Anadolu’nun en köklü yerleşim ve üretim merkezlerinden biri olan Kütahya, zengin tarihsel hafızasını modern müzecilik standartlarıyla buluşturan dev bir kültür yatırımına kavuştu. Şehrin 1936 yılına uzanan 90 yıllık müzecilik geçmişinde ilk kez arkeoloji, kent ve etnografya, geleneksel çini sanatı, madencilik tarihi ve çocuk müzeciliği aynı çatı altında bir araya getirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kütahya Valiliği ve Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) iş birliğiyle projelendirilen ve yapımı tamamlanan Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi; yalnızca bir sergi alanı değil, kentin kültürel mirasının korunduğu, araştırıldığı ve çok yönlü eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü yaşayan bir kültür üssü olarak tasarlandı.
KENTİN 90 YILLIK MÜZECİLİK HAFIZASI TEK KOMPLEKSTE
Kütahya’da ilk müzecilik faaliyetleri, 1936 yılında Vahit Paşa Kütüphanesi binasında kurulan müze deposuyla başlamıştı. Takip eden yıllarda 1965’te Vacidiye Medresesi Arkeoloji Müzesi’ne, 1982’de Macar ulusal kahramanı Lajos Kossuth’un yaşadığı 18. yüzyıl konağı müzeye, 1999’da ise Germiyan Beyi II. Yakub Külliyesi’nin imaret bölümü Çini Müzesi’ne dönüştürülmüştü.
Açılışı yapılan yeni müze yapısı, şehrin farklı noktalarına dağılmış olan bu tarihsel anlatıyı tek bir odakta birleştiriyor. Frig vadilerinden Roma ve Bizans uygarlıklarına, Selçuklu imarından Germiyanoğulları Beyliği ve Osmanlı dönemine uzanan kronolojik zincir, ziyaretçilere kentin hikâyesini parçalı biçimde değil, birbirini tamamlayan kesintisiz bir akış içinde deneyimleme imkânı sunuyor.
62 BİNİ AŞKIN ESER: 5 TEMATİK BÖLÜMDE 3 BİN 300 TEŞHİR
Yeni müzenin envanterinde; 30 bin 959 arkeolojik eser, 27 bin 664 sikke, 4 bin 78 etnografik kültür varlığı olmak üzere toplam 62 bin 701 kayıtlı eser muhafaza ediliyor. Bu devasa koleksiyonun en seçkin parçalarından oluşan yaklaşık 3 bin 300 eser, özel aydınlatma ve dijital bilgilendirme sistemleriyle donatılan beş ayrı tematik galeride sergileniyor. Arkeoloji, kent ve etnografya, çini sanatı ile maden bölümlerinin yanı sıra doğrudan çocukların tarih bilincini geliştirmeye yönelik interaktif atölye alanları da müze bünyesinde yer alıyor.
AİZANOİ, SEYİTÖMER VE TAVŞANLI HÖYÜK ESERLERİ VİTRİNDE
Müzenin arkeoloji seksiyonundaki eser profilinin omurgasını, bölgede yürütülen modern kazı çalışmaları oluşturuyor.
Dünyanın en iyi korunmuş Zeus Tapınağı’na ev sahipliği yapan ve yıl boyu aralıksız sürdürülen kazılarla her geçen gün yeni heykeltıraşlık ürünleri sunan Aizanoi Antik Kenti buluntuları teşhirin merkezinde bulunuyor. Bununla birlikte, Erken Tunç Çağı madencilik ve tekstil izlerini taşıyan Seyitömer Höyük kurtarma kazılarından gelen parçalar ile 2022 yılından bu yana kapsamlı kazıların yürütüldüğü Tavşanlı Höyük’te gün ışığına çıkarılan prehistorik dönem materyalleri de müzenin envanterinde geniş yer buluyor.
CAMİ DUVARINDA SAKLANAN İKİ ASIRLIK SIR: HAC ŞAHADETNAMELERİ
Müzenin en dikkat çekici ve özgün eserleri arasında, yakın dönemde tesadüf eseri kurtarılan 1816–1817 tarihli resimli Hac Şahadetnameleri yer alıyor.
Bahse konu tarihi belgeler; 2022 yılında Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uzmanlarının merkeze bağlı Parmakören Köyü Camii’nde gerçekleştirdiği saha incelemeleri esnasında, cami duvarındaki bir taş oyuğun içine sıkıştırılmış ve gizlenmiş vaziyette keşfedilmişti. Mekke, Medine ve Kudüs’ün 19. yüzyıl başlarındaki kutsal mekan tasvirlerini içeren bu nadide belgeler, Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı uzmanlarınca yürütülen hassas çalışmalar sonucunda fiziksel ve kimyasal bozulmalardan arındırılarak özgün formuna kavuşturuldu. İki asırlık belgeler, ait oldukları kente dönerek müzenin etnografya salonunda kalıcı olarak ziyarete sunuldu.
KONFERANS SALONU, ÇOCUK MÜZESİ VE YAŞAYAN KÜLTÜR MERKEZİ
Geleneksel "ziyaret edilip çıkılan depo müze" kalıplarını kırmayı amaçlayan Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi, bünyesindeki 150 kişilik konferans salonu, süreli ve geçici sergi salonları, kütüphane ve sosyal yaşam mekanlarıyla kentin kültürel takvimine ev sahipliği yapacak.
Özellikle küçük yaştaki ziyaretçiler için kurgulanan deneyim odaklı çocuk müzesi bölümünde; çini çarkı uygulamaları, simüle edilmiş arkeolojik kazı havuzları ve antik madencilik tekniklerini öğreten görsel düzenlemelerle, yerel kültürel mirasın yeni nesillere aktarılması hedefleniyor.
