Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin 'İstatistiklerle Yaşlılar' çalışmasının çarpıcı sonuçlarını kamuoyuna sundu.
Araştırma verilerine göre, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan 65 ve daha yukarı yaştaki birey sayısı, son 5 yılda yüzde 20,5 oranında bir artış kaydederek 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı.
Bu yükselişle birlikte yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı, 2020'deki yüzde 9,5 seviyesinden 2025 yılında yüzde 11,1'e tırmandı.
Gençler 'evet' demek yerine 'biraz daha düşünelim' demeyi tercih ediyor
YAŞLI NÜFUSTA KADIN EGEMENLİĞİ VE GELECEK PROJEKSİYONLARI
Geçtiğimiz yıl itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 44,7'lik kısmını erkekler oluştururken, kadınlarda bu oran yüzde 55,3 olarak belirlendi.
Nüfus projeksiyonları, Türkiye'nin yaşlanma sürecinin önümüzdeki yıllarda ivme kazanacağını gösterdi.
Normal senaryoda yaşlı nüfus oranının 2030'da yüzde 13,5, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 27, 2080'de yüzde 33,4 ve 2100'de yüzde 33,6 olması bekleniyor.
Doğurganlık hızının düşük seyrettiği senaryoda ise bu oranın 2100 yılında yüzde 42,8'e kadar yükselebileceği öngörüldü.
Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olduğu yüksek senaryoda ise 2100 yılı tahmini yüzde 28,2 olarak hesaplandı.
ASIRLIK ÇINARLARIN SAYISI 8 BİNİ AŞTI
Yaş grupları bazında yapılan analizlerde, 65-74 yaş aralığındaki bireylerin yaşlı nüfus içindeki payı 2025'te yüzde 62,9 oldu.
75-84 yaş grubundakiler yüzde 29,3'lük bir dilimi oluştururken, 85 ve daha yukarı yaştakilerin oranı yüzde 7,8 olarak kayıtlara geçti.
Türkiye genelinde 100 yaş ve üzerinde olan kişi sayısının ise 8 bin 290'a ulaştığı tespit edildi.
Zenginlik listesinde birinci olan Ankara artık gri değil, altın sarısı parlıyor
TÜRKİYE'DE DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM SÜRECİ HIZLANDI
Bir ülkenin yaşlı nüfus oranının yüzde 10'u geçmesi, nüfusun yaşlanmasının bir göstergesi kabul ediliyor.
Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan 'demografik dönüşüm' sürecinde olan Türkiye'de, doğurganlık ve ölüm hızlarındaki azalma ile sağlık alanında kaydedilen gelişmeler, yaşam standardının, refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artmasıyla nüfusun yaş yapısı şekil değiştirdi.
Çocuk ve gençlerin payı azalırken yaşlıların payı arttı.
Türkiye, hala genç bir nüfusa sahip olsa da sayısal olarak yaşlı nüfus oldukça fazla.
Nüfusun yaşlanmasıyla ilgili 'ortanca yaş' verisi 2020'de 32,7 iken 2025'te 34,9 oldu.
Ortanca yaş erkeklerde 34,2, kadınlarda 35,7 olarak hesaplandı.
YAŞLI BAĞIMLILIK ORANI YÜZDE 16'YI GEÇTİ
Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı, 2020'de yüzde 14,1 iken 2025'te yüzde 16,2'ye yükseldi.
Gelecek tahminlerine göre bu oran 2030'da yüzde 19,5, 2060 yılında yüzde 45,5, 2080'de yüzde 61,9 ve 2100 yılında yüzde 61,6 seviyesine ulaşacak.
Türkiye'nin nüfusu hızla batı illerine kayıyor
DÜNYA SIRALAMASINDA TÜRKİYE 75'İNCİ BASAMAKTA
Küresel ölçekte 2025 yılı dünya nüfusu 8 milyar 231 million 613 bin 70 kişi olarak tahmin edilirken, yaşlı nüfusun bu sayı içindeki payı yüzde 10,4 oldu.
En yüksek yaşlı oranına sahip ülkeler yüzde 36 ile Monako, yüzde 30 ile Japonya ve yüzde 25,1 ile İtalya olarak sıralandı.
Türkiye, 194 ülke arasında yapılan sıralamada 75'inci basamakta yer aldı.
SİNOP TÜRKİYE'NİN EN YAŞLI İLİ UNVANINI KORUDU
İller bazında incelendiğinde, yüzde 21,7 ile Sinop Türkiye'nin en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ili oldu.
Sinop'u yüzde 21,1 ile Kastamonu ve yüzde 20 ile Giresun takip etti.
Buna karşılık, yaşlı oranının en düşük olduğu şehir yüzde 3,8 ile Şırnak olurken, onu yüzde 4,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 4,7 ile Hakkari izledi.
Türkiye'de toplam 62 ilde yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu görüldü.
Gençler mutsuz, yaşlılar mutlu: Türkiye'nin çarpıcı tablosu
HER 4 HANEDEN BİRİNDE EN AZ BİR YAŞLI YAŞIYOR
Ülke genelindeki 26 milyon 977 bin 795 hanenin yüzde 26,1'inde en az bir yaşlı fert bulunuyor.
Bu 7 milyon 46 bin 560 hanenin 1 milyon 836 bin 496'sında yaşlılar tek başına hayatını sürdürüyor.
Tek başına yaşayan yaşlıların yüzde 73,5'i kadınlardan oluşurken, bu oranın en yüksek olduğu il yüzde 34,3 ile Balıkesir oldu.
Hakkari ise yüzde 8,3 ile yaşlıların en az yalnız yaşadığı il olarak belirlendi.
KUŞAKLAR ARASI YAKINLIK VE İKAMET DURUMU
Yaşlı bireylerin yüzde 37,9'u en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ediyor.
Çocuklarıyla aynı binada oturanların oranı yüzde 5,9, aynı mahallede yaşayanların oranı ise yüzde 8,3 olarak tespit edildi.
Öte yandan, 85 ve üzeri yaştaki fertlerin yüzde 39,9'unun çocuklarıyla aynı evde yaşadığı görüldü.
Tek başına yaşayan ve aynı ilde çocuğu bulunmayan yaşlıların oranı en yüksek yüzde 40,9 ile Çankırı'da görüldü.
Bu oran İstanbul'da yüzde 4,1, Gaziantep'te yüzde 4,8, Şırnak ve Şanlıurfa'da yüzde 5,2 oldu.
İş bulma ümidini kaybedenlerin sayısı 2,6 milyon
KADINLAR ERKEKLERDEN 5,2 YIL DAHA UZUN YAŞIYOR
Hayat Tabloları verilerine göre Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl oldu.
Bu süre erkekler için 75,5 yıl iken kadınlar için 80,7 yıl olarak belirlendi.
65 yaşına gelen bir kadının önünde ortalama 19,6 yıllık bir ömür olduğu tahmin edilirken, aynı yaştaki bir erkek için bu süre 16,3 yıl oldu.
Kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha fazla yaşayacağı öngörüldü.
Beklenen yaşam süresi 75 yaşında 11 yıl iken, 85 yaşında 5,8 yıl oldu.
EĞİTİM DÜZEYİ VE OKURYAZARLIK ORANLARI
Yaşlı nüfusun eğitim durumu incelendiğinde, okuma yazma bilenlerin oranının 2024'te yüzde 88,4'e ulaştığı görüldü.
Erkeklerde okuryazarlık oranı yüzde 97 iken kadınlarda bu oran yüzde 81,5 seviyesinde kaldı.
Yaşlıların yüzde 46,7'sinin ilkokul, yüzde 10,4'ünün ortaokul, yüzde 10,4'ünün lise ve yüzde 9'unun yükseköğretim mezunu olduğu kaydedildi.
Geçim derdi, aşkı bitirdi: Hiç evlenmeyenlerin sayısı rekor seviyede
MEDENİ DURUM VE YOKSULLUK RİSKİ
2025 verilerine göre yaşlı erkeklerin yüzde 83,8'i resmi nikahla evliyken, yaşlı kadınlarda bu oran yüzde 47,5'te kaldı.
Kadınların yüzde 44,9'unun eşinin ölmüş olması dikkat çekici bir fark olarak öne çıktı.
Sosyal dışlanma veya yoksulluk riski altında olan yaşlıların oranı yüzde 22,8 olarak hesaplanırken, bu riskin kadınlarda (yüzde 23,6) erkeklere (yüzde 21,8) göre daha yüksek olduğu belirlendi.
YAŞLI İSTİHDAMINDA TARIM SEKTÖRÜ İLK SIRADA
İş gücüne katılım oranı yaşlı nüfusta 2024'te yüzde 13,1 oldu.
Cinsiyet ayrımında erkeklerin yüzde 21,4'ü, kadınların ise yüzde 6,5'i iş gücü içinde yer aldı.
İstihdam edilen yaşlıların sektörlere göre dağılımında yüzde 56,9 ile tarım ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 32 ile hizmetler, yüzde 7,7 ile sanayi ve yüzde 3,4 ile inşaat sektörü izledi.
Yaşlılardaki işsizlik oranı ise yüzde 2,9 oldu.
5 milyon genç ne okuyor, ne de çalışıyor
ÖLÜM NEDENLERİNDE DOLAŞIM SİSTEMİ İLK SIRADA
2024 yılı ölüm istatistiklerine göre yaşlıların yüzde 39,9'u dolaşım sistemi hastalıkları sebebiyle yaşamını yitirdi.
Bunu yüzde 17,2 ile solunum sistemi hastalıkları ve yüzde 14,1 ile tümörler takip etti.
Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların sayısı 10 bin 742'ye gerilerken, bu hastalıktan ölen kadınların oranı (yüzde 3,8) erkeklerin (yüzde 2,2) yaklaşık iki katı oldu.
YAŞLI ERKEKLER DİJİTAL DÜNYADA DAHA AKTİF
Bilişim teknolojileri kullanımı araştırmasına göre, 65-74 yaş grubunda internet kullananların oranı 2020'deki yüzde 27,1'den 2025'te yüzde 53,2'ye çıktı.
Dijital dünyada erkeklerin kadınlara göre daha aktif olduğu saptandı.
İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı yüzde 61,3 olurken, kadınlarda bu oran yüzde 46,1 olarak kayıtlara geçti.
