Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz ile Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Kavgacı, yaz aylarına ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğini, ormanların ise kuraklık ve yüksek sıcaklıkların etkisiyle daha kolay yanıcı hale geldiğini belirtti. Özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yangın riskinin arttığını vurgulayan uzmanlar, vatandaşlara dikkatli olunması çağrısında bulundu.
Kurnaz, "Orman yangını insan sebebiyle çıkar. Bizim 'bir şey olmaz ağabeyciliğimiz' orman yangınlarının en önemli sebebi. Ormanlar olmadığı zaman hayat ve yağmur yok. O nedenle gözümüz gibi korumak zorundayız. Halkın bu yangınlara karşı nasıl davranılması gerektiği, neler yapılması gerektiği konusunda bilinçlenmesi gerekiyor. Yardım gelene, itfaiye yetişene kadar insanların da ellerinden geleni yapabilmeleri ve oradaki yangın söndürmeye çalışanlara destek olmaları gerekiyor. Özellikle büyük orman yangın tehlikesi olduğu bölgelerde vatandaşları çok iyi eğitmemiz gerekiyor. Depremde olduğu gibi yangınlar için de afet gönüllülerini bir araya getirip müdahale edilebilecek seviye olunmalı" dedi.
PROF. DR. KURNAZ: "DAHA ÖNCE GÖRÜLMEMİŞ SICAKLIKLAR YAŞANABİLİR"
Bu sene özellikle temmuz ayı sonundan sonra şimdiye kadar hiç görülmeyen sıcaklıklarının görülme ihtimalinin çok yüksek olduğunu belirten Prof. Dr. Kurnaz, “Yüksek sıcaklıkları bir hafta boyunca her gün yaşıyor olabiliriz. Esas tehlikeli olan şey sıcaklık değil, sıcaklıkla birleşen nemdir. Hem sıcaklık hem nem yüksek olduğu zamanlarda özellikle yaşlılar için ölümcül sonuçlara yol açabilir. Dünyanın en gelişmiş ülkelerinden bir tanesi olan Fransa'nın başkentinde 2003 yılında, 2 haftada 17 bin kişi öldü. Benzer bir durum her zaman burada da olabilir. Buna hazırlıklı olmamız gerekiyor. Orman yangınlarını biraz da yağışla düşünmek gerekiyor. Ancak, sakin yağıp yeri ıslatan yağışların azalacağını düşünüyoruz. Ama ona karşılık da bardaktan boşanırcasına yağıp sel basıp 5 dakika sonra da hiçbir şey olmamış gibi sıcak havaya gideceğimiz yağmurlar olacak. Bunlar da orman yangınlarına karşı çok büyük bir fayda sağlamıyorlar. O nedenle hem bizim dikkatsizliğimiz hem de bu yağış rejimindeki hafif kayma ciddi orman yangınlarına yol açacaktır" diye konuştu.
KAVGACI: "DEĞİŞMİŞ BİR YANGIN REJİMİ İÇİNDEYİZ"
Ege'de Akdeniz iklimi olması nedeniyle yangın için kolay bir ekosistem olduğunu belirten Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Profesör Doktor Ali Kavgacı da "Dünyada 400 milyon yıldır yangın yaşanıyor ve bu nedenle ekosistem yanmayı öğrenmiş durumda. Dolayısıyla bir doğal yangın rejimi var. Ama insanın doğaya girmesiyle, dış faktör olarak bu doğal yangın rejimlerini değiştirdi. Şu anda biz değişmiş bir yangın rejimi içindeyiz. Dolayısıyla geçmişe oranla orman yangınlarını daha yoğun konuşuyoruz, daha yoğun görüyoruz. Geçmişte İzmir için yangınları temmuzun sonunda ağustosun başında konuşuyorduk. Ama şimdi hazirandan kasım ayına kadar büyük yangın konuşuyoruz. Önceden 100-200 hektar orman yangınlarına büyük yangınlar derken artık bin hektar üzerindeki yangınları çok olağanmış gibi konuşmaya başladık. Türkiye'de 2025 yılında orman yangınları 5 bini aştı" dedi.
"ORMANLAR DAHA KOLAY YANICI HALE GELİYOR"
Hava sıcaklıklarının artmasıyla ormanların kolay nem kaybettiğini ve yanıcı maddeye dönüştüğünü söyleyen Prof. Dr. Kavgacı, şunları söyledi:
"Bu orman yangınlarının kurutucu rüzgarların çok olduğu ve uzun günler devam ettiği ortamlarda daha hızlı büyümesine neden oluyor. Böyle bir ortamda büyük orman yangınlarını söndürmek öyle çok kolay da değil. Bunun için atmosferin yardım etmesi lazım ve hava sıcaklığının düşmesi, nem miktarının yükselmesi ve rüzgarın durması gerekiyor. İzmir'de özellikle son 10 yılda ormana doğru yerleşimler çok büyüdüğü ve nüfusun yangın tecrübesi de olmadığı için yangın yönetmeyi bilmiyorlar. Kırı bilmeyen kentlinin kırdaki yaşam mücadelesi gibi bir durum olduğu için çok kolay yangın çıkabiliyor. Yaşanan yangınları hatırlayın. Spiral kesmekten, kaynak makinesinden çıkıyor. İzmir, Çanakkale, Manisa, Bursa'da kıra yeni yerleşmiş kentlinin orman yangınları farkındalığı ve bu farkındalığın davranışa dönüşmesi noktasında bilinçlenmeye ihtiyacı var."
