Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mart ayına ilişkin üretici ile market fiyatları arasındaki farklar ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat makasının bazı ürünlerde dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirterek, “Mart ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 275,8 ile karnabaharda görüldü” dedi. Bayraktar, “Karnabahardaki fiyat farkını yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon, yüzde 187,2 ile maydanoz takip etti.” ifadelerini kullandı.
Karnabaharın üreticide 23 lira 76 kuruş, markette ise 89 lira 29 kuruştan satıldığını aktaran Bayraktar, portakalın 13 lira 71 kuruştan 50 lira 04 kuruşa, pırasanın 16 lira 64 kuruştan 56 lira 51 kuruşa, limonun 31 lira 87 kuruştan 97 lira 23 kuruşa, maydanozun ise 8 lira 56 kuruştan 24 lira 57 kuruşa yükseldiğini kaydetti. Bayraktar, “Mart ayında fiyatı en fazla artan ürün markette karnabahar, üreticide sivri biber olurken, fiyatı en fazla düşen ürün hem markette hem de üreticide kabak oldu.” dedi.
41 ÜRÜNÜN 33’ÜNDE FİYAT ARTIŞ
Bayraktar, mart ayında marketlerde 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 8’inde ise düşüş görüldüğünü belirterek, “Mart ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 119,1 ile karnabahar oldu. Karnabahardaki fiyat artışını yüzde 91,3 ile sivri biber, yüzde 75,2 ile domates, yüzde 61,2 ile patlıcan ve yüzde 48,7 ile marul takip etti.” ifadelerini kullandı.
Markette fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 50,4 ile kabak olduğunu aktaran Bayraktar, “Kabaktaki fiyat düşüşünü yüzde 18,3 ile salatalık, yüzde 6,5 ile fındık, yüzde 5,8 ile yumurta ve yüzde 4,6 ile yeşil soğan izledi.” dedi.
ÜRETİCİ FİYATLARI
Üretici fiyatlarına ilişkin verileri de paylaşan Bayraktar, “Mart ayında üreticide 32 ürünün 14’ünde fiyat artışı olurken 9’unda fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı.” bilgisini verdi.
Bayraktar, üreticide en fazla fiyat düşüşünün yüzde 55,1 ile kabakta gerçekleştiğini belirterek, “Kabaktaki fiyat düşüşünü yüzde 49 ile salatalık, yüzde 29,2 ile limon, yüzde 23 ile portakal ve yüzde 14,5 ile elma izledi.” dedi.
Üreticide en yüksek fiyat artışının ise yüzde 93,1 ile sivri biberde görüldüğünü kaydeden Bayraktar, “Sivri biberdeki fiyat artışını yüzde 92,2 ile karnabahar, yüzde 70,9 ile marul, yüzde 64,3 ile domates ve yüzde 45 ile kuru soğan izledi.” ifadelerini kullandı.
FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ
Bayraktar, fiyat hareketlerinin arkasındaki nedenlere ilişkin olarak, “Geçtiğimiz ay yaşanan sel ve su baskınları nedeniyle domates, sivri biber ve marulda arz azaldı, bu da fiyatların artmasına yol açtı.” dedi.
Kuru soğanda ihracat teşviki beklentisinin etkili olduğunu belirten Bayraktar, “Kuru soğanda ise ihracata verilecek teşvik beklentisi üretici fiyatlarını bir miktar artırdı.” ifadelerini kullandı. Arzdaki değişimlerin etkisine dikkat çeken Bayraktar, “Karnabaharda arzdaki azalma fiyatları yükseltti.” dedi.
Hava koşullarının etkisine değinen Bayraktar, “Son günlerde hava koşullarının iyi gitmesiyle daha sık hasat edilebilen salatalık ve kabak ürünlerinde arz arttı, bu da fiyatların düşmesine sebep oldu.” diye konuştu.
Sezon ve politika etkilerine işaret eden Bayraktar, “Portakalda sezonun sonuna gelinmesiyle birlikte talepteki azalma fiyatları düşürdü. Limonda alınan ithalat rejimi kararı piyasa fiyatlarını etkiledi ve üretici fiyatı düştü. Elmada ise talepteki azalma fiyatları düşürdü.” dedi.
GİRDİ MALİYETLERİ ARTTI
Tarımsal üretimde kullanılan girdilerde de artış yaşandığını belirten Bayraktar, “Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Mart ayında, Şubat ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 26,5, amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3, ÜRE gübresi yüzde 19,5, DAP gübresi yüzde 9,6, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 8,3 oranında artış gösterdi.” dedi.
Yıllık artışlara da değinen Bayraktar, “Geçen yılın Mart ayına göre son bir yılda üre gübresi yüzde 62,1, amonyum sülfat gübresi yüzde 62, amonyum nitrat gübresi yüzde 57,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 48,4, DAP gübresi yüzde 47,9 oranında arttı.” ifadelerini kullandı.
Yem, enerji ve diğer girdilere ilişkin verileri paylaşan Bayraktar, “Mart ayında bir önceki aya göre süt yemi fiyatı yüzde 4,7, besi yemi yüzde 4; son bir yılda besi yemi yüzde 37,3, süt yemi yüzde 34,1 oranında arttı.” dedi.
Bayraktar ayrıca, “Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Mart ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 22,3 oranında artarken, yıllık yüzde 57,9 oranında arttı.” ifadelerini kullandı.
