İlk Roma takvimi 10 aydan oluşuyordu ve kış dönemi sistemin dışında bırakılmıştı. Daha sonra Roma Kralı Numa Pompilius takvimi 12 aya çıkardı. Romalılar çift sayıları uğursuz kabul ettiği için aylar çoğunlukla 29 ya da 31 gün olarak düzenlendi. Ancak yılın toplam gün sayısını 355’e tamamlamak gerekiyordu. Bu nedenle Şubat 28 günle bırakıldı ve en kısa ay olarak takvimde yerini aldı.
Bazı tarihçilere göre Şubat ayının seçilmesinde, bu dönemde düzenlenen “Ölüler Günü” törenlerinin etkisi olabilir. Ancak kesin bir kanıt bulunmuyor.
“MERCEDONİUS” KARMAŞASI
Roma takvimi, Güneş yılına göre yaklaşık 10 gün eksikti. Bu açığı kapatmak için rahipler iki yılda bir 22 ya da 23 günlük “Mercedonius” adlı ara ay ekliyordu. Böylece takvim ay-güneş (lunisolar) sistemine dönüştü.
Fakat takvimi düzenleyen rahiplerin aynı zamanda politik figürler olması, sistemi suistimale açık hale getirdi. Yıllar, siyasi çıkarlar doğrultusunda uzatılıp kısaltılabiliyordu. MÖ 1. yüzyıla gelindiğinde takvim mevsimlerle neredeyse tamamen uyumsuz hale gelmişti.
JÜL SEZAR VE BÜYÜK REFORM
Roma’da iç savaşların ardından iktidarı ele geçiren Julius Caesar, MÖ 46 yılında köklü bir reform yaptı ve Julian calendar yürürlüğe girdi.
Bu sistemde yıl 365 gün olarak kabul edildi. Ancak Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü tam 365 gün değil, yaklaşık 365 gün 6 saat sürüyor. Her yıl biriken bu 6 saat, dört yılın sonunda fazladan bir güne denk geliyor. İşte bu fark, “artık yıl” uygulamasını doğurdu.
29 ŞUBAT NEDEN VAR?
Dört yılda bir takvime eklenen 1 gün, tarihsel olarak en kısa ay olan Şubat’a yerleştirildi. Böylece artık yıllarda Şubat 29 gün çekmeye başladı.
Artık yılın mantığı basit:
• Dünya’nın yörünge süresindeki 6 saatlik fazlalık,
• Dört yıl sonunda yaklaşık 24 saate, yani 1 güne ulaşıyor,
• Takvime bu 1 gün eklenerek mevsimlerle uyum korunuyor.
SON DÜZENLEME: GREGORYEN TAKVİMİ
Zamanla Jülyen takvimi de küçük sapmalar üretmeye başladı. Bunun üzerine 1582’de Pope Gregory XIII tarafından Gregorian calendar kabul edildi. Bugün dünya genelinde kullanılan Miladi takvim budur.
Gregoryen sistemine göre:
• Yıl 4’e tam bölünüyorsa artık yıldır.
• Ancak 100’e tam bölünen yıllar artık yıl sayılmaz.
• 400’e tam bölünen yıllar ise yeniden artık yıl kabul edilir.
Bu düzenleme sayesinde takvim ile mevsimler arasındaki uyum büyük ölçüde korunur. Kısacası Şubat’ın 28 gün olması, yalnızca astronomik bir zorunluluk değil; Antik Roma’dan bugüne uzanan kültürel tercihler, siyasi müdahaleler ve bilimsel düzeltmelerin birleşimidir. Takvimdeki bu “eksik” ay, aslında binlerce yıllık bir tarihin izini taşır.
