ZEYNEP DELAV
Gelecek nesillerin doğayla kurduğu bağ artık sadece bir hobi değil, bir hayatta kalma ve anlama biçimi. Biyomimikri gibi karmaşık bilimsel kavramları çocukların oyun arkadaşı haline getiren ‘Yağız Abi’ karakteriyle tanıdığımız yazar Yağız Derolur, yeni kitabında çocukları sınıfların dışına, ormanın kalbine davet ediyor. Doğayı ‘koşarak gittiği bir okul’ olarak tanımlayan yazarla, çocuklardaki merak duygusunu ve doğanın cömertliğini KARAR okurları için konuştuk.
Biyomimikri gibi bilimsel bir kavramı çocuklara anlatırken en zorlandığınız nokta ne oldu?
Aslında zorlandığım kısım bu değildi çocuklara bilimsel konuları anlatmak sandığımdan daha kolay oldu. Çocuklar açık ve kirli olmayan zihinleriyle anlatılanları hemen kavrıyorlar. Onlara bir şey anlatmak için sadece bir çocuk gibi düşünmek yeterli olabiliyor. Doğru olaylar ve örnekler unutulmaz bilgiler oluşturabiliyor. Ama biz yetişkinler zihinlerimizi günlük yaşantımızın stresine ve diğer parametrelere teslim ediyoruz. Ve en büyük gücümüzü kullanmıyoruz belki de ‘hayal gücümüz’. Çocuklar bizim sandığımızdan daha güçlü ve akıllıdır.
Ada, Kuzey ve Gür’ün her birinin farklı karakter özellikleri var. Bu karakterleri özellikle bir ‘ekip çalışması’ fikri için mi kurguladınız?
Ben bir karar alırken kendi iç sorgulamalarımla birkaç farklı karakterimle yüzleşiyorum. Hepimizde vardır bu karakterler. Bir tarafta huysuz, bir tarafta sürekli izleyen not alan ve analizde kalan, bir tarafta ise heyecanlı hemen olsun bitsin diyen. Kitapta kendi iç seslerimi karakterler haline getirdim aslında. Ve sadece ekip çalışmasını, birlikteliği anlatmak için değildi bu yapı aynı zamanda farklı sesleri duymak, görmek ve yüzleşmekti.
DOĞA: SIKILMADAN KOŞARAK GİTTİĞİM OKULUM
Yalıçapkını–hızlı tren örneği çocuklar üzerinde güçlü bir etki bırakıyor. Bu örneği ilk öğrendiğinizde siz ne hissetmiştiniz?
Doğa inanılmaz bir öğretmendir ve oldukça cömerttir. Ben tam zamanlı olarak doğada yaşıyorum ve her günüm yeni bilgiler ile süsleniyor. Bazen aynı noktada 2 3 ay kalıyorum ve şunu söyleyebilirim. Aynı yere, aynı saatte, aynı açıyla farklı bir gün bakayım ufacık bir değişiklikten kaynaklı yeni bilgiler kendiliğinden geliyor. Küçücük noktadan bile kendisine hayran edecek bilgileri saçıyor Doğa. Her anımın sonunda diyorum ki.. Gel de sevme! Ben doğaya ‘sıkılmadan, koşarak gittiğim okulum’ diyorum.
Bu kitabı okuyan bir çocuğun doğaya bakışı sizce nasıl değişir?
Doğaya bakış açısından çok, kendisine bakış açısı değişecektir. Kendisini olumlu yönden geliştirmeye çalışacaktır. Doğa burada sadece bilgilerin eğlenceli kaynağıdır. Benim tek gayem çevresini sorgulayabilen, detayları görmeye çalışan çocuklar ve gelecek nesillerin bilinçle doğada var olmasıdır. Bakış açısı değişen çocuk, ailesini de değiştirir. Uzun zamandır aileler ve çocuklar ile çalışıyorum. Örümcekten korkan bir anne, korkmayan ve merakla sorgulayan çocuğu sayesinde bu korkusunu yenebiliyor. Yani artık sadece bilinçli anne baba bilinçli çocuk yetiştirmiyor, bilinçlenen çocuk anne babayı gelişmek için teşvik ediyor.
Biyomimikriyi öğrenen bir çocuk, teknolojiyi artık farklı mı sorgular?
Aslında çocukların çevresini farklı sorgulayacağını ifade edebilirim. Biyomimikri sadece teknoloji alanını kapsamıyor. Birçok alanda hayatımıza yön veriyor. Bu farklı alanlarda yapılan sorgulamalar çocukların daha sağlıklı ve kendisine uygun olan gelecek seçiminde etkin rol oynayacaktır.
Sizce bu kitap bir ‘bilgi kitabı’ mı, yoksa bir ‘merak uyandırma hikâyesi’ mi?
Yağız abi karakterinin doğuşu; Çocuklara verdiğim eğitimlerde bir sağdan bir soldan meraklı gözlerle “Yağız Abi! Bu ne ağacı, Yağız abi bu böcek bu ısırır mı, Yağız abi bu ne…” sorularıdır. Ve kitapta işlenen konular zaten bu sorulardır. Yani bu nedenle kitap için; bilgiler ile donatılmış merak uyandırma hikayesi diyebiliriz. Bu kitabı yazarken didaktik dilden kaçınmaya çalışsam da bazı noktalarda kendimi durduramadım. Evreka Çocuk burada beni dengeleyen rolü üstlendi.
ÇOCUKLARI EKRANLARDAN KURTARMAK İÇİN GEÇ DEĞİL
Kitapta bilgiye ulaşmanın yolu olarak ‘gözlem’ öne çıkıyor. Sizce çocuklar günlük hayatta gözlem yapmayı neden ihmal ediyor?
Buna soruya bir soruyla cevap veririm “Hangimiz gözlem yapıyoruz?” Maalesef yaşadığımız çağda insanlar elindeki ve önündeki cihazlardan başka yere bakmıyor. Çevrelerinde zamanla akıp giden detayları fark etmeden tüketerek ve tükenerek yaşıyor. Ben sokakta çocukluk yaşamış şanslı son nesillerdenim. Çocukluğumda öğrendiğim arkadaşlık, dostluk, iyi ve kötü hatta ‘oyun kavramı’ bile şuan bizlere, çocuklarımıza dayatılandan çok farklıydı. O zaman bizim bir gülüşümüz vardı, şehirde yaşayan ve telefonlara, bilgisayarlara teslim olmuş çocukların yüzünde farklı bir tebessüm var artık. Ama hiçbir şey için geç değil. Doğada eğitim verdiğim çocukların yüzlerinde sokakta arkadaşlarımla oynarken yaşadığım mutluluğun ifadesini görüyorum. Gözlerinin içlerindeki o huzur bulmuş halleri benim bu alanda uzmanlaşmamı sağlayan en büyük etkendir.
