5 Ocak 2020 tarihinden bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, dört yılın ardından yaşanan "oğul Sonel" tutuklaması adalet arayışında yeni bir perde araladı. Ancak bu gelişme, benzer dosyaların "zincirleme bir ihmal" içerdiği tartışmalarını da beraberinde getirdi. Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi, Doku ve Kızmaz dosyalarının ortak paydasına vurgu yapan kapsamlı bir analiz yayımladı.
"ISRAR, SUSKUNLUĞU KIRDI"
Diyarbakır Barosu’ndan avukat İrem İlhan, dosyada yıllar sonra sağlanan ilerlemenin adli bir lütuf değil, toplumsal bir direncin sonucu olduğunu vurguladı. İlhan, yürütülen son işlemleri şu sözlerle değerlendirdi:
"Soruşturmadaki son adımlar ilerleme sağlandığını gösterse de, bu noktaya ancak dört yıl sonra gelinmesi etkili ve özenli bir soruşturma yürütülmediğinin kanıtıdır. Dosyanın kapatılmasını engelleyen temel güç, 'Gülistan Doku’ya ne oldu?' sorusunun kadın mücadelesiyle ısrarla sorulmasıdır."
İKİ ARKADAŞ, AYNI AKIBET: ROJVELAT KIZMAZ DOSYASI
T24'ün haberine göre, Baro’nun açıklamasındaki en sarsıcı iddialardan biri, Gülistan Doku’nun en yakın arkadaşlarından olan 26 yaşındaki Rojvelat Kızmaz’ın ölümüyle ilgili. 9 Şubat 2024’te Batman’da kaybolan ve üç gün sonra Hasankeyf Ilısu Baraj Gölü’nde cansız bedeni bulunan Kızmaz’ın durumu, Doku dosyasından bağımsız görülmüyor:
Baro, Kızmaz için yapılan kayıp başvurusuna rağmen arama çalışmalarının "gecikmeli" başlatıldığını ve Doku dosyasındaki "zaman aşımına uğratma" taktiğinin bir benzerinin uygulandığını öne sürüyor.
İki arkadaşın da benzer coğrafi alanlarda ve şüpheli şartlar altında "kaybolması", dosyaların tekil birer olay olmaktan çıkıp "süreklilik arz eden ihmaller zinciri" olarak görülmesine neden oluyor.
"CEZASIZLIK POLİTİKASI SÜRÜNCEMEDE BIRAKAMAZ"
Diyarbakır Barosu, bölgede son dönemde yaşanan Rojin Kabaiş vakasını da hatırlatarak, kadınların yaşam hakkını ilgilendiren soruşturmaların etkin şekilde yürütülmesi çağrısını yineledi. Hakikat talebinin suskunlukla karşılanamayacağını belirten Baro, sorumluların tespiti ve cezalandırılması yönündeki hukuki takibin kararlılıkla süreceğini bildirdi.
İlhan, sürecin çok geç işlediğini ifade ederek, şu açıklamayı yaptı:
"Gülistan Doku'nun kaybedilmesinin üzerinden geçen yılların ardından yürütülen soruşturma kapsamında gerçekleştirilen son işlemler, dosyada ilerleme sağlandığını göstermekle birlikte, bu sürece gelinmesindeki gecikme, etkili ve özenli bir soruşturma yürütülmediğini açıkça ortaya koymaktadır. Gülistan Doku'ya ne oldu? sorusunun yıllardır ısrarla sorulması, bu dosyanın kapatılmasını engelleyen en temel güç olmuştur. Bu ısrar, kadınların mücadelesinin bir sonucu ve kazanımıdır. Kadınların hakikat talebi karşısında sürdürülen suskunluk ve hareketsizlik, ancak bu mücadele ile kırılabilmiştir.
Gülistan Doku'nun en yakın arkadaşlarından biri olan Rojvelat Kızmaz'ın kaybolduktan günler sonra şüpheli şekilde ölü bulunması da, bu dosyanın tekil bir olay olarak değerlendirilemeyeceğini göstermektedir. Rojvelat Kızmaz dosyasında da kayıp başvurusuna rağmen arama çalışmalarının gecikmesi, ölümün etkin şekilde aydınlatılmaması ve sorumluların ortaya çıkarılmaması, benzer ihmal ve cezasızlık pratiklerinin sürekliliğine işaret etmektedir. Rojin Kabaiş dosyasında da etkin soruşturma yürütülmesi, ölümün tüm yönleriyle aydınlatılması ve sorumluların tespiti yönündeki taleplerimizi yineliyoruz. Kadınların yaşam hakkını ilgilendiren hiçbir dosya, ihmal ve cezasızlık politikalarıyla sürüncemede bırakılamaz."
