Tarihin en köklü zanaatlarından biri olan kürkçülük ve defçilik, teknolojiye ve değişen yaşam koşullarına yenik düşerek yok olmaya yüz tutan meslekler arasında yer alıyor. Şanlıurfa’da el davulu ve bendir olarak da bilinen deflere son yıllarda ilahi gruplarının ve müzik sektörünün ilgisi artsa da, şehirde bu sanatı el işçiliğiyle sürdüren tek bir isim kaldı. 45 yıldır baba mesleğini yaşatan 52 yaşındaki Mehmet Karaca, tarihi sokaklardaki 25 metrekarelik atölyesinde koyun derisine adeta ses veriyor.
HAM KOYUN DERİSİNİN DEFE DÖNÜŞME SERÜVENİ
Kasaplardan ham olarak gelen koyun derilerinin müzik aletine dönüşmesi günler süren meşakkatli bir süreci gerektiriyor. Derinin tuzlanıp iki gün suda bekletilmesiyle başlayan aşamaları ve zanaatının inceliklerini usta Mehmet Karaca şu sözlerle anlattı:
"Çocukluğumdan beri bu işin içindeyim. Baba mesleğini 45 yıldır sürdürüyorum. Çocuklarımı da yetiştirdim, şimdi çocuklarımla beraber bu işi yapıyorum. Deri bize kasaplardan gelir, ilk başta dabaklanmasını yaparız; bu 4-5 gün sürüyor. Derinin tüylerinden ayrılması için ilaçlama işlemi yaparız, 24 saat sonra temizleriz. Ardından depodan geçen çayda yıkama işlemine geçeriz. Sonra derinin fazla etlerini alırız, bir daha yıkama işlemine geçeriz. Son olarak derinin pişmesi için gübreleme yaparız, o da 24 saat sürüyor. Temizleme işlemi bittikten sonra evlerin damında tahtalara gereriz. Germe işleminden sonra deri kurur ve def yapımı ile üzerine yazı yazılma kıvamına gelir. Son olarak deriyi 2 günlük işlemden geçirdiğimiz kasnağa geçirerek def işlemini tamamlamış oluyoruz."
FİYATLARI 400 TL İLE 2 BİN TL ARASINDA DEĞİŞİYOR
Eskiden kâğıt yokken yazı yazmak için de hazırlanan bu özel derilerin üzerine günümüzde isteğe bağlı olarak resim ve yazı da işlenebiliyor. Türkiye’nin dört bir yanından sipariş alan Karaca’nın el emeğiyle ürettiği defler, işçiliğine ve boyutuna göre 400 TL ile 2 bin TL arasında değişen fiyatlarla alıcı buluyor.
Şanlıurfa'da el işçiliğiyle bu mesleği sürdüren son usta olduğunu vurgulayan Mehmet Karaca, asırlık zanaatın tamamen kaybolmaması için yetkililerin mesleğe sahip çıkması ve destek vermesi gerektiğini ifade etti.
