Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yürütülen güncel bilimsel çalışmalar, ergenlik çağındaki bireylerin ruh sağlığı üzerine çarpıcı veriler sunarken, son yıllarda artış gösteren depresyon vakaları ile uyku düzensizliği arasındaki güçlü bağı gözler önüne serdi.
Hafta içi okul ve sosyal yaşam temposu nedeniyle yetersiz uyku sorunu yaşayan gençlerin, hafta sonu gerçekleştirdikleri telafi uykusu sayesinde depresyon riskini önemli ölçüde azalttığı belirlendi.
Uzmanlar, modern yaşamın getirdiği uyku borcu kavramının, doğru yönetildiğinde gençlerin psikolojik dayanıklılığını artırabileceğini vurguluyor.
ABD'DE GENÇLER ARASINDA UMUTSUZLUK NEDEN ARTIYOR?
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, ABD'de gerçekleştirilen geniş çaplı bir araştırmada, ergenlerin ruhsal durumunun son 10 yıllık periyotta endişe verici düzeyde kötüleştiği tespit edildi.
2013 yılında kendisini umutsuz hissettiğini belirten gençlerin oranı yüzde 30 seviyesindeyken, bu oranın 2023 yılı itibarıyla yüzde 40'a yükseldiği kayıtlara geçti.
ABD Sağlık Kaynakları ve Hizmetleri İdaresi'nin 2023 yılı verileri, her beş ergenden birinin ruh sağlığı problemi veya davranış bozukluğu tanısı aldığını gösteriyor.
Bu tablo karşısında harekete geçen Oregon Üniversitesi araştırmacıları, gençlerin zihinsel sağlığını güçlendirebilecek etkili bir yöntem geliştirdiklerini açıkladı.
Uyku felci yaşıyorsanız yalnız değilsiniz! İşte karabasanın bilimsel açıklaması
TELAFİ UYKUSU DEPRESYON RİSKİNİ NASIL AZALTIYOR?
Oregon Üniversitesi ve New York Eyalet Üniversitesi Upstate Tıp Fakültesi bünyesindeki bilim insanları, hafta sonları daha uzun süre uyumanın 16 ile 24 yaş aralığındaki bireylerde depresyon belirtileri gösterme riskini yüzde 41 oranında azalttığını saptadı.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Oregon Üniversitesi'nden lisanslı psikolog Doç. Dr. Melynda Casement, şöyle konuştu:
"Uyku uzmanları ve doktorlar, ergenlerin haftanın her günü aynı saatlerde 8 ile 10 saat uyumasını yıllardır tavsiye ediyor ancak bu durum birçok genç veya genel nüfus için ne yazık ki pratik bir hedef olamıyor."
HASTALIK KONTROL MERKEZLERİ HANGİ VERİLERİ AÇIKLADI?
Araştırma ekibi, çalışmalarında ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) tarafından yürütülen ve 2021-2023 yıllarını kapsayan Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi verilerini baz aldı.
İncelenen bu veriler, ergenlerin hafta içi ve hafta sonu uyku saatlerinin yanı sıra depresyon semptomları yaşayıp yaşamadıkları, günlük hayatta kendilerini üzgün veya depresif hissedip hissetmedikleri gibi detaylı bilgileri içeriyordu.
Çalışma kapsamında katılımcıların hafta sonu aldıkları ek uyku süresi ve hafta sonu ile hafta içi ortalama uyku süreleri arasındaki farklar titizlikle hesaplandı.
Bilim kanıtladı: Uyku kalitesi, bağırsak sağlığına bağlı!
ERGENLİKTE BİYOLOJİK SAAT DEĞİŞİMİ NASIL OLUYOR?
Araştırmacılar, hafta sonu fazladan uyumanın gençlerin ruh sağlığına tam olarak nasıl etki ettiğine dair kesin bir mekanizma öne sürmese de bu yaş grubunun kalitesiz uykudan diğer yaş gruplarına göre daha fazla etkilendiğini belirtiyor.
Ergenlik döneminde normal uyku düzeninin biyolojik olarak değişmeye başladığı, gençlerin sabah erkenden okula gidecekleri günün öncesinde uykuya dalmakta güçlük çektikleri vurgulanıyor.
Doç. Dr. Melynda Casement, bu durumu, "Sabah insanı olmak yerine, daha çok gece kuşu oluyorlar" şeklinde özetledi.
Uykuya geçiş saati ergenlik boyunca, yaklaşık 18-20 yaşına kadar sürekli ileriye kayıyor ve bu yaştan sonra bireyler tekrar sabah insanı olmaya başlıyor.
Doç. Dr. Melynda Casement, gençler için en ideal olanın her gece önerilen sürede uyumak olduğunu hatırlatırken, sundukları stratejinin gece kuşları için uygulanabilir bir alternatif olduğunu belirtiyor.
AZ UYKU BEYİN SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?
Geçmiş yıllarda yapılan çalışmalar Amerikalı gençlerin 20 yıl öncesine kıyasla çok daha az uyuduğunu gösterirken, Haziran 2025 tarihinde tamamlanan yeni bir araştırma ise uykusuzluğun beyin üzerindeki fiziksel etkilerini kanıtladı.
Daha az uyuyan ergenlerin beyinlerinde, karar verme ve bilgi işleme gibi hayati fonksiyonları yöneten bölgeler arasında daha az bağlantı kurulduğu ortaya çıktı.
Georgia Üniversitesi tarafından yayınlanan verilere göre, beynin bu bölümlerinde meydana gelen aksaklıklar; depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve şizofreni gibi ciddi zihinsel hastalıklarla doğrudan ilişkilendiriliyor.
Her gün aynı saatte uyanmanıza neden oluyor, 15 dakika sürüyor!
