Bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı çevrim içi araştırmalardan biri, düzenli olarak sayı ve kelime bulmacası çözen ileri yaşlardaki yetişkinlerin çok daha keskin bir beyne sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Exeter Üniversitesi (UoE) ile King's College London tarafından ortaklaşa yürütülen ve 19 bini aşkın kişinin katıldığı çalışmaya göre, 50 yaş ve üzerindeki bireylerin çengel bulmaca ve Sudoku gibi zeka oyunlarına ayırdığı zaman arttıkça beyin fonksiyonlarında belirgin bir iyileşme görülüyor.
Türkiye'de kadınlar 80 yıl, erkekler 75 yıl yaşıyor
BULMACA ÇÖZMENİN ZİHİNSEL ETKİLERİ ULUSLARARASI DERGİDE
Elde edilen bulgular, Uluslararası Geriatrik Psikiyatri Dergisi içinde 16 Mayıs 2025 tarihinde yayımlanan ve birbiriyle bağlantılı iki ayrı makalede bilim dünyasına sunuldu.
Uzmanlar daha önce kelime bulmacalarıyla ilgili keşfettikleri sonuçları 2018 yılında düzenlenen Alzheimer Derneği Uluslararası Konferansı etkinliğinde paylaştı.
Yeni yayımlanan araştırma ise bu önceki bulguların üzerine inşa edilerek aynı olumlu etkinin düzenli olarak sayı bulmacası çözen kişilerde de görüldüğünü kanıtlıyor.
DİKKAT VE HAFIZA GİBİ BİLİŞSEL TESTLERDE YÜKSEK BAŞARI
İleri yaştaki yetişkinleri kapsayan en büyük çevrim içi kohort olan PROTECT çalışmasının araştırmacıları, katılımcılardan sayı ve kelime bulmacalarıyla ne sıklıkla ilgilendiklerini raporlamalarını istedi.
Ardından gönüllüler, beyin fonksiyonlarındaki değişimleri ölçmeye duyarlı bir dizi bilişsel testten geçti.
İncelemelerin sonunda, bulmacalara düzenli olarak zaman ayıran katılımcıların hafıza, mantık yürütme ve dikkat becerilerini ölçen görevlerde çok daha üstün bir performans sergilediği tespit edildi.
Aynadaki görüntünüzü unutun, asıl yaşınız bağırsaklarınızda saklı
ZİHİNSEL FONKSİYONLAR BİYOLOJİK YAŞTAN 10 YIL DAHA GENÇ ÇALIŞIYOR
Araştırma ekibi, elde ettikleri veriler üzerinden yaptıkları hesaplamalarla çarpıcı bir sonuca ulaştı.
Kelime bulmacası çözen kişilerin beyin fonksiyonları, dilbilgisel akıl yürütme testlerinde biyolojik yaşlarından 10 yıl, kısa süreli hafızayı ölçen testlerde ise biyolojik yaşlarından 8 yaş daha genç bir zihnin performansıyla eşdeğer bir seviyede bulunuyor.
"BULMACA ÇÖZENLER PROBLEM ÇÖZMEDE 8 YAŞ DAHA GENÇ ORTALAMAYA SAHİP"
Araştırmaya liderlik eden Exeter Üniversitesi Tıp Fakültesi akademisyenlerinden Dr. Anne Corbett, elde ettikleri sonuçları değerlendirirken, çengel bulmaca ve Sudoku gibi oyunlarla düzenli olarak ilgilenen kişilerin mantık yürütme, dikkat ve hafıza gibi görevlerde çok daha keskin bir performans sergilediğini aktarıyor.
Gelişimin özellikle hız ve doğruluk alanlarında belirgin olduğunu söyleyen Dr. Anne Corbett, şunları söyledi:
"Bazı alanlardaki iyileşme oldukça çarpıcıydı; problem çözme ölçümlerinde, bu bulmacaları düzenli olarak yapan kişiler, yapmayanlara kıyasla ortalama 8 yaş daha genç birine eşdeğer performans sergiledi.
Bu bulmacaları oynamanın ileri yaşlarda bunama riskini kesinlikle azalttığını söyleyemeyiz ancak bu araştırma, kelime ve sayı bulmacalarının düzenli kullanımının beyinlerimizin daha uzun süre daha iyi çalışmasına yardımcı olduğunu gösteren önceki bulguları destekliyor."
Torun bakan 60 yaş üzeri aile büyüklerine üzücü haber
25 YIL SÜRECEK ARAŞTIRMA KAPSAMINDA 50 BİNİ AŞKIN KİŞİNİN BEYİN SAĞLIĞI İZLENİYOR
Çalışma, UoE ve King's College London tarafından yönetilen PROTECT çevrim içi platformundaki katılımcıları temel alıyor.
Çalışmaya ilk etapta 50 ile 96 yaş arasında 22 binden fazla sağlıklı kişi kayıt olurken, güncel verilere göre araştırma günümüzde 50 binden fazla yetişkinin verilerini inceliyor ve ABD ile Hong Kong gibi farklı ülkelere doğru genişlemeye devam ediyor.
Çevrim içi platform, bilim insanlarının laboratuvar ziyaretlerine ihtiyaç duymadan geniş çaplı araştırmalar yürütmesine ve yönetmesine olanak tanıyor.
Toplam 25 yıl sürecek olan PROTECT çalışması kapsamında, beynin nasıl yaşlandığını ve ileri yaşlarda bunama riskini nelerin etkileyebileceğini keşfetmek için katılımcılar her yıl düzenli olarak takip ediliyor.
Ulusal Sağlık Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) Klinik Araştırma Ağı (CRN) aracılığıyla NIHR Bioresource tarafından finanse edilen bu devasa projede yer alan katılımcılar, hayati bir araştırmaya katkıda bulunmanın yanı sıra, beyin sağlığı ve bunamayı önleme üzerine heyecan verici yeni çalışmalara katılma fırsatı buluyor ve beyin fonksiyonlarına fayda sağladığı kanıtlanmış bir beyin jimnastiği programına erişim hakkı kazanıyor.
"50 YAŞIN ÜZERİNDEYSENİZ BEYNİNİZİ SAĞLIKLI TUTMAK İÇİN BU ARAŞTIRMAYA KATILABİLİRSİNİZ"
Exeter Üniversitesi Tıp Fakültesi Yaşa Bağlı Hastalıklar Profesörü Clive Ballard ise PROTECT projesinin bu on yılın en heyecan verici araştırma girişimlerinden biri olduğunu vurguluyor.
Yaşlanan beynin yapısını daha iyi anlamalarına yardımcı olan bu platform sayesinde Birleşik Krallık genelinde bunama riskini nasıl azaltabileceklerine dair en son teknolojiye sahip yeni araştırmalar yapabildiklerini anlatan Clive Ballard, sözlerini şu şekilde tamamlıyor:
"Eğer 50 yaş veya üzerindeyseniz, yaşlandıkça hepimizin sağlıklı beyinlere sahip olmasına yardımcı olacak bu araştırmaya katılmak için kayıt olabilirsiniz."
Düzenli çay içen yaşlı kadınların kemikleri daha sağlam çıktı
