Oral Çelik kimdir, nerelidir? Abdi İpekçi ve Papa Suikastındaki rolü nedir?

1970'li yılların sonlarından itibaren Türkiye'nin içinden geçtiği çalkantılı süreçte adı sıklıkla duyulan Abdi İpekçi suikastı ve Papa II. Jean Paul'e yönelik silahlı saldırının merkezinde yer alan iş insanı Oral Çelik, Ankara'da yaşamını yitirdi. Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde damar pıhtılaşması ve beyin kanaması teşhisiyle yoğun bakıma alınan Çelik, yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen kurtarılamayarak 30 Ağustos 2026'da hayata veda etti. Çelik'in vefatı, yakın tarihin en tartışmalı dosyalarını ve uluslararası bağlantılarını yeniden gündeme taşıdı.

ORAL ÇELİK KİMDİR? NERELİ?

1959 yılında Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Girmana köyünde dünyaya gelen Oral Çelik, lise eğitimini Malatya'da tamamladıktan sonra Sivas Eğitim Enstitüsü'ne kaydoldu. 1970'lerin sonlarına doğru ülkücü hareket içerisinde aktif olarak yer aldı. Malatya'da sol görüşlü öğretmen Nevzat Yıldırım'ın öldürülmesi olayına ve çeşitli bombalı eylemlere adının karışması üzerine, 1980 darbesi öncesinde İstanbul'a geçerek izini kaybettirdi.

ABDİ İPEKÇİ VE PAPA SUİKASTLERİNDEKİ ROLÜ

Çelik'in adı ilk olarak 1979 yılında Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Abdi İpekçi cinayetinde duyuldu. Bu suikastta Mehmet Ali Ağca ile birlikte planlayıcı ve azmettirici olmakla suçlanan Çelik'in, Ağca'nın Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçırılmasını sağlayan kilit isimlerden biri olduğu öne sürüldü. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından yasa dışı yollarla yurt dışına çıkan Çelik; Bulgaristan ve İsviçre'de Abdullah Çatlı ve Ağca ile temaslarını sürdürdü.

Daha büyük küresel yankı uyandıran olay ise 30 Mayıs 1981'de Roma'daki Aziz Petrus Meydanı'nda yaşandı. Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişiminde Interpol tarafından "ikinci tetikçi" ve kilit isim olarak aranan Çelik'in, Ağca'ya meydanda ateş etme emrini bizzat verdiği iddia edildi.

ORAL ÇELİK TÜRKİYE'YE NASIL İADE EDİLDİ?

Yıllarca Avrupa'da kaçak yaşayan Oral Çelik, 14 Kasım 1986'da Fransa'da "Bedri Ateş" sahte kimliğini kullanırken uyuşturucu kaçakçılığından yakalandı ve burada 4 yıl hapis cezası yattı. Gerçek kimliğinin ortaya çıkmasının ardından 1993 yılında İtalya'ya iade edildi ancak Papa suikastı davasından beraat etti. Ardından İsviçre'nin Basel kentine iade edilerek yargılandığı uyuşturucu davasından da beraat kararı aldı.

14 Eylül 1996 tarihinde kendi talebi doğrultusunda Türkiye'ye iade edilen Çelik, İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde Abdi İpekçi suikastından yargılandı. Kilit tanıkların mahkemede kendisini teşhis edememesi ve ifadelerini değiştirmesi sonucunda 1997 yılında beraat ederek tahliye oldu. Hakkındaki diğer iddialar (ruhsatsız silah taşıma, cezaevinden adam kaçırma, silahlı çete üyeliği) ise yasal zamanaşımı süreleri dolduğu için düştü.

AĞCA'YI HAPİSTEN KAÇIRMIŞ MIYDI?

Oral Çelik'in ölümü, Soğuk Savaş dönemi Türkiye'sinin ve uluslararası istihbarat savaşlarının en karanlık sayfalarından birinin sırlarıyla birlikte kapanması anlamına geliyor. Cezaevinden çıktıktan sonra sivil hayata adapte olmaya çalışan, 1997'de evlenip Malatya'da çeşitli sektörlerde (inşaat, nakliyat, güvenlik) şirketler kuran Çelik; bir dönem Malatyaspor Kulübü Başkanlığı bile yapmış, 2002 yılında ise bağımsız milletvekili adayı olarak siyaset sahnesini yoklamıştı. İlerleyen yıllarda basına verdiği röportajlarda Ağca'yı cezaevinden kendisinin kaçırdığını itiraf etmiş; Papa suikastının arkasında ise Bulgaristan'ın değil, İtalyan askeri istihbarat teşkilatı SISMI'nin bulunduğunu iddia ederek kafalarda yeni soru işaretleri bırakmıştı. Çelik'in vefatıyla, yakın tarihin bu büyük bulmacası büyük oranda tarihin karanlık raflarına kaldırılmış oldu.