Paris'teki École Normale Supérieure'de bilişsel bilimci Edgar Dubourg, kitap seçiminin rastlantısal olmadığını belirterek, insanların tercih ettikleri türlerin bilinçaltındaki motivasyonları ortaya koyduğunu söylüyor. Dubourg'a göre bir gerilim, aşk ya da bilim kurgu romanı seçmek, yeni duygular yaratmaktan çok mevcut duygusal eğilimleri harekete geçiriyor.
Araştırmalar da okuma tercihlerinin kişiliğin önemli yönlerine ışık tutabileceğini ortaya koyuyor. Oxford Brookes Üniversitesi'nden psikolog Dr. Valerie van Mulukom, insanların kitap seçimlerinin "varoluşsal güvensizlikleri" olarak tanımladığı temel kaygılarla bağlantılı olduğunu ifade ediyor.
KİTAPLAR DÖRT ANA GRUPTA İNCELENDİ
Van Mulukom'un araştırmasında okurlar, en sık tercih ettikleri türlere göre dört gruba ayrıldı:
Destansı maceralar (fantastik, bilim kurgu, aksiyon, macera, distopya)
Günlük yaşam ve insan ilişkileri (romantik, dram, komedi, aile)
Tehdit ve tehlike (suç, polisiye, gerilim, korku, gerçek suç)
Gerçekler ve tarih (biyografi, tarih, belgesel)
Polisiye ve gerilim sevenler
Araştırmaya göre polisiye, suç ve gerilim romanlarını tercih eden kişiler tehlike ve risk temalarına daha fazla ilgi duyabiliyor. Gerçek suç hikâyeleri, casusluk romanları ya da korku kitapları bu grubun öne çıkan eserleri arasında yer alıyor.
Bu kategoriye örnek olarak Dan Brown'ın Sırların Sırrı, Claire Douglas'ın The Family Friend ve Patrick Radden Keefe'nin London Falling kitapları gösteriliyor.
ROMANTİK ROMANLARA İLGİ DUYANLAR
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, romantik hikâyeler ve insan ilişkilerini merkeze alan eserleri seçenlerin ise sosyal ilişkiler, yakınlık, kabul görme ve duygusal bağlar konusunda daha fazla düşünme eğiliminde olabileceği belirtiliyor.
Bu grupta Virginia Evans'ın Muhabbet, Florence Knapp'ın İsimler ve Alice Oseman'ın Heartstopper 6 kitapları örnek gösteriliyor.
FANTASTİK VE BİLİM KURGU OKURLARI
Fantastik evrenler ya da bilim kurgu eserleriyle ilgilenen kişilerin, dünyanın geleceği, savaşlar veya iklim değişikliği gibi küresel meseleler üzerine daha fazla kafa yorabileceği ifade ediliyor.
Araştırmada Bree Grenwich ve Parker Lennox'un Duskbound, Rob Grant ile Andrew Marshall'ın Red Dwarf: Titan ve Sarah A. Parker'ın To Flame a Wild Flower eserleri bu kategoriye dahil ediliyor.
TARİH VE BİYOGRAFİ TERCİH EDENLER
Kurgu yerine biyografi, tarih ya da belgesel türündeki eserleri seçenlerin ise macera arayışından çok bilgi edinmeye ve olayları anlamlandırmaya yöneldiği değerlendiriliyor.
Edgar Dubourg, insanların yalnızca romanlarla değil, haberler ve gerçek yaşam öyküleriyle de anlatılar tükettiğini vurgulayarak, önemi olanın hikâyenin kurgu ya da gerçek olması değil, zihinde nasıl karşılık bulduğu olduğunu belirtiyor.
Bu kategoride Sarah Wynn Williams'ın Umursamaz İnsanlar, Maggie Haberman ile Jonathan Swan'ın Regime Change ve Arundhati Roy'un Mother Mary Comes To Me kitapları örnekler arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre bir sonraki tatilde valizinize koyacağınız kitap, yalnızca okuma alışkanlığınızı değil, ilgi alanlarınız ve bilinçaltınızdaki eğilimler hakkında da dikkat çekici ipuçları taşıyor.
