz), ilave şeker ve sağlıksız yağlar içerdiğini ortaya koyuyor.
Bu içerikler, vücuttaki metabolizmayı ve tokluk hissini etkileyerek enflamasyon süreçlerini hızlandırıyor.
Visseral yağ birikimi olarak adlandırılan iç organ yağlanması, kalp damarlarının tıkanmasına ve kan basıncının kontrolsüz şekilde yükselmesine zemin hazırlıyor.
Uzmanlar, bu sürecin sonunda koroner kalp hastalığı veya ani felç gibi durumların kaçınılmaz hale geldiğini vurguluyor.
KALP SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN BESİN ETİKETLERİ NASIL OKUNUR?
Riski azaltmanın en temel yolu, paketli gıda tüketimini minimuma indirerek taze ve doğal ürünlere yönelmekten geçiyor.
Dr. Amir Haidar, tüketicilere besin etiketleri üzerindeki içerik listelerini mutlaka okumalarını tavsiye etti.
Daha az işlenmiş seçenekler arasında sade yulaf, kuruyemişler, baklagiller ve dondurulmuş veya taze meyve ve sebzeler bulunuyor.
Amerikan Kardiyoloji Koleji Dergisi (JACC) tarafından 2025 yılında yayımlanan Klinik Rehberlik Raporu, sağlıklı seçeneklerin daha görünür olması için standart bir paket önü etiketleme sistemini desteklediğini duyurdu.
Bu sistemin yaygınlaşmasıyla tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapması hedefleniyor.
Kalp krizi riskini en aza indirmek için bu gıdaları hemen bırakın
